Χθες ήταν οι γιορτές, οι επισημότητες, η έναρξη του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με έναν Χρυσό Φοίνικα, τους «Κλέφτες Καταστημάτων» του Χιροκάζου Κόρε-Εντα. Σήμερα, όμως, και μέχρι τις 11 του μήνα, πιάνουν δουλειά, και σκληρή, μάλιστα, οι σινεφίλ αφού και οι έξι αίθουσες, δύο στο «Ολύμπιον» και τέσσερις στις Αποθήκες του λιμανιού από πολύ νωρίς το απόγευμα πλημμυρίζουν ταινίες.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τρεις ελληνικές. Ολες πρώτες δουλειές των σκηνοθετών τους. Είναι αυτές που, όπως κάθε χρόνο, εκπροσωπούν την ελληνική παραγωγή στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα και συναγωνίζονται τις ξένες (δώδεκα φέτος) στην κατάκτηση των μεγάλων βραβείων της διοργάνωσης, του Χρυσού και Αργυρού Αλέξανδρου.
■ «Η δουλειά της» του Νίκου Labot (προφέρεται Λαμπό, είναι το ψευδώνυμο του Νίκου Χαραλαμπόπουλου, το καθιέρωσε όταν ζούσε και και δούλευε στη Γαλλία): Σε εποχές έξαρσης των γυναικείων διεκδικήσεων, εστιασμένων όχι μόνο στις σεξουαλικές παρενοχλήσεις, αλλά και στην εξίσωση των αμοιβών ανδρών-γυναικών, να και μια εντελώς φεμινιστική ταινία, ακόμα κι αν ο σκηνοθέτης δεν τη χαρακτηρίζει έτσι, αλλά «κοινωνικό, ρεαλιστικό δράμα». Αποφάσισε να διηγηθεί, παρακινημένος από κάτι που άκουσε, την ιστορία μιας σχεδόν αναλφάβητης νέας γυναίκας που, όταν ο άνδρας της μένει άνεργος, αναγκάζεται, χωρίς κανένα απολύτως προσόν, να δουλέψει για πρώτη φορά στη ζωή της. Γίνεται καθαρίστρια. Κι όμως αυτό το ταπεινό, σκληρό και υποτιμημένο επάγγελμα της ανατρέπει τη ζωή.
«Την απελευθερώνει, την κάνει να νιώθει για πρώτη φορά ανεξάρτητη, να αρνηθεί όλους τους ρόλους και τα κλισέ για τη θέση της στη ζωή», λέει ο Νίκος Labot. Εκανε έρευνα, μίλησε με πολλές καθαρίστριες, κυρίως από το σωματείο ΠΕΚΟΠ («αυτό της Κούνεβα», μας θυμίζει). «Συνάντησα γυναίκες χειραφετημένες, περήφανες που μ’ αυτό το ταπεινό και ασήμαντο για μας επάγγελμα σπούδασαν τα παιδιά τους. Πολλές μου είπαν και πόσο άλλαξε η θέση τους στο σπίτι, δεν ήταν πια ο άνδρας τους το κέντρο του». Ατού της ταινίας η καλή ηθοποιός Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, που κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Παναγιώτας.
info: Πρεμιέρα: 8/11, 6 μ.μ., «Ολύμπιον». Επαναληπτική: 9/11, 10.30 μ.μ., «Τζον Κασσαβέτης».
■ «Τhe Waiter» του Στηβ Κρικρή: Μια πιο… φεστιβαλική ταινία προβλέπεται αυτό το «υπαρξιακό neo noir», κατά τον σκηνοθέτη του. Επηρεάστηκε, όπως λέει, από μια πραγματική ιστορία, που είχε ζήσει πολλά χρόνια πριν στη Νέα Υόρκη, όταν γείτονάς του βρέθηκε δολοφονημένος. Κάνει, όμως, καθαρή μυθοπλασία, πλάθει έναν περίεργο ήρωα στην Αθήνα τού σήμερα, έναν ήσυχο και μοναχικό σερβιτόρο, που μια ιστορία δολοφονίας έρχεται να ταράξει την ισορροπία του. «Προσπάθησα να κάνω μια “μελέτη χαρακτήρα”, να δείξω πως οι άνθρωποι συνήθως επιμένουν στη ρουτίνα και την επανάληψη γιατί τους προστατεύει και τους απελευθερώνει από την αγωνία. Ο ήρωάς μου, αντιμέτωπος με το ακραίο και το άγνωστο, επανεξετάζει τη ζωή του, αναμετριέται με τον ίδιο τον εαυτό του -έστω και με δυσάρεστες εκπλήξεις».
Εχοντας πίσω του πολλά χρόνια στη διαφήμιση, που τη θεωρεί σχολείο, ο Κρικρής ρίχτηκε στο «στοίχημα» της πρώτης του ταινίας ρίχνοντας το βάρος «στη δυναμική της ιστορίας, στη δραματουργία και στη δημιουργία ενός μικρόκοσμου, που ελπίζει ότι θα κερδίσει τους θεατές». Εχει κι αυτός έναν λαμπερό πρωταγωνιστή, τον δημοφιλή Αρη Σερβετάλη, τον οποίο πρωτογνώρισε στην «Κινέτα» του Λάνθιμου και τον περίμενε να βρει ένα κενό στο πυκνό του θεατρικό πρόγραμμα για να δουλέψουν μαζί.
info: Πρεμιέρα: 5/11, 6 μ.μ., «Ολύμπιον». Επαναληπτική: 6/11, 10.30 μ.μ., «Τζον Κασσαβέτης».
■ «Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ» του Μάριου Πιπερίδη: να τη και η πολυσυζητημένη «μαύρη κωμωδία» από την Κύπρο που ήδη τις έχει τις δάφνες της (πρώτο βραβείο στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ της Τραϊμπέκα), αλλά οι Κύπριοι δεν την έχουν δει ακόμα -θα παιχτεί του χρόνου τον Απρίλιο στο Cyprus Film Days. Πολυαναμενόμενη η ελληνική της πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη γιατί, τολμηρά πολιτική, η ταινία θίγει ένα ευαίσθητο θέμα, που ακόμα ταλαιπωρεί το νησί: «τον παραλογισμό των οδοφραγμάτων μετά από 44 χρόνια», όπως λέει ο σκηνοθέτης. «Κι εκεί που οι άλλοι θα έκαναν μια δραματική, ίσως και μονόπλευρη ταινία, εγώ αποφάσισα να κάνω μια κωμωδία, μου φάνηκε ο καλύτερος τρόπος».
Το στόρι μοιάζει σουρεαλιστικό αλλά είναι απολύτως πραγματικό, αφού απαγορεύεται να περάσουν στο ελληνικό τμήμα της Κύπρου από την τουρκοκρατούμενη περιοχή προϊόντα, αλλά και ζώα. Ετσι, όταν ένα σκυλάκι, ο Τζίμι (Χέντριξ) το σκάει από το αφεντικό του και περνάει την Πράσινη Γραμμή, αρχίζουν οι κωμικές αλλά και τόσο παράλογες περιπέτειες. Ο Πιπερίδης έχει ένα διάσημο πρωταγωνιστή, τον Αδάμ Μπουσδούκο, Ελληνα της Γερμανίας και κολλητό του Φατίχ Ακίν, και δύο Τούρκους, τους Οσγκιούρ Καραντενίς και Φατίχ Αλ. Διότι, να το πάρει το ποτάμι, το σκυλάκι γυρίζει σπίτι του με τη βοήθεια Τούρκου εποίκου.
info: Πρεμιέρα: 6/11, 6 μ.μ., «Ολύμπιον». Επαναληπτική: 7/11, 10.30 μ.μ., «Τζον Κασσαβέτης».
■ Στο διαγωνιστικό συμμετέχει και ο Ελληνο-Νοτιοαφρικανός Ετιέν Καλός. Η ταινία του, «Οι θεριστές», ξεχώρισε ήδη στις Κάνες. Σε μια συντηρητική περιοχή-προπύργιο της λευκής μειονοτικής κουλτούρας των Αφρικάνερς, απογόνων των Ολλανδών εποίκων, δυο νεαρά ετεροθαλή αδέλφια συγκρούονται διεκδικώντας τη μητρική αγάπη και την πατρική κληρονομιά.
info: Πρεμιέρα: 9/11, 3.30 μ.μ., «Ολύμπιον». Επαναληπτική: 10/11, 6 μ.μ., «Φρίντα Λιάππα».
*Ολο το πρόγραμμα και on line αγορά εισιτηρίων στο www.filmfestival.gr (6 ευρώ)
