Η απόπειρα πραξικοπήματος της Δευτέρας στη Βενεζουέλα είχε προαναγγελθεί εκτός και εντός των εθνικών συνόρων.
Ο Τζον Μπόλτον, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Ντόναλντ Τραμπ, με τουίτ του την περασμένη εβδομάδα κάλεσε «όλους τους ηγετικούς παράγοντες της χώρας, περιλαμβανομένου του στρατού, να προστατεύσουν το κράτος δικαίου και τη συνταγματική τάξη», επαναλαμβάνοντας πως οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν τον επανεκλεγέντα πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και πως μόνος νόμιμος θεσμός είναι πλέον η Βουλή της χώρας.
Και ο πρόεδρος της Βουλής, ο 35χρονος Χουάν Γουαϊδό, από τους νέους ηγέτες της αντιπολίτευσης, φρόντισε να εγκρίνει το σώμα -το οποίο ούτως ή άλλως ελέγχεται από την αντιπολίτευση- έναν νόμο που αμνηστεύει όσα μέλη των ενόπλων δυνάμεων δεν υπακούσουν ή ξεσηκωθούν κατά της κυβέρνησης.
Οι εγγυήσεις είχαν δοθεί ρητά και τα ξημερώματα της Δευτέρας ομάδα 27 μελών της Επιλαρχίας Μοντάδο της Εθνοφυλακής, υπό την αρχηγία του λοχία Χοσέ Γκρεγόριο Μπάντρες, κατέλαβε δύο στρατόπεδα από όπου έκλεψε περισσότερα από 100 όπλα και αφού εξέδωσε ανακοινωθέν στο οποίο χαρακτήρισε τύραννο και σφετεριστή της εξουσίας τον πρόεδρο Μαδούρο, κατέληξε σε στρατόπεδο στη συνοικία Κοτίσα, όπου βρήκε σθεναρή αντίσταση από τους εκεί εθνοφύλακες.
Σε βίντεό του που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Μπάντρες ζητούσε από τους πολίτες να κατέβουν στους δρόμους και να στηρίξουν το πραξικόπημα.
Πολλοί κάτοικοι της Κοτίσα, μιας από τις πολλές φτωχογειτονιές της πόλης που άλλοτε στήριζαν ανεπιφύλακτα τον Τσάβες, βγήκαν πράγματι στους δρόμους ζητώντας την απομάκρυνση του Μαδούρο από την κυβέρνηση, έστησαν οδοφράγματα και έβαλαν φωτιές, ενώ ακολούθησαν συμπλοκές με τις δυνάμεις ασφαλείας, με τις διαμαρτυρίες να επεκτείνονται και σε άλλες γειτονιές και να συνεχίζονται επί πολλές ώρες.
Ενώ ηγέτες της αντιπολίτευσης συνέχαιραν τους επίδοξους πραξικοπηματίες, οι ειδικές μονάδες της αστυνομίας συνέλαβαν 27 εθνοφύλακες και κατάσχεσαν τα όπλα που έκλεψαν, ενώ διεξάγονται έρευνες για τον εντοπισμό και άλλων πιθανών συνενόχων τους.
Σε ανακοίνωσή τους οι Μπολιβαριανές Ενοπλες Δυνάμεις χαρακτήρισαν τους συλληφθέντες «εγκληματίες» που προωθούν τα σκοτεινά συμφέροντα της Ακρας Δεξιάς και υποσχέθηκαν την παραδειγματική τιμωρία τους.
Οι Κολομβιανοί φίλοι
Ακόμη πιο ανησυχητικό από αυτή τη νέα απόπειρα πραξικοπήματος είναι ένα βίντεο που δημοσιοποίησε ο ιδιωτικός σταθμός ΝΤΝ της Κολομβίας την ίδια ημέρα. Σε αυτό, ομάδα περίπου 20 ανδρών, ντυμένων με στολές παραλλαγής, υποστηρίζουν ότι είναι στρατιώτες «φίλοι» των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας που βρίσκονται στην Κολομβία και δηλώνουν πως ανταποκρινόμενοι στην έκκληση του Γουαϊδό ετοιμάζονται να εισβάλουν στη Βενεζουέλα για να αποκαταστήσουν τη δημοκρατία.
Λίγο μετά τη σύλληψη των στασιαστών, το Ανώτατο Δικαστήριο κήρυξε αντισυνταγματικό το προεδρείο, τα όργανα και τις αποφάσεις της σημερινής Βουλής, ακυρώνοντας έτσι και την εκλογή του Χουάν Γουαϊδό ως προέδρου της και κατά συνέπεια και ως δεύτερου στην ιεραρχία του πολιτεύματος.
«Αυτή είναι η μόνη δημόσια εξουσία που εξελέγη από ολόκληρο τον λαό», απάντησε ο Γουαϊδό, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να σεβαστεί εντολές ενός Ανώτατου Δικαστηρίου που ελέγχεται από την κυβέρνηση και πως ισχύει απόλυτα η απόφαση της Βουλής να ανακηρύξει «σφετεριστή της εξουσίας» τον Μαδούρο.
Σήμερα είναι μια κρίσιμη μέρα: Ο Γουαϊδό, περιμένοντας να τον ανακηρύξει η Βουλή «μεταβατικό πρόεδρο» ώστε να οδηγήσει τη χώρα σε νέες κάλπες, έχει καλέσει «λαό και στρατό» σε αντικυβερνητική διαδήλωση και πορεία με βασικό αίτημα την «έξοδο του Μαδούρο».
Η κυβέρνηση κάλεσε επίσης από την πλευρά της τους οπαδούς της σε ταυτόχρονη κινητοποίηση για την «προάσπιση της δημοκρατίας». Και η ημερομηνία είναι συμβολική: στις 23 Ιανουαρίου του 1958, μια λαϊκή εξέγερση, που στηρίχθηκε από στρατιωτικό κίνημα, ανέτρεψε τη δικτατορία του στρατηγού Μάρκος Πέρες Χιμένες, την τελευταία που γνώρισε η χώρα. Τότε ο απολογισμός ήταν 300 νεκροί.
Κι ενώ πληθαίνουν οι φόβοι για ακόμη μια εκτροπή, χθες σε βίντεό του ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Μάικ Πενς, δικαιολογώντας στην ουσία την απόπειρα, καταφέρθηκε ξανά κατά του Μαδούρο αποκαλώντας τον δικτάτορα «που ποτέ δεν κέρδισε την προεδρία με ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και παραμένει αγκιστρωμένος στην εξουσία φυλακίζοντας όποιον του αντιταχθεί» και εξέφρασε τη στήριξή του στην αντιπολίτευση, παροτρύνοντας για συγκρότηση μιας μεταβατικής κυβέρνησης, ενώ ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο σε τουίτ του δήλωσε πως το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας «στερείται νομιμότητα όσο και ο Μαδούρο».
Αντίθετα, οι υπουργοί Εξωτερικών Ισπανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ολλανδίας και Πορτογαλίας έστειλαν γράμμα στην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, ζητώντας να εφαρμοστεί άμεσα η απόφαση που υιοθέτησε η Ε.Ε. τον περασμένο Οκτώβριο για δημιουργία μιας «ομάδας επαφής» που θα διευκολύνει τον διάλογο ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας.
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. της 21ης Ιανουαρίου, η Μογκερίνι ανακοίνωσε πως η «ομάδα επαφής» θα αρχίσει το έργο της τις προσεχείς εβδομάδες. Το ίδιο είχε δηλώσει και τον Οκτώβριο.
