«Η Μέρκελ ήταν ένα σύμβολο σταθερότητας και συνοχής (…) Η αδυναμία της καγκελαρίου στο εσωτερικό είναι πιθανό να περιορίσει την ικανότητά της να ηγηθεί -ή τουλάχιστον να παράσχει σταθερότητα- στην Ε.Ε. σε μια περίοδο που η Ενωση διαπραγματεύεται το Brexit, μια δημοσιονομική κρίση στην Ιταλία και αντιμετωπίζει το φάσμα σημαντικής ανόδου για τα λαϊκιστικά κόμματα στις ευρωεκλογές τον ερχόμενο Μάιο».
Το άρθρο της βρετανικής Guardian απηχεί τις ευρύτερες ανησυχίες για τις επιπτώσεις που θα έχει στην Ε.Ε., ειδικά ενόψει των ευρωεκλογών, το «μακρόσυρτο αντίο» που ανακοίνωσε προχθές -όχι τόσο αναπάντεχα- η Γερμανίδα καγκελάριος.
Κάποιοι αδυνατούν να φανταστούν μια Ευρώπη χωρίς την Ανγκελα Μέρκελ σε οποιονδήποτε ρόλο. Με την αβεβαιότητα που προκαλούν το Brexit, το προσφυγικό ζήτημα και η άνοδος της Ακροδεξιάς, η μελλοντική απουσία της προκαλεί ήδη σε πολλούς Ευρωπαίους κρίση ανασφάλειας. Κι ας ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό η ίδια για την κρίση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και την εξάπλωση της μισαλλοδοξίας, με την εμμονή της στην πολιτική της λιτότητας και την προπαγάνδα για τους «τεμπέληδες του Νότου».
Ορισμένα σενάρια τη θέλουν να σκέφτεται να διαδεχτεί τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά τη λήξη της θητείας του τον Νοέμβριο του 2019. Η ίδια τα διαψεύδει κατηγορηματικά.
Ο Γιούνκερ πάντως είχε τηλεφωνική συνομιλία με την καγκελάριο τη Δευτέρα και σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του, «τίποτα δεν αλλάζει γι’ αυτόν» σε σχέση με το κύρος και τον ρόλο της Μέρκελ στην Ευρώπη.
«Ας ελπίσουμε ότι στο εξής η Μέρκελ θα ξοδέψει το πολιτικό της κεφάλαιο για να πείσει τους Γερμανούς να δεχτούν αλλαγές στη δομή του ευρώ που να μη λειτουργούν κυρίως προς το δικό τους συμφέρον», σχολίασε ο Βέλγος Φίλιπ Λάμπερτς, επικεφαλής της ομάδας των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο.
Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι η Μέρκελ θα αντέξει ώς το 2021. Γιατί ο πολιτικός χρόνος είναι πολύ πυκνός και «όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά», όπως έγραφε σε άρθρο του στην ιστοσελίδα Politico.eu o Γερμανός ερευνητής Ζόζεφ Ζόφε, μέλος της εκδοτικής επιτροπής της εφημερίδας Die Zeit.
«Μπορεί η Μέρκελ να παραμείνει στην εξουσία μέχρι το 2021. Θα είναι πληγωμένη, αλλά έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι είναι ικανή να εξουδετερώσει τους αντιπάλους της. Μπορεί και να ανατραπεί αύριο ή στο σνέδριο του Δεκεμβρίου. Σε κάθε περίπτωση, η εποχή της φτάνει στο τέλος της».
«Κανένας στην Ευρώπη δεν θα την εισακούει πλέον. Βγήκε μόνη της εκτός παιχνιδιού», είπε στον ιστότοπο www.euractiv.com ο Σεμπαστιάν Μεγιάρ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ. Και, όπως είναι αναμενόμενο, οι Γάλλοι δεν σκοπεύουν να πενθήσουν, τουλάχιστον προσώρας, για την αποχώρηση της Ανγκελα Μέρκελ.
Επισήμως, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξήρε την «αξιοπρεπή απόφασή της, τη γενναιότητά» της και την προσήλωσή της στις «ευρωπαϊκές αξίες», αναγνωρίζοντας ότι «αναγκάστηκε να έρθει αντιμέτωπη με πολλές προκλήσεις, τόσο με τη μεταναστευτική κρίση όσο και με τη δημοσιονομική».
Παρασκηνιακά, διάφοροι αναλυτές υπενθυμίζουν πώς η Μέρκελ έστειλε στις καλένδες τις προτάσεις του Μακρόν για τη μεταρρύθμιση της λειτουργίας της Ε.Ε. και δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η αλλαγή ηγεσίας στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα να βοηθήσει στην εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ειδικά αν η διάδοχός της είναι η Ανεγκρετ Κραμπ-Καρενμπάουερ.
«Εχει πολύ καλές σχέσεις με τη Γαλλία και είναι πολύ φιλοευρωπαία. Θα είναι πιο δραστήρια από τη Μέρκελ που πάντα κινούνταν παρασκηνιακά», σχολιάζει στο euractiv ο Ζαν-Ντομινίκ Ζουλιανί, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ρομπέρ Σουμάν της Γαλλίας, που ειδικεύεται στην πολιτική στην Ε.Ε.
«Η ίδια η Μέρκελ έκανε ελάχιστα για να αναζωογονήσει την Ευρώπη», είπε ο Σεμπαστιάν Μεγιάρ, προσθέτοντας ότι «η γαλλογερμανική ατμομηχανή δεν πήρε μπροστά, γιατί η Γαλλία δεν βρήκε ποτέ ένα στήριγμα στο πρόσωπο της καγκελαρίου».
«Τώρα που η κυριαρχία της έχει δεχτεί πλήγμα, οι γλώσσες θα αρχίσουν να λύνονται», συνεχίζει ο Ζαν-Ντομινίκ Ζουλιανί. «Νομίζω ότι ο απολογισμός της θητείας της θα είναι μάλλον αρνητικός».
