Μάτι, απόγευμα 23ης Ιουλίου 2018. Οι Μαχμούντ Μουσσά, Εμάντ Ελ Χαμίσι και Γκανί (Ερβίν) Τζέκα, ψαράδες στο επάγγελμα, γυρίζουν στη στεριά από τα ανοιχτά όπου είχαν βγει με τις βάρκες τους. Μαθαίνουν ότι είναι σε εξέλιξη μια πυρκαγιά, ότι υπάρχουν άνθρωποι που απειλούνται από τις φλόγες και χρειάζονται βοήθεια.
«Πήγαμε χωρίς να το σκεφτούμε. Και τα καταφέραμε», θυμάται μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο Μαχμούντ Μουσσά. «Φοβήθηκα λίγο. Αλλά έπρεπε να το ρισκάρουμε και εμείς», περιγράφει στην εφημερίδα μας ο Ερβίν Τζέκα.
Εθεσαν και οι ίδιοι τον εαυτό τους σε κίνδυνο. Εκριναν, όμως, ότι έπρεπε να κάνουν καθετί προκειμένου να διασώσουν όσους συνανθρώπους τους κινδύνευαν.
Οπως δήλωσε ο Εμάντ Ελ Χαμίσι, «μπροστά στον θάνατο δεν υπάρχει θρησκεία, δεν υπάρχει άσπρος και μαύρος. Ο καθένας θα μπορούσε να δώσει τη ζωή του για να σώσει ανθρώπους».
Οι τρεις ήρωες, σύμβολα διεθνιστικής αλληλεγγύης ταυτόχρονα, βγήκαν χθες γεμάτοι περηφάνια και συγκίνηση από το Προεδρικό Μέγαρο, όπου έγινε η τιμητική εκδήλωση για την πολιτογράφησή τους.
«Προσέφεραν εξαιρετικές υπηρεσίες στην Ελλάδα, καθώς την 23η Ιουλίου 2018, κατά την καταστροφική πυρκαγιά που ξέσπασε στο Μάτι Αττικής, οι συγκεκριμένοι αλλοδαποί έσπευσαν, ανάμεσα στους δεκάδες Ελληνες ψαράδες, αυτοβούλως με αυτοθυσία, να σώσουν -και έσωσαν- δεκάδες συμπολίτες μας, μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά, των οποίων οι ζωές κινδύνευσαν», αναφέρει το ΦΕΚ της πολιτογράφησής τους που εκδόθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2018, συμπληρώνοντας: «Η αυταπάρνηση και η εξαιρετική συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο των συγκεκριμένων μεταναστών, που διαβιούν μάλιστα νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα επί σειρά ετών, συνιστούν πράξεις που εμπίπτουν τόσο στη γραμματική διατύπωση του νόμου περί προσφοράς εξαιρετικών υπηρεσιών στην Ελλάδα όσο και στο πνεύμα του».
«Δεν είχα να φάω»
Το στιγμιότυπο που ξεχώρισε από τη χθεσινή τιμητική εκδήλωση ήταν η στιχομυθία μεταξύ της μικρής κόρης του Εμάντ Ελ Χαμίσι και του Προέδρου της Δημοκρατίας: «Ευχαριστώ που κάνατε τον πατέρα μου Ελληνα», είπε το παιδί στον Προκόπη Παυλόπουλο, με τον ίδιο να απαντά άμεσα: «Εμείς ευχαριστούμε που γίνατε Ελληνες».
Σε κατ’ ιδίαν συνομιλία με τους ψαράδες λίγο αργότερα, ο Πρόεδρος τους είπε: «Δεν σας κάναμε Ελληνες για να σας αφομοιώσουμε, αλλά για να ζήσουμε μαζί με αλληλεγγύη, ισότητα και αλληλοσεβασμό».
«Την Ελλάδα την αγαπάμε με την ψυχή μας. Δεν είμαστε εδώ μόνο για το μεροκάματο. Οταν ήρθα στην Ελλάδα δεν είχα να φάω, αλλά δεν βρήκα μια πόρτα κλειστή. Τώρα, εμείς το ανταποδίδουμε», απάντησε ο Εμάντ Ελ Χαμίσι, 50 ετών σήμερα, παντρεμένος με Ελληνίδα και πατέρας τριών παιδιών.
Και οι τρεις αλιείς ζουν πολλά χρόνια στη χώρα μας. «Ετσι κι αλλιώς ένιωθα Ελληνας, διότι ζω 30 χρόνια εδώ. Εχω μεγαλώσει εδώ, δούλεψα εδώ με τους Ελληνες. Αγαπάω την Ελλάδα. Αγαπάω τους Ελληνες με όλη την καρδιά μου. Οσο ζήσω, ό,τι μπορώ να κάνω καλό για την Ελλάδα, θα το κάνω χωρίς να το σκεφτώ», μας είπε ο Μαχμούντ Μουσσά, μετά την τιμητική εκδήλωση.
Τα γεγονότα του καλοκαιριού στο Μάτι θα μείνουν ανεξίτηλα στη μνήμη του ίδιου και των υπολοίπων. Ηταν αυτός που μετέδωσε με ζωντανό βίντεο μέσω facebook τον κίνδυνο στον οποίο βρισκόταν πλήθος ανθρώπων. «Εβγαλα το κινητό από την τσέπη. Εστειλα μήνυμα ότι όποιος βλέπει αυτό που δείχνω να έρθει να βοηθήσει. Ηρθαν καΐκια και σκάφη να βοηθήσουν μαζί μας», περιγράφει.
«Δεν τους μέτρησα»
«Οταν ακούς ότι συμβαίνει κάτι πάρα πολύ σοβαρό, δεν μπορεί να σκεφτείς πολλά πράγματα. Το μόνο που μπορείς να σκεφτείς, είναι να βρεις ένα μέσο που είναι απαραίτητο, ώστε να βρεθείς στο συμβάν και να βοηθήσεις όσο κόσμο μπορείς», λέει στην εφημερίδα μας ο Ερβίν Τζέκα και θυμάται τι συνέβη το απόγευμα της 23ης Ιουλίου: «Ημουν στη θάλασσα. Βγαίναμε έξω, δέσαμε τη βάρκα και είδαμε τους καπνούς. Πιο μετά είδαμε τη φλόγα. Εμαθα ότι η φωτιά είχε απλωθεί και τότε πήρα τη βάρκα μου να βοηθήσω όσο κόσμο μπορούσα, για να τους βγάλω σε ασφαλές μέρος. Σώθηκαν πολλοί άνθρωποι. Δεν τους μέτρησα. Μπορώ να πω 40-50 σίγουρα, διότι ξεκινήσαμε από τις εννιά-εννιάμισι το βράδυ και συνεχίσαμε μέχρι τις τρεις-τρεισήμισι τα ξημερώματα».
Με σεμνότητα μας περιέγραψε τη χαρά του για την πολιτογράφησή του: «Ο,τι και να πω είναι λίγο. Δεν έχω λόγια να ευχαριστήσω τους Ελληνες που μας τιμήσανε -και μας τιμήσανε τόσο πολύ. Τους ευχαριστώ από τον πιο μικρό ώς τον πιο μεγάλο».
Καθώς βρισκόμαστε στην αρχή του 2019, όλοι τους ευχήθηκαν καλή χρονιά και υγεία για όλο τον κόσμο. «Και να μην ξανασυμβούν τέτοια πράγματα, όπως στο Μάτι. Ούτε στην Ελλάδα ούτε οπουδήποτε αλλού», συμπλήρωσε στην ευχή του ο Ερβίν Τζέκα.
«Η Ελλάδα είχε χρέος»
«Αυτό το οποίο κάνατε, δείχνει ότι ο ανθρωπισμός και η αλληλεγγύη δεν είναι ζήτημα υπηκοότητας. Είναι ζήτημα ψυχής. Και η Ελλάδα σάς υποδέχεται στους πολίτες της, γιατί αυτή είναι η Ελλάδα».
Με αυτά τα λόγια καλωσόρισε τους τρεις ψαράδες στο Προεδρικό Μέγαρο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Πρ. Παυλόπουλος, για την προς τιμήν τους εκδήλωση.
Συγκινημένος και ο ίδιος, αποκάλυψε ότι, όταν πριν από περίπου έναν μήνα υπέγραψε την πρόταση διατάγματος απονομής υπηκοότητας που είχε αποσταλεί από τον υπουργό Εσωτερικών, Αλ. Χαρίτση, «ένιωσα ότι έκανα αυτό το οποίο η Ελλάδα είχε χρέος να κάνει απέναντί σας».
Ο Πρόεδρος συνέχισε τα λόγια του σε αμιγώς πολιτικό τόνο. Τόνισε ότι, παίρνοντας την ελληνική υπηκοότητα, οι τρεις αλιείς αποκτούν και την ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη. Ως τέτοιοι «μπορείτε να διδάξετε με το παράδειγμά σας σε ορισμένους Ευρωπαίους εταίρους μας που δεν αντιλαμβάνονται ποιες είναι οι αξίες της Ευρώπης. Να καταλάβουν κι εκείνοι το χρέος τους, διότι η Ευρώπη στηρίχθηκε στην αλληλεγγύη», εξήγησε ο κ. Παυλόπουλος, επισημαίνοντας: «Μέσα από το δικό σας παράδειγμα στέλνουμε ένα μήνυμα στην Ευρώπη μπροστά σε κρίσιμες ευρωεκλογές, όπου κρίνεται το μέλλον του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Διότι όλα αυτά τα μορφώματα λαϊκισμού, τα οποία επιχειρούν να κατεδαφίσουν αυτό το οικοδόμημα, είναι εκείνα τα οποία βρίσκονται απέναντι σ’ αυτή την τόσο αναγκαία για την Ευρώπη νοοτροπία, που είναι η δική σας νοοτροπία».
Αλ. Χαρίτσης: Κοινωνία αλληλεγγύης
Εξαίροντας την αυταπάρνησή τους, ο υπουργός Εσωτερικών επισήμανε ότι στο πρόσωπο των τριών ψαράδων «μπορούμε να δούμε τις αξίες του ανθρωπισμού, τις αξίες της αλληλεγγύης και της κοινωνικής προσφοράς, σε μια περίοδο που δυστυχώς βλέπουμε στη χώρα μας και στην Ευρώπη να σηκώνουν κεφάλι φωνές ρατσιστικές, μισαλλόδοξες, ξενοφοβικές. Είναι το δικό σας παράδειγμα η καλύτερη απόδειξη για το πώς η ελληνική κοινωνία ήταν, είναι και θα παραμείνει μια κοινωνία αλληλεγγύης και κοινωνικής προσφοράς, μια κοινωνία η οποία έχει έγνοια για τον συνάνθρωπο», τόνισε ο κ. Χαρίτσης.
Συμπληρώνοντας ότι «για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό και κρίσιμο να αποδώσουμε την ιθαγένεια και σε χιλιάδες άλλους συνανθρώπους μας οι οποίοι, σύμφωνα με τον νόμο, πληρούν τα κριτήρια», ο υπουργός ενημέρωσε ότι έχουν ήδη κατατεθεί στη Βουλή οι νομοθετικές ρυθμίσεις που απλοποιούν και επιταχύνουν τις διαδικασίες απόδοσης ιθαγένειας για όσους το δικαιούνται και αναμένεται να τεθούν προς ψήφιση τις επόμενες ημέρες.
▪ Με την περιφερειάρχη Αττικής συναντήθηκαν επίσης, χθες, οι τρεις ηρωικοί ψαράδες. «Με τις πράξεις και την ανιδιοτέλειά τους έδειξαν ότι οι αξίες του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης δεν είναι αφηρημένες έννοιες», δήλωσε η Ρένα Δούρου.
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΨΑΡΑΔΕΣ – ΗΡΩΕΣ ΣΤΗΝ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Γκανί (Ερβίν) Τζέκα
«Ζω μια μέρα ξεχωριστή»
Η ταυτότητά του γράφει «Γκανί Τζέκα» και είναι 35 ετών. «Ολοι όμως με φωνάζουν Ερβίν». Ηταν 11 χρόνων όταν έφυγε από την πόλη Λούσνια της δυτικής Αλβανίας, διέσχισε τα σύνορα και πήγε να βρει τον αδελφό του, σε ένα μικρό χωριό της Φθιώτιδας. «Σχολείο δεν πήγα. Επρεπε να δουλέψω. Ηταν δύσκολες οι συνθήκες. Δουλεύαμε σε αγροτικές δουλειές». Τα τελευταία 20 χρόνια ζει και εργάζεται ως ψαράς σε καΐκι στη Νέα Μάκρη. «Ρίζωσα εδώ. Γνώρισα μια συμπατριώτισσά μου, έχουμε ένα κοριτσάκι οκτώ χρόνων. Εχω και τη μητέρα μου πια εδώ».
Στο μυαλό του Ερβίν η 23η Ιουλίου, η μέρα που ξέσπασε η πολύνεκρη πυρκαγιά στο Μάτι, είναι χαραγμένη ανεξίτηλα. «Ηταν μαύρη μέρα για τον κόσμο όλο. Οταν τρως ελληνικό ψωμί 24 χρόνια, δεν μπορείς να μην κάνεις αυτό που έκανα. Επειδή δεν μου δόθηκε η ευκαιρία να πάω με το αφεντικό μου στο συμβάν, πήγα μόνος με μια φίλη μου. Ευτυχώς έχω μια μικρή βάρκα, ερασιτεχνική, και μπόρεσα να πλησιάσω γιαλό, στο Κόκκινο Λιμανάκι. Στα δρομολόγια που κάναμε πρέπει να διασώσαμε 40 με 50 ανθρώπους».
Η απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας δεν είναι κάτι που περίμενε. «Ζω μια μέρα ξεχωριστή. Είμαι τόσο χαρούμενος που τα έχω χάσει. Σίγουρα η ζωή μου θα αλλάξει, θα μπορέσω να κάνω μια δουλειά μόνος μου, να βγάλω άδεια για επαγγελματικό ψάρεμα. Ομως σημασία έχει ότι η προσπάθεια που έκανα με έκανε πιο δυνατό. Εκανα μια καλή πράξη, στον τόπο που ζω και δουλεύω κάθε μέρα, στον τόπο που έχω οικογένεια, που μεγαλώνει το παιδί μου».
Μαχμούντ Μουσσά
«Να τον παντρέψουμε θέλουμε… Τη νύφη ψάχνουμε»!
Κατάγεται από την Νταμιέτα ή Δαμιέτη, όπως λέγεται, την αρχαία πόλη-λιμάνι στη Βόρεια Αίγυπτο που διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στις Σταυροφορίες. Ηρθε στην Ελλάδα πριν κλείσει τα δεκαέξι για να δουλέψει ως ψαράς, αρχικά στους Φούρνους της Ικαρίας. 45 χρόνων σήμερα, τα τελευταία δέκα χρόνια ζει και εργάζεται στη Νέα Μάκρη και στην παραλία του Μαραθώνα.
«Γνώρισα πολύ κόσμο εδώ, τους αγάπησα και με αγαπάνε. Γνώρισα μια οικογένεια από το Χαλάνδρι, νιώθω ότι η οικογένεια αυτή είναι δική μου. Ο κύριος Νίκος Σουπιάς είναι σαν πατέρας για μένα. Ηταν σήμερα μαζί μου στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και χθες στον πρωθυπουργό». Οι γιορτές βρήκαν τον Μαχμούντ στο σπίτι της οικογένειας Σουπιά στο Χαλάνδρι. «Κάθε χρόνο περνάμε τις γιορτές μαζί», μας λέει η Ελένη, κόρη του Νίκου Σουπιά, «νιώθω τον Μαχμούντ σαν αδελφό μου».
Για τον Μαχμούντ, «η ζωή μου δεν έχει αλλάξει, αλλά η σχέση μου με τον κόσμο έγινε πιο δυνατή. Η δουλειά του ψαρά τον χειμώνα είναι δύσκολη, μεροκάματο έχει το πολύ μία φορά την εβδομάδα». Ονειρό του είναι να καταφέρει τώρα με την ιθαγένεια να βρει και μια δεύτερη μόνιμη εργασία και, γιατί όχι, να κάνει οικογένεια στην Ελλάδα. «Να τον παντρέψουμε θέλουμε, γράψτε το, είναι δυο μέτρα άντρας, όμορφος και καλός. Ζει τριάντα χρόνια εδώ. Εμείς έχουμε φωτογραφείο και μαγαζί με νυφικά στο Χαλάνδρι. Τη νύφη ψάχνουμε», πετάγεται στη συνέντευξη η Ελένη, που έχει βαλθεί να αποκαταστήσει τον θετό της αδελφό.
Εμάντ Ελ Χαμίσι
«Η μεγαλύτερη χαρά για μένα είναι να δω τα παιδιά που έχουν σωθεί από το Μάτι να είναι καλά και γερά»
Ο Εμάντ είναι 50 χρόνων και ζει στην Ελλάδα από τα 17. Δουλεύει ως ψαράς στη Νέα Μάκρη, όπου είναι παντρεμένος με Ελληνίδα και έχουν μαζί 3 παιδιά. Οι γιορτές τον βρίσκουν εξοντωμένο από την απότομη δημοσιότητα αλλά και χαρούμενο, μαζί με την οικογένειά του.
«Το Μάτι δεν ξεχνιέται. Εκείνη τη μέρα στις φωτιές δεν το πολυσκεφτήκαμε. Με πήρε τηλέφωνο μια πελάτισσα. Μου είπε ότι είναι στο Κόκκινο Λιμανάκι. Εφυγα κατευθείαν. Οι άνεμοι ήταν 10 με 11 Μποφόρ. Δεν υπολογίσαμε ούτε τη ζωή μας ούτε τον γυρισμό. Το μόνο που σκεφτόμασταν ήταν οι άνθρωποι εκεί, που ήταν ανάμεσα στη θάλασσα και τη φωτιά. Τότε, δόξα τω Θεώ, έσωσα 47 άτομα. Ανάμεσά τους ήταν και άνθρωποι καμένοι. Ομως τους περισσότερους τους προλάβαμε».
Τι θα αλλάξει στη ζωή του με την απόδοση ιθαγένειας; «Ελληνας νιώθω έτσι κι αλλιώς. Ηθελα πάντα να μείνω στην Ελλάδα. Εδώ γνώρισα τη γυναίκα μου, εδώ παντρευτήκαμε το 2001, εδώ θέλαμε να μείνουμε. Τώρα έχουμε τρία παιδιά, έναν γιο 16 και δύο κόρες 11 και 9 ετών. Η δουλειά μας, όπως ξέρετε, τον χειμώνα είναι δύσκολη. Δυσκολεύομαι πολύ για το μεροκάματο. Αλλά τι να κάνουμε τώρα;».
Ο ίδιος είχε ξεκινήσει τις διαδικασίες για απόκτηση ιθαγένειας, όμως το άφησε καθώς δυσκολευόταν στις εξετάσεις αφού δεν έχει πάει σχολείο -αν και μιλάει άψογα ελληνικά- ούτε μπορούσε να πληρώσει το παράβολο των 800 ευρώ.
«Είπα άσ’ το, αν είναι να μείνουμε θα μείνουμε. Οταν έγινε αυτό με τη φωτιά, είχα το κουράγιο και έκανα αυτό που έπρεπε να κάνω. Η μεγαλύτερη χαρά για μένα είναι να δω τα παιδιά που έχουν σωθεί από το Μάτι να είναι καλά και γερά. Θέλω να ευχηθώ στους ανθρώπους που έχασαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα να έχουν κουράγιο. Εύχομαι το Μάτι να χτιστεί, να πάνε στα σπίτια τους. Να βλέπουν τα παιδάκια στις παιδικές χαρές. Να φύγουν τα μαύρα και να δούμε πάλι τη φύση πράσινη».
