Η εικαστική παρέμβαση από τα μέλη του θεραπευτικού προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ έδωσε νέα πνοή στο μεγαλύτερο, παλαιότερο και πιο ιστορικό σχολείο του Περάματος, το 1ο Δημοτικό Σχολείο, που την περασμένη Τρίτη άνοιξε τις πόρτες του για να υποδεχθεί τους μικρούς μαθητές για τη νέα σχολική χρονιά.
Τα παιδιά δεν χόρταιναν να βλέπουν τα έργα που κοσμούν πλέον τους τοίχους του σχολείου τους, μετατρέποντάς το σε μια εναλλακτική γκαλερί τέχνης.
Η συνεργασία μεταξύ του θεραπευτικού προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ και του σχολείου ξεκίνησε τον περασμένο Μάιο, όταν η ομάδα του ΚΕΘΕΑ ανέλαβε σε πρώτη φάση να βάψει το σχολείο και στη συνέχεια να επέμβει καλλιτεχνικά.
Το έργο χρειάζεται ακόμη δύο εβδομάδες για να ολοκληρωθεί.
Οι καλλιτεχνικές παρεμβάσεις αποτυπώνουν εικόνες που σχετίζονται με την αποτροπή του σχολικού εκφοβισμού και των βίαιων συμπεριφορών, την ενίσχυση της αίσθησης της ισοτιμίας, τον σεβασμό της διαφορετικότητας, την πρόληψη των εξαρτήσεων και το ομαδικό πνεύμα, με τη θεματολογία να ποικίλλει ανάλογα με τη χρήση των χώρων αλλά και τις ηλικίες των παιδιών.
Βασικοί στόχοι της παρέμβασης είναι η ενίσχυση της προσπάθειας για κοινωνική επανένταξη των μελών του ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ και φυσικά η αισθητική αναβάθμιση του χώρου του σχολείου και κατ’ επέκταση της γειτονιάς.
Το ΚΕΘΕΑ χρησιμοποιεί συστηματικά την τέχνη στη θεραπεία των εξαρτήσεων. Οι καλλιτεχνικές/εκπαιδευτικές δράσεις που υλοποιούνται στα θεραπευτικά προγράμματα του ΚΕΘΕΑ σε όλη την Ελλάδα επιλέγονται από τα ίδια τα μέλη, σε συνεργασία με τους εκπαιδευτές τους.
Παράλληλα με τη θεραπευτική χρησιμότητα, η τέχνη συνδέει τα μέλη του ΚΕΘΕΑ με τις τοπικές κοινωνίες, καταπολεμώντας τον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση που συνοδεύουν τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις και εκδόσεις περιοδικών, πέραν του ότι ενημερώνουν, ευαισθητοποιούν και συνδέουν την κοινωνία με τα εξαρτημένα άτομα.
Αυτοί που εργάστηκαν
Για την υλοποίηση της δράσης στο 1ο Δ.Σ. Περάματος έχουν συμμετάσχει περίπου 40-45 μέλη του ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ, πρώην τοξικοεξαρτημένοι που βρίσκονται στο στάδιο της κοινωνικής επανένταξης, έξι μέλη προσωπικού του θεραπευτικού προγράμματος και ο Μελέτης Λούκος, αρχιτέκτονας και ζωγράφος, η εικαστικός Ανν Κερν και η Αλκυόνη Δίβαρη, φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών Φλώρινας.
Τα έργα αποτυπώνουν ιδέες των μελών του ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ και των εικαστικών, ενώ αρκετά από αυτά είναι συνθέσεις από παλιότερα έργα μαθητών, που εκτέθηκαν πέρυσι στην Πινακοθήκη Πειραιά και ενέπνευσαν τους θεραπευόμενους, οι οποίοι τα αποτύπωσαν στον τοίχο μιμούμενοι την τεχνοτροπία τους.
«Η παρέμβαση απαίτησε πολύ χρόνο και δουλειά από τους θεραπευόμενους. Το συνολικό εμβαδόν της επιφάνειας των τοίχων που βάφτηκε φτάνει τα 4.000 τετραγωνικά μέτρα, ενώ χρειάστηκαν περίπου 5.000 εργατώρες για τη μέχρι στιγμής παρέμβαση. Ο καθένας από τους θεραπευόμενους έδωσε το δικό του νόημα στα έργα. Γονείς αρκετοί από αυτούς, ευαισθητοποιήθηκαν και έβαλαν τα δυνατά τους για να είναι το αποτέλεσμα καλό, σκεπτόμενοι ότι είναι σαν να το έκαναν για το σχολείο των παιδιών τους», λέει ο Ανδρέας Κρεμμύδας, υπεύθυνος του Κέντρου Κοινωνικής Επανένταξης ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ, τονίζοντας ότι χωρίς την πολύτιμη συμβολή της εταιρείας «Τρακαδάς», που προσέφερε δωρεάν τα χρώματα και όλα τα απαραίτητα υλικά βαφής, δεν θα είχε υλοποιηθεί η δράση.
Υποβαθμισμένη περιοχή
Η επιλογή του συγκεκριμένου σχολείου για την υλοποίηση της εικαστικής παρέμβασης δεν έγινε τυχαία. Η περιοχή του Περάματος είναι γνωστή για τα πολύ υψηλά ποσοστά ανεργίας που έχουν εξαθλιώσει τον τοπικό πληθυσμό και για την απήχηση που έχει η ναζιστική οργάνωση Χρυσή Αυγή, οι εγκληματικές δράσεις της οποίας, με τα τάγματα εφόδου, στην ευρύτερη περιοχή είναι γνωστές.
«Η στόχευση του εγχειρήματος ήταν πολλαπλή. Θέλαμε να αναβαθμίσουμε το σχολείο, αλλά παράλληλα να καταφέρουμε να περάσουμε μηνύματα στα παιδιά και να σπάσουμε τα στερεότυπα. Το πετύχαμε και με το παραπάνω. Με εντυπωσίασαν οι αντιδράσεις των παιδιών. Δεν τα έχω ξαναδεί τόσο ενθουσιασμένα! Αισθάνομαι τεράστια ευγνωμοσύνη για αυτούς τους ανθρώπους, όχι μόνο για την καταπληκτική δουλειά που έκαναν αλλά και για το ότι σεβάστηκαν και αγάπησαν το σχολείο» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο διευθυντής του 1ου Δ.Σ. Περάματος, Πέτρος Μανωλάκος.
«Η παρέμβαση στο σχολείο μας είναι δάχτυλο στο μάτι των κακοπροαίρετων, ειδικά σε μια κοινωνία όπου τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής είναι υψηλά» προσθέτει.
Η δράση αναμένεται να έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι το 1ο Δ.Σ. Περάματος συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ERASMUS και άρα θα γίνει ευρύτερα γνωστή σε μαθητές και εκπαιδευτικούς άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Με τη λήξη του πρότζεκτ, προγραμματίζεται μια κεντρική εκδήλωση στον χώρο του σχολείου, με καλεσμένους όλους τους εμπλεκόμενους, τους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης και των δομών, αλλά και ενώσεις της τοπικής κοινωνίας και κατοίκους της περιοχής.
Νέα όψη
Το ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ έχει υλοποιήσει και στο παρελθόν παρόμοιες παρεμβάσεις, επιδιώκοντας να ενισχύσει την προσπάθεια κοινωνικής επανένταξης των μελών του και να δικτυωθεί με την τοπική κοινωνία.
Αντίστοιχη δράση είχε υλοποιηθεί με μεγάλη επιτυχία το 2017 στο 2ο Σχολείο Ειδικής Αγωγής (ΕΕΕΕΚ) «Ανοιξη», στα Καμίνια.
Με τη συνδρομή εικαστικών και φοιτητών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, μέλη του ΚΕΘΕΑ ΝΟΣΤΟΣ πραγματοποίησαν μια εκτεταμένη εικαστική παρέμβαση τόσο στο εσωτερικό όσο και στην πρόσοψη, σε επιφάνεια 2.500 τετραγωνικών μέτρων του σχολείου, δίνοντάς του νέα όψη.
Το στολίδι της πόλης
Το 1ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος βρίσκεται στην περιοχή «Πρόνοια» και είναι το μεγαλύτερο και ιστορικότερο Δημοτικό Σχολείο της περιοχής.
Ανεγέρθηκε το 1955, ήταν το πρώτο σχολικό κτίριο που κατασκευάστηκε στο Πέραμα, βασισμένο σε ελβετικό σχέδιο, και θεωρούνταν το στολίδι της πόλης, που εκείνη την περίοδο ήταν παραγκούπολη.
Οι πρώτες δαπάνες για την ανέγερσή του έγιναν από εισφορές των κατοίκων του Περάματος, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη και ήταν αλιείς, ξυλουργοί, ξυλοκόποι, λεμβούχοι.
Ηταν μονώροφο και είχε 880 μαθητές και 15 δασκάλους.
