Brexit: ο τετραγωνισμός του κύκλου

Μεταξύ σφύρας και άκμονος εξακολουθεί να βρίσκεται η Τερέζα Μέι, πασχίζοντας να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα για το Brexit ανάμεσα στους υπουργούς, τους βουλευτές και τους Βορειοϊρλανδούς κοινοβουλευτικούς εταίρους της από τη μια και την αδιάλλακτη Ε.Ε. από την άλλη, καθώς η βρετανική έξοδος από το ευρωπαϊκό μπλοκ στις 29 Μαρτίου πλησιάζει πλέον απειλητικά και το αδιέξοδο στο ζήτημα των ιρλανδικών συνόρων κινδυνεύει να τινάξει στον αέρα τη σύναψη συμφωνίας με τους Ευρωπαίους.

«Μοιάζει σαν μια νέα εκδοχή του γόρδιου δεσμού. Δυστυχώς, δεν μπορώ να δω μια νέα εκδοχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου», δήλωσε χθες δηκτικά ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, υπογραμμίζοντας πως η ενημέρωση από τον επικεφαλής των Ευρωπαίων διαπραγματευτών Μισέλ Μπαρνιέ και η προχθεσινή συζήτηση στη βρετανική Βουλή δεν του δίνουν «βάσεις για αισιοδοξία» πριν από τη σημερινή, διήμερη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.

Οι διαπραγματεύσεις για επίτευξη συμφωνίας μοιάζουν με απόπειρα «τετραγωνισμού του κύκλου», φέρεται να υποστήριξε η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, σύμφωνα με δύο ανώνυμες πηγές που επικαλείται το Reuters.

Στο χθεσινό τρίωρο υπουργικό συμβούλιο, η Βρετανίδα πρωθυπουργός έκανε πάλι έκκληση για ενότητα και εισέπραξε -όπως ανέφερε εκπρόσωπός της- τη στήριξη των υπουργών για τη διαπραγματευτική της στρατηγική, με απαράβατη προϋπόθεση να διαφυλαχτεί η εθνική ακεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο «δεν μπορεί να παραμείνει επ’ αόριστον στο backstop»: υπό το καθεστώς δηλαδή ενός μηχανισμού έσχατης ανάγκης που θα λειτουργήσει ως προσωρινή δικλίδα ασφαλείας προκειμένου να αποφευχθούν τα «σκληρά» σύνορα μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Ιρλανδίας (με επιβολή ελέγχων στη μεθόριο του διχοτομημένου νησιού), σε περίπτωση που η Μεγάλη Βρετανία βγει από την Ε.Ε. χωρίς εμπορική συμφωνία μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου για το Brexit, τον Δεκέμβριο του 2020.

Κανένας υπουργός δεν απείλησε να παραιτηθεί, διευκρίνισε ο εκπρόσωπος της Μέι, εν μέσω φημολογίας για νέα υπουργική ανταρσία στον απόηχο της πρόσφατης δημόσιας προτροπής του παραιτηθέντος υπουργού για το Brexit, Ντέιβιντ Ντέιβις, προς τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου «να ασκήσουν τη συλλογική τους εξουσία» και να απορρίψουν το «απολύτως απαράδεκτο» σχέδιο της πρωθυπουργού για το ιστορικό διαζύγιο.

Τρώγοντας πίτσα

Οχτώ πρωτοκλασάτοι υπουργοί πάντως -ανάμεσά τους ο υπουργός Εξωτερικών, Τζέρεμι Χαντ, και ο υπουργός για το Brexit, Ντόμινικ Ράαμπ- συναντήθηκαν τη Δευτέρα το βράδυ, όπως έγραψε η Daily Telegarph, και… τρώγοντας πίτσα συζήτησαν τις ανησυχίες τους για το «backstop» στα ιρλανδικά σύνορα και ειδικά την αυστηρή καταληκτική ημερομηνία που απαιτούν να εξασφαλίσει η πρωθυπουργός, ώστε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο (τουτέστιν και η Βόρεια Ιρλανδία) να βγει εν τέλει από την τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά της Ε.Ε. χωρίς αστερίσκους και να μπορέσει να συνάψει διμερείς εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες.

Η Μέι πρόκειται να απευθυνθεί σήμερα στους Ευρωπαίους ομολόγους της στις Βρυξέλλες, ευελπιστώντας να αποφύγει την ταπείνωση που υπέστη όταν εκείνοι απέρριψαν το περιβόητο σχέδιο Τσέκερς για το Brexit στη σύνοδο κορυφής του Ζάλτσμπουργκ τον Σεπτέμβριο.

Κατόπιν, οι 27 ηγέτες θα παρακαθίσουν σε δείπνο εργασίας για να εξετάσουν αν έχει επιτευχθεί επαρκής πρόοδος ώστε να προχωρήσει τελικά η διεξαγωγή ειδικής συνόδου για το Brexit στα μέσα Νοέμβρη.

«Αφού δεν υπάρχει συμφωνία για το ιρλανδικό backstop, δεν θα βρεθεί στο τραπέζι [του δείπνου] την Τετάρτη το βράδυ το προσχέδιο μιας κοινής πολιτικής διακήρυξης» για τη βρετανική αποχώρηση, δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος στην Guardian.

Ο Τουσκ ζήτησε πάντως ρητά από τη Βρετανίδα πρωθυπουργό να φανεί «δημιουργική» και να καταθέσει «συγκεκριμένες προτάσεις» για να αρθεί το αδιέξοδο, διαμηνύοντας ανοιχτά πως οι ηγέτες σκοπεύουν να κουβεντιάσουν την επιτάχυνση των προετοιμασιών για το σενάριο μη επίτευξης συμφωνίας.

Για «σκληρή υποδοχή» στη Βρετανίδα πρωθυπουργό έκανε λόγο το Reuters. «Είναι μια τακτική πίεσης προς έναν συνομιλητή, που η Ε.Ε. θεωρεί αδύναμο», συμπλήρωνε το πρακτορείο. «Ισως μάλιστα να βοηθήσει τη Μέι, παρέχοντάς της ένα είδος πολιτικού θεάτρου χρήσιμο για να πείσει τους Βρετανούς πως έδωσε μάχη για την καλύτερη δυνατή συμφωνία».

Ενός… Brexit μύρια έπονται, ωστόσο, κι όπως προκύπτει από επίσημα στοιχεία του βρετανικού υπουργείου Εσωτερικών, ο απόηχος του πολωτικού δημοψηφίσματος για την έξοδο από την Ε.Ε. σε συνδυασμό με τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη βρετανική επικράτεια συνέβαλαν σημαντικά στον υπερδιπλασιασμό των καταγεγραμμένων εγκλημάτων μίσους την τελευταία πενταετία (συνολικά 94.098 έναντι 42.255 μέχρι την περίοδο 2012-2013), ιδιαίτερα στην Αγγλία και την Ουαλία.

Τα κίνητρα

Ρατσιστικό κίνητρο αποδίδεται στο 76% τέτοιων εγκλημάτων, ενώ θρησκευτικό στο 40%. «Η κλίμακα αύξησης των εγκλημάτων μίσους τα τελευταία χρόνια είναι επονείδιστη. Προέρχεται απευθείας από την κορυφή. Η διχαστική, ξενοφοβική ρητορική από ηγέτες και πολιτικούς καταλήγει σε κακοποίηση και βία στους δρόμους μας», κατήγγειλε ο βουλευτής των Εργατικών, Ντέιβιντ Λάμι.

«Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός πως οι ισλαμοφοβικές επιθέσεις κατά μουσουλμάνων γυναικών, που φορούν κάλυμμα στο κεφάλι, εντάθηκαν μετά την προσβλητική παρομοίωσή τους με “γραμματοκιβώτια” από τον [πρώην ΥΠΕΞ] Μπόρις Τζόνσον. Αντίστοιχα, δεν είναι σύμπτωση πως το είδος αντιμεταναστευτικής γλώσσας που χρησιμοποιούν ορισμένοι συστημικοί πολιτικοί οδήγησε στην άνοδο των εγκλημάτων μίσους»…