Ιανουάριος του 1958. Ενα «βουβό» αντιδεξιό κύμα έχει αρχίσει να διαπερνά την κοινωνία και στις εκλογές που θα γίνουν λίγους μήνες αργότερα, η Αριστερά θα κάνει τη μεγάλη έκπληξη αναδεικνυόμενη αξιωματική αντιπολίτευση.
Στην Κύπρο, βρισκόμαστε στον τρίτο χρόνο της εξέγερσης του λαού ενάντια στη βρετανική κατοχή, ενώ η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα κινητοποιείται για το σταμάτημα των πυρηνικών δοκιμών και την εδραίωση της εύθραυστης παγκόσμιας ειρήνης.
Η Δεξιά της βαθιάς δήθεν «εθνικοφροσύνης», μαζί με το Παλάτι, κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: έχει ενεργοποιήσει τους παρακρατικούς μηχανισμούς, που δρουν ανεξέλεγκτα όχι μόνο με την ανοχή αλλά την… προστασία της Αστυνομίας.
Ετσι, καθώς η ετήσια εκδήλωση προς τιμή των θυμάτων του μεγάλου βομβαρδισμού του Πειραιά της 11ης Ιανουαρίου παίρνει φιλειρηνικό χαρακτήρα, περίπου 30 παρακρατικοί, που έχουν παρεισφρήσει στην αίθουσα του Δημοτικού Θεάτρου, αναλαμβάνουν… δράση «υπό την ενεργόν προστασίαν» ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, που βρίσκονταν μέσα και έξω από την αίθουσα, όπως έγραφε, χαρακτηριστικά, η εφημερίδα «Ελευθερία» (φ.14.1.1958).
Ο κεντρικός ομιλητής, πρόεδρος της Επιτροπής Πειραιά για τη Διεθνή Υφεση και Ειρήνη, Γεώργιος Τζατζάνης (1904- 2002), δεν χάνει το χιούμορ του και από το βήμα απευθύνεται ειρωνικά προς την Αστυνομία ευχαριστώντας τη διότι «επροστάτευσε τουλάχιστον την ζωή μας»!
Οι παρακρατικοί, διασκορπισμένοι μέσα στην αίθουσα και τα θεωρεία του κτιρίου-σύμβολο του Πειραιά, προκαλούσαν αποδοκιμάζοντας και υβρίζοντας τους ομιλητές, από την έναρξη της εκδήλωσης, που διοργάνωσαν, στις 12 Ιανουαρίου, η Ενωση Βομβοπλήκτων Πειραιά και η Επιτροπή Πειραιά για τη Διεθνή Υφεση και Ειρήνη.
Η συγκέντρωση είχε πάρει φιλειρηνικό χαρακτήρα, αλλά επρόκειτο να εξεταστεί και «το ζήτημα της ενισχύσεως των βομβοπλήκτων Πειραιώς», όπως έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής.
Κάποια στιγμή η προκλητική συμπεριφορά των παρακρατικών όξυνε τα πνεύματα, έγιναν μικρής έκτασης συμπλοκές και μόνο χάρη στην επέμβαση των ψυχραιμότερων δεν επεκτάθηκαν τα επεισόδια.
Η προκλητική δράση των παρακρατικών στον Πειραιά δεν έμεινε ασχολίαστη από τον μεγάλο λογοτέχνη Κώστα Βάρναλη, που έγραψε ένα καυστικό αλλά και πολύ διδακτικό άρθρο με τίτλο «Οι ασχημίες τού Πειραιώς», το οποίο δημοσιεύτηκε, στις 15 Ιανουαρίου 1958, στην εφημερίδα «Αυγή» και έχει περιληφθεί στη συλλογή χρονογραφημάτων με τον τίτλο «Αττικά» σε φιλολογική επιμέλεια του Νίκου Σαραντάκου (εκδόσεις Αρχείο).
Ας το διαβάσουμε:
«Ποιος είπε ότι ήταν ολίγοι “εγκάθετοι” που βεβηλώσανε τη μνήμη των νεκρών του Πειραιώς και απαγορέψανε στους ζωντανούς το δικαίωμα να ζήσουν. Ητανε το ίδιο το καθεστώς της υποτέλειας, το “εγκάθετο” από θεμελιώσεως εθνικοφροσύνης. Το καθεστώς που απαγορεύει στους φοιτητές και στο λαό να ζητάνε την απελευθέρωση της Κύπρου! Γιατί όποιος ζητάει την απελευθέρωση της Κύπρου ζητάει κυρίως την απελευθέρωση της Ελλάδας – και τα δύο αιτήματα άκρως “αντεθνικά”.
Οι καρέκλες, τα εμαγέ πτυελοδοχεία, οι βρισιές δεν ρίχτηκαν εναντίον των οργανωτών της συγκέντρωσης και του κοινού παρά εναντίον όλου του έθνους! Εναντίον των νεκρών της χτεσινής επιδρομής κι εναντίον των ζωντανών που αρνούνται να γίνουν… νεκροί της αυριανής επιδρομής.
Ευτυχώς δεν χρειάστηκε να ριχτούν κι “αδέσποτες σφαίρες”. Γι’ αυτό πολύ ευγενικά ο κ. Τζατζάνης ευχαρίστησε “από σκηνής” την Αστυνομία Πειραιώς, διότι “επροστάτευσε τουλάχιστον την ζωή μας”!
Πάντως το “μεροκάματο βγήκε” όπως το ‘πεν ο ομιλητής. Αλλά τους πρόσβαλε. Τέτοιες εθνικής υπηρεσίες δεν πληρώνονται με “μεροκάματα”.
Αλλη μια στιγμή μέσα στα ουρλιαχτά των “ακραιφνών Ελλήνων” μπόρεσε να υψώσει τη φωνή του ο κ. Τζατζάνης:
– Θα σας μιλήσω για το καθεστώς του πιο απολυταρχικού κράτους της εποχής μας.
Αμέσως έγινε τάφου σιγή. Περιμένανε τα καλά παιδιά πως θα τους μιλούσε για τη Ρωσία.
– Περί της Τουρκίας ομιλώ!
Ποιος είδε τον θεό και δεν τόνε φοβήθηκε! Αμέσως ξέσπασε η πιο αγριεμένη θύελλα και έσπασαν οι καρέκλες – κι’ όποιον πάρει ο Χάρος. Ακούς εκεί να συκοφαντείται ο καλύτερος “φίλος και σύμμαχος” μέσα στην πρωτεύουσα του βιλαετιού του!
Φαντάζεστε τώρα τι θα γινότανε, αν οι εννιάμισι χιλιάδες σοφοί σαραντατεσσάρων χωρών του κόσμου (μεταξύ τους τριανταέξι βραβεία Νόμπελ) τολμούσαν να υποβάλουν την αίτησή τους για την διακοπή των πυρηνικών δοκιμών όχι στην Γραμματεία του ΟΗΕ παρά στους “εγκάθετους” του Πειραιώς!
– Εξω ειρηνοκάπηλοι! Εξω εχθροί του πολιτισμού και της ελευθερίας! Να σας τούτη (την καρέκλα), να σας κι’ αυτή (το εμαγέ πτυελοδοχείο μιας οκάς). Λυπόσαστε την ανθρωπότητα. Φτου σας! Λυπόσαστε την ανθρωπότητα και δε λυπόσαστε το… μισθό μας!
Και τότες η “κοιτίς των φώτων” θα ‘βγαινε ασπροπρόσωπη σε παγκόσμια κλίμακα! Κρίμα, που την έχασες τέτοιαν ευκαιρία, “ω Ελλάδα, τέτοια χώρα”!
Αν θέλανε πραγματικά ο Δήμος Πειραιώς κι η Επιτροπή Ειρήνης να ευχαριστήσουνε τους εγκάθετους και να χειροκροτηθούν απ’ αυτούς, να τι πάνου-κάτου θα ‘πρεπε να είπουν:
– Μαζευτήκαμε να τιμήσουμε τους φονιάδες του ελληνικού λαού και να διακηρύξουμε, πως θέλουμε ένα καινούργιο πόλεμο. Ανυπομονούμε πότε θα ξανάρθει ο Χίτλερ και πότε θα γίνουμε στάχτες εις τον αιώνα όλη η Οικουμένη – κι η Ελλάδα. “Αν είναι να πεθάνουμε για τους ιμπεριαλιστές, θεία είναι η δάφνη, Μια φορά κανείς πεθαίνει!”».
