Brexit και χωρίς συμφωνία

«Η μη συμφωνία είναι προτιμότερη από μια κακή συμφωνία». Απτόητη εμφανίστηκε χθες στο τηλεοπτικό της διάγγελμα η Βρετανή πρωθυπουργός, μετά την απόρριψη που δέχτηκε από τους ηγέτες της Ε.Ε. το σχέδιό της για το Brexit στην άτυπη σύνοδο του Ζάλτσμπουργκ.

Μετά την ομοβροντία και των βρετανικών ΜΜΕ, που στην πλειονότητά τους μίλησαν για «ταπείνωση» (όπως η Guardian και οι Times) και ήττα της Τερέζα Μέι, εκείνη πέρασε στην αντεπίθεση υπεραμυνόμενη αφ’ ενός του λεγόμενου Σχεδίου του Τσέκερς, αφ’ ετέρου ζητώντας νέες προτάσεις από την Ε.Ε.

«Οπως έχω ξαναπεί, δεν μπορεί η μία πλευρά να ζητά από την άλλη κάτι απαράδεκτο», επανέλαβε χθες η Μέι, ζητώντας από την Ε.Ε. «να μας δείξει λίγο σεβασμό».

Τόνισε ότι δεν πρόκειται να παραβιαστεί η βούληση του βρετανικού λαού όπως εκφράστηκε με το δημοψήφισμα και πρόσθεσε: «Δεν μπορούμε να δεχτούμε τίποτα το οποίο θα απειλήσει την ενότητά μας, όπως κι αυτοί δεν μπορούν να δεχτούν τίποτα το οποίο θα απειλήσει τη δική τους ενότητα».

Εμφανίστηκε πάντως καθησυχαστική ως προς τα δύο ζητήματα-αγκάθια για τη μετά Brexit εποχή σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να αποτρέψουμε την επιστροφή των σκληρών συνόρων με την Ιρλανδία», διαβεβαίωσε. «Τα δικαιώματά σας θα γίνουν σεβαστά», δήλωσε απευθυνόμενη στους πολίτες από χώρες της Ε.Ε. που ζουν μόνιμα στη Βρετανία. «Είστε οι φίλοι μας, οι γείτονές μας, οι συνάδελφοί μας», είπε. «Θέλουμε να μείνετε».

Το έδαφος για όσα θα έλεγε η Μέι είχε προλειάνει με συνέντευξή του στο BBC ο υπουργός Brexit, Ντόμινικ Ράαμπ. Εκτίμησε ότι δεν υπήρξε «αξιόπιστη εναλλακτική» από πλευράς Ε.Ε. στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κι εξέφρασε αμφιβολίες για τη σοβαρότητα με την οποία προσεγγίζουν το θέμα οι ιθύνοντες της Ενωσης.

Επίθεση από Τουσκ

Το διάγγελμα της Τερέζα Μέι είχε πολλούς αποδέκτες εντός και εκτός βρετανικών συνόρων. Από τη μία πλευρά τα μεγάλα κεφάλια της Ε.Ε. και ειδικότερα τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, τον οποίο και κατονόμασε.

Ο Τουσκ, ο οποίος αρχικά είχε βρει ορισμένα «ενδιαφέροντα σημεία» στο Σχέδιο του Τσέκερς, αμέσως μετά το έκανε φύλλο και φτερό.

Σε μία μάλιστα αμφιβόλου αισθητικής επίθεση μέσω Ινσταγκραμ, ανάρτησε φωτογραφία του στην οποία προσέφερε στην Μέι έναν δίσκο με μικρά κέικ, με το μήνυμα: «Λυπάμαι, δεν έχει κεράσια» («Sorry, no cherries»), παραπέμποντας σε αυτό που οι ηγέτες της Ε.Ε. χαρακτηρίζουν ως προσπάθειες των Βρετανών για επιλεκτικές λύσεις και συμφωνία α λα καρτ (cherry picking).

Αλλά, η Βρετανή πρωθυπουργός έχει πολλά ανοιχτά μέτωπα και στο εσωτερικό. Αφ’ ενός, τους αντιπάλους του Brexit που προσπαθούν με κάθε τρόπο να το σταματήσουν και ζητούν νέο δημοψήφισμα.

Ηδη, οι Εργατικοί, οι Φιλελεύθεροι και το Εθνικιστικό Κόμμα της Σκοτίας έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν το σχέδιο της Μέι όταν υποβληθεί στη Βουλή.

Οπως ανέφερε το BBC, ομάδα βουλευτών που τάσσονται κατά του Brexit (από το Εργατικό, το Εθνικιστικό Κόμμα της Σκοτίας και το Πράσινο Κόμμα της Σκοτίας) υπέβαλαν αίτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο οποίο ζητούν να γίνει ανάκληση της διαδικασίας της εξόδου με ψηφοφορία στο βρετανικό κοινοβούλιο.

Τόρις που διαφωνούν

Υπάρχει όμως και το σκληρό μέτωπο εντός του Συντηρητικού Κόμματος. Ο πρώην υπουργός αρμόδιος για το Brexit, Ντέιβιντ Ντέιβις, δήλωσε στη Huffington Post ότι υπάρχουν τριάντα έως σαράντα μέλη της Βουλής των Κοινοτήτων που ανήκουν στους Τόρις και μπορεί να καταψηφίσουν το σχέδιό της για έγκριση από το κοινοβούλιο.

Ο Ντέιβις δήλωσε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Huffington Post ότι υπάρχει ένας πυρήνας στελεχών των Τόρις που ανήκει στο European Research Group (ERG), μια ομάδα που επιδιώκει πιο σκληρό Brexit, κι είναι έτοιμη να καταψηφίσει το σχέδιο της Μέι. Χαρακτήρισε μάλιστα αυτόν τον πυρήνα βουλευτών «σκληρό σαν βράχο».

Το αν είναι τόσο σκληρός ώστε να προκαλέσει ναυάγιο στα σχέδια της Μέι είναι κάτι που θα φανεί στην πράξη.

Οι πρώτες αντιδράσεις από πλευράς Ε.Ε. στο διάγγελμα της Μέι, σύμφωνα με πηγές της Guardian, ήταν μάλλον «χαλαρές» και αντιμετωπίστηκαν ως «θέση μάχης» ενόψει του συνεδρίου των Τόρις.

Οι Φιλελεύθεροι, το πρώτο κόμμα που αντέδρασε στο διάγγελμα, ζήτησαν σύγκληση του Κοινοβουλίου για να συζητηθεί το θέμα.

«Η μη συμφωνία δεν αποτελεί επιλογή», δήλωσε ο Τζέρεμι Κόρμπιν από πλευράς Εργατικών, επικρίνοντας τη διαπραγματευτική τακτική της κυβέρνησης. Ωστόσο, όπως σχολίαζε η ιστοσελίδα της Guardian, δεν απαίτησε από τη Μέι να αφήσει στην άκρη τα σημερινά της σχέδια και «παραδόξως, κάλεσε την Ε.Ε. να βάλει τέλος στα “πολιτικά της παιχνίδια”».