Ολοένα και πιο δεξιά μετατοπίζεται το κέντρο βάρους της μάχης για τη διαδοχή της Ανγκελα Μέρκελ στην ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών (CDU). Ο Γενς Σπαν έβαλε στην ατζέντα το προσφυγικό και τη μεταναστευτική πολιτική και ο Φρίντριχ Μερτς δεν έχει κανέναν ενδοιασμό να πλειοδοτήσει σε επικρίσεις κατά της πολιτικής που έχει ακολουθήσει έως τώρα η κυβέρνηση του Βερολίνου.
Αντιθέτως, η γενική γραμματέας του CDU, Ανεγκρετ Κραμπ-Καρενμπάουερ, που εκφράζει τη μετριοπαθή κεντρώα τάση, δείχνει αμήχανη και τον ρόλο της υπεράσπισης της καγκελαρίου έχουν αναλάβει οι άλλοι στενοί συνεργάτες της.
Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας και αντιπρόεδρος του CDU, Αρμιν Λάσετ, προειδοποίησε από τις σελίδες της Süddeutsche Zeitung ότι θα είναι λάθος να μετατοπιστεί ο άξονας της πολιτικής του κόμματος προς τα δεξιά και επέκρινε τον Γενς Σπαν που έβαλε ευθέως, με το άρθρο του στη FAZ, το θέμα της μεταναστευτικής πολιτικής στην εσωκομματική κούρσα, γράφοντας μάλιστα ότι αυτό είναι το κορυφαίο θέμα για τη Γερμανία και την Ε.Ε. – «ο ελέφαντας στο δωμάτιο», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το μεταναστευτικό είναι ένα από τα τέσσερα βασικά θέματα της καμπάνιας και του -επίσης συντηρητικού- Φρίντριχ Μερτς.
Η επιστροφή του Μερτς
Ο 62χρονος Μερτς, που χαρακτηρίζεται αντι-Μέρκελ, σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα του Spiegel στηρίζεται ενεργά από τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, και είδε στις πρώτες σφυγμομετρήσεις να προηγείται τόσο της «μικρής Μέρκελ», όπως αποκαλείται η Κραμπ-Καρενμπάουερ όσο και του 38χρονου εκφραστή της δεξιάς πτέρυγας Σπαν, δέχεται τώρα το πρώτο κύμα πιέσεων για την απουσία του από την κεντρική πολιτική από το 2009. Εως τώρα προτιμά να μιλάει για τη ρήξη του με την Ανγκελα Μέρκελ το 2002 και την αποχώρησή του από το προεδρείο της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών.
Οι ερωτήσεις όμως στρέφονται κυρίως στην περίοδο μετά το 2009, όταν ο Μερτς άφησε την ενεργό πολιτική για να γίνει σύμβουλος σε μεγάλες γερμανικές και πολυεθνικές επιχειρήσεις. Το γερμανικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας κάλεσε τον υποψήφιο για την ηγεσία του CDU να δώσει στη δημοσιότητα τα συμβόλαια που είχε, ιδίως ως μέλος του εποπτικού συμβουλίου της BlackRock.
Την ερχόμενη εβδομάδα θα δοθεί από το προεδρείο του CDU το πρόγραμμα των περιφερειακών διασκέψεων, όπου οι υποψήφιοι για την ηγεσία θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν με τη βάση αλλά και να αντιπαρατεθούν μεταξύ τους.
Οι προτάσεις για καθολική ψηφοφορία των μελών ναι μεν χαρακτηρίζονται από όλες τις πλευρές ενδιαφέρουσες, αλλά δεν τίθενται σε συζήτηση, καθώς -όπως επισημαίνει και ο γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας, Ραλφ Μπρινκχάους- θα έπρεπε προηγουμένως να γίνει άλλο συνέδριο, καταστατικό, προκειμένου να αλλάξει το άρθρο που ορίζει ότι η κομματική ηγεσία εκλέγεται από τους αντιπροσώπους και όχι απευθείας από τα μέλη, όπως στους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και τους Πράσινους.
Από την πλευρά της και η Νεολαία του CDU, που δεν κρύβει την προτίμησή της στον Σπαν, προγραμματίζει προσυνεδριακές διασκέψεις (επτά τον αριθμό), αλλά τον τελικό λόγο έχει το προεδρείο του κόμματος.
Εμμεση πίεση στη Μέρκελ
Η Μέρκελ δεν θέλει να αναμιχθεί ανοιχτά στη μάχη για τη διαδοχή της. Ωστόσο, στην περίπτωση που η δεξιά πτέρυγα αποκτήσει σαφές προβάδισμα με τον Μερτς ή τον Σπαν, η καγκελάριος θα βρεθεί στη δύσκολη θέση να αμφισβητείται για την κυβερνητική της πολιτική πριν ακόμη εκλεγεί η νέα ηγεσία του κόμματος.
Ηδη η συζήτηση στις τάξεις των Σοσιαλδημοκρατών για το εάν θα μπορέσουν να συνεργαστούν με τον Μερτς ή τον Σπαν έχει ανοίξει.
Η πρόεδρος του SPD, Αντρέα Νάλες, αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να βρεθεί μπροστά σε άλλο ένα παράδοξο: να υπερασπίζεται την καγκελάριο την οποία θα αμφισβητεί η ηγεσία του κόμματός της.
Και οι δύο εκφραστές της δεξιάς πτέρυγας του CDU θεωρούν παρωχημένες τις πολιτικές προτάσεις των Σοσιαλδημοκρατών – ο δε Σπαν θεωρεί παρωχημένες και λαϊκιστικές και τις θέσεις των Πρασίνων.
Το μόνο παράθυρο συνεργασίας που έχουν ανοίξει είναι προς τους Φιλελεύθερους του Κρίστιαν Λίντνερ, αλλά δεν αρκεί για τον σχηματισμό κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας σε περίπτωση κατάρρευσης του μεγάλου συνασπισμού.
Ο νέος κύκλος εσωστρέφειας δεν αποκλείεται να εξελιχθεί σε πολιτική αβεβαιότητα. Η Μέρκελ δήλωσε μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής της από την ηγεσία του κόμματος ότι θα αφιερώσει περισσότερο χρόνο σε κυβερνητικές και ευρωπαϊκές υποθέσεις.
Την επόμενη εβδομάδα θα υποδεχθεί και πάλι στο Βερολίνο τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, όμως η μεταρρυθμιστική ατζέντα που επρόκειτο να διαμορφώσουν οι δύο από κοινού για τη μετεξέλιξη της Ε.Ε. είναι ακόμα ημιτελής και ο χρόνος για την καγκελάριο μετράει πλέον αντίστροφα.
Η κεντρώα πτέρυγα των Χριστιανοδημοκρατών περιμένει από τη Μέρκελ να κάνει το μεγάλο βήμα, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πως θα μπει η ίδια σε αντιπαράθεση με τον Μερτς και τον Σπαν.
