Αναζητώντας τα ίχνη της τρομοκρατίας

Οι πλατφόρμες «μεγάλης εικόνας» ενισχύουν την καταπολέμηση της ηλεκτρονικής τρομοκρατικής δραστηριότητας σχολιάζει σε αναλυτικό του άρθρο το τεχνολογικό περιοδικό της Ευρωπαϊκής Ενωσης «Horizon». Οπως επισημαίνει, η καταπολέμηση του περιεχομένου που σχετίζεται με την τρομοκρατία και της παράνομης χρηματοδότησής της μέσω του διαδικτύου επιταχύνεται, χάρη σε νέες πλατφόρμες που ενώνουν διάφορες τεχνολογίες μέσω του Διαδικτύου για να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της τρομοκρατικής δραστηριότητας.

Η ιδέα είναι ότι όταν ένα ηλεκτρονικό εργαλείο ανακαλύψει ένα μικρό κομμάτι πληροφοριών, αυτό μπορεί να προστεθεί σε εκατομμύρια ακόμη ήδη υπάρχουσες και να αποκαλύψει δεσμούς, οι οποίοι διαφορετικά θα μπορούσαν να μην έχουν εντοπιστεί ή να διαρκέσουν πολύ για να αποκαλυφθούν.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία του 2017, τα σοβαρά εγκλήματα, όπως οι επιθέσεις στη ζωή ενός ατόμου ή η απειλή για τη διάπραξή τους, μπορούν να θεωρηθούν ως τρομοκρατικό αδίκημα, εάν έχουν στόχο τον εκφοβισμό ενός πληθυσμού, ή την καταστροφή των οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών δομών ενός κράτους.

Ομάδες τρομοκρατών που περιλαμβάνουν μια ευρύτατη γκάμα, από το «Ισλαμικό κράτος» έως τις ακροδεξιές υπερεθνικιστικές οργανώσεις, χρησιμοποιούν ψηφιακά μέσα για προπαγάνδα, πρόσληψη και εκπαίδευση ανθρώπων, άντληση κεφαλαίων, μεταφορά χρημάτων και επικοινωνία μεταξύ τους.

Τα τελευταία χρόνια, το περιεχόμενο αυτό έχει αυξηθεί σε «ταχύτητα, όγκο και ποικιλία», σύμφωνα με τον καθηγητή Μπαμπάκ Αγκχάρ, διευθυντή του Κέντρου Αριστείας στην έρευνα για την τρομοκρατία, τη νοημοσύνη και το οργανωμένο έγκλημα στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ακολουθήστε το χρήμα

Το περιεχόμενο, το οποίο εμφανίζεται σε πολλές γλώσσες και διαφορετικούς τύπους μέσων, διεισδύει όχι μόνο στον εύκολα προσπελάσιμο επιφανειακό ιστό, αλλά και στον βαθύ ιστό – προσβάσιμο για ένα συνηθισμένο άτομο, αλλά όχι για ένα bot (ρομποτάκι) αναζήτησης, για παράδειγμα, σε προστατευόμενους με κωδικό πρόσβασης ιστότοπους– και τον σκόπιμα ανώνυμο και κρυφό «μαύρο» ιστό, στον οποίο μπορεί κάποιος να έχει πρόσβαση, μόνο με τη χρήση ειδικού λογισμικού.

Οι ερευνητές πλέον, χάρη σ’ ένα φιλόδοξο έργο της Ε.Ε. που ονομάζεται DANTE, συνδυάζουν διάφορα εργαλεία σε μια ενιαία πλατφόρμα, προκειμένου να αυτοματοποιήσουν την παρακολούθηση των χρηματικών ροών και να ανακαλύψουν υλικά προπαγάνδας και εκπαίδευσης των τρομοκρατών.

Η online συγκέντρωση κεφαλαίων για τρομοκρατία έχει μετατοπιστεί τα τελευταία χρόνια στον αποκαλούμενο «σκοτεινό» ιστό, όπου κρυπτονομίσματα όπως το Bitcoin και το Ethereum, αλλά και άλλα, χρησιμοποιούνται για να διοχετεύουν χρήματα που προέρχονται, για παράδειγμα, από εμπόριο όπλων ή ναρκωτικών.

Ο Ερνέστο Λα Ματίνα, επικεφαλής της Εσωτερικής Ασφάλειας της ιταλικής εταιρείας λογισμικού EII και συντονιστής έργου για το DANTE, τονίζει ότι «ενώ τα κρυπτονομίσματα είναι γνωστά για την ασφάλειά τους, κάθε αλυσίδα συναλλαγών πρέπει να ξεκινήσει από κάποιον, κι αυτό ακριβώς είναι και το σημείο ευπάθειάς τους, όπως, λόγου χάρη μια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, όπου μπορεί να διερευνηθεί η ταυτότητά του.

Η σύνδεση αυτού του αποσπάσματος με πληροφορίες που προέρχονται από άλλες πηγές μπορεί να βοηθήσει τις υπηρεσίες ασφαλείας να αναπαραστήσουν ολόκληρη την ιστορία του κάθε εγκλήματος» τονίζει.

Αυτό επιτυγχάνεται λόγω του γεγονότος ότι το DANTE ενσωματώνει εργαλεία όπως η στιλομετρική ανάλυση, στην οποία οι αλγόριθμοι σημειώνουν διακριτές πτυχές ενός κειμένου που αποδίδεται σ’ ένα συγκεκριμένο άτομο, όπως η συχνότητα χρήσης συγκεκριμένων λέξεων, γραμματικών δομών και μοτίβων προτάσεων.

Αυτό παρέχει πληροφορίες για το μορφωτικό επίπεδο, το φύλο ή την ηλικία του συγγραφέα. Σε εργαστηριακές εξετάσεις που έγιναν, η ακρίβειά του, μάλιστα, έφθασε και το 90%.

Η πλατφόρμα περιλαμβάνει επίσης εργαλεία που αναλύουν τη μετάφραση ήχου, τη μετεγγραφή και την προσπάθεια προσδιορισμού του ομιλούντος καθώς και βίντεο. Με τη σειρά τους, τα εργαλεία βίντεο χρησιμοποιούν αλγόριθμους, προκειμένου να ειδοποιήσουν τους αναλυτές για ενδιαφέροντα αντικείμενα, ή χαρακτηριστικά, όπως όπλα, τατουάζ ή σημαίες.

Οι πέντε γλώσσες που επιλέχθηκαν για το έργο –αγγλικά, αραβικά, ιταλικά, πορτογαλικά και ισπανικά– αναλύονται με δύο τρόπους: με τη βαθιά σημασιολογική ανάλυση του αρχικού κειμένου καθώς και με μια δεύτερη ανάλυση της αγγλικής μετάφρασης.

Τόσο το DANTE όσο κι ένα άλλο πανευρωπαϊκό έργο, το TENSOR, συνεργάζονται με εθνικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου που ορίζουν τι χρειάζονται για τις δραστηριότητές τους.

Το TENSOR συντονίζεται από μια υπηρεσία επιβολής του νόμου, ενώ το PSNI εστιάζει στην ανίχνευση του προγραμματισμού των τρομοκρατικών γεγονότων, της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα εφαρμόζουν, σε πιλοτικό ακόμη στάδιο, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.