Ψηφιοποιείται, συντηρείται, διασώζεται το πλούσιο και ανεκτίμητο αρχείο χειρογράφων, βιβλίων και παλαιτύπων της Ιεράς Βασιλικής, Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων (ΙΜΒΛ) –η οποία ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο– και αποκαθίστανται όλες οι βλάβες του υλικού ενός θησαυρού ιστορικών ντοκουμέντων ανυπολόγιστης πνευματικής, θρησκευτικής και καλλιτεχνικής αξίας.
Αποτελείται από 98 μικροταινίες με κώδικες, το αρχείο εγγράφων της Ιεράς Μονής (πατριαρχικά σιγίλλια, οθωμανικά και ελληνικά έγγραφα, από τον 18ο αι.), 500 παλαίτυπα της Ιεράς Μονής, 21 χειρόγραφους κώδικες της συλλογής του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών και 2.000 παλαίτυπα της συλλογής του Ιδρύματος.
Το κόστος του προγράμματος υπολογίζεται στις 80.000 ευρώ και θα καλυφθεί μέσω της ενεργοποίησης της προγραμματικής σύμβασης που υπογράφτηκε μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Ιεράς Βασιλικής, Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων (ΙΜΒΛ), του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών (ΠΙΠΜ) και του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Τη σύμβαση, κατά τη διάρκεια έκτακτης ειδικής πανηγυρικής συνεδρίασης του Δ.Σ. του ιδρύματος, υπέγραψαν στις 23 Οκτωβρίου ο επίσκοπος Αμορίου κ. Νικηφόρος, ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βλατάδων και πρόεδρος του ΠΙΠΜ και η αντιπεριφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Βούλα Πατουλίδου, παρουσία του διευθυντή του ιδρύματος και καθηγητή Πανεπιστημίου Συμεών Πασχαλίδη, των μελών του Δ.Σ. και εντεταλμένων συμβούλων Θεόδωρου Γιάγκου, Γεωργίου Ξεινού, Φλώρας Καραγιάννη, Αναστάσιου Βαβούσκου, Πολύβιου Στράντζαλη, π. Γρηγόριου Σταμκόπουλου και Μανόλη Λαμτζίδη, πρ. προέδρου ΔΣΘ.
Μιλώντας στην «Εφ.Συν.». ο κ. Λαμτζίδης, εντεταλμένος άμισθος νομικός σύμβουλος του ΠΙΠΜ, δήλωσε ότι «η υπογραφή της σύμβασης είναι η ληξιαρχική πράξη γέννησης μιας ψηφιακής κιβωτού ιστορικών, θρησκευτικών κειμηλίων και πολιτιστικών θησαυρών ανεκτίμητης αξίας για τον ελληνικό πολιτισμό, διαχρονικά, και την Ανατολική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία και όχι μόνο».
↳ Ο πατριάρχης Βαρθολομαίος σε παλαιότερη επίσκεψή του στη μονή Βλατάδων, ακολουθούμενος από τον επίσκοπο Αμορίου, ηγούμενο της μονής και πρόεδρο του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών κ. Νικηφόρο, ο οποίος συνυπέγραψε τη σύμβαση για τη διάσωση των ντοκουμέντων με την αντιπεριφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Βούλα Πατουλίδου
Σημειώνεται ότι το ΠΙΠΜ ιδρύθηκε το 1965, αποτελεί Θεολογικό Επιστημονικό Ιδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και μέσα από μια συστηματική εργασία 42 ετών έχει στην κατοχή του σε μορφή «μικροφίλμ» και διαφανειών τα χειρόγραφα και παλαίτυπα της Ιεράς Βασιλικής, Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων, περίπου το 96% των χειρογράφων του Αγίου Ορους και άλλων Ιερών Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών Μονών καθώς και Βιβλιοθηκών.
Η ψηφιοποίηση του υλικού κρίθηκε άκρως απαραίτητη, καθώς ο ανεκτίμητος αυτός γνωσιακός και ιστορικός πλούτος, όχι μόνο θρησκευτικής, αλλά και εθνικής και παγκόσμιας αξίας, απειλούνταν από τη φθορά του χρόνου, αφού είχε παρέλθει ο «χρόνος ζωής» μεγάλου αριθμού μικροταινιών, τα οποία θα έπρεπε ήδη να έχουν μεταγραφεί και διασωθεί σε άλλο μέσο, από την ελλιπή συντήρηση και τήρηση ορθών πρακτικών αποθήκευσης του αρχείου λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και από βλάβες στο αρχείο λόγω αυξημένης υγρασίας που έχουν δημιουργηθεί το τελευταίο έτος εξαιτίας των αυξημένων βροχοπτώσεων και βλαβών των κτιριακών υποδομών φύλαξης του αρχείου, οι οποίες βρίσκονται εκτός του χώρου της Ιεράς Μονής.
Με την ψηφιοποίηση του αρχείου, εκτός από τη διάσωση των ανεκτίμητων υλικών θα δοθεί πρώτη φορά και η δυνατότητα στο ευρύ κοινό να έχει ψηφιακή πρόσβαση στο περιεχόμενο των πολύτιμων χειρογράφων, παλαιτύπων και του αρχείου του ΠΙΠΜ και της ΙΜΒΛ.
