Εν αρχή ην ο Ιόλας… Ο κατά κόσμον Κωνσταντίνος Κουτσούδης γεννήθηκε το 1907 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Γόνος ευκατάστατης οικογένειας βαμβακέμπορων, είχε δείξει από παιδί ιδιαίτερη κλίση στον χορό και ήταν 20 χρόνων όταν μετακόμισε στην Αθήνα για να παρακολουθήσει τα πρώτα μαθήματα.
Το 1931, ύστερα από μια σύντομη στάση στην Ιταλία, εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο, όπου γνωρίστηκε με την κόρη του κορυφαίου χορευτή Νιζίνσκι. Η άνοδος του φασισμού στη Γερμανία τον ανάγκασε να αναζητήσει νέα «πατρίδα». Εμεινε για λίγο στο Παρίσι, όπου είχε την πρώτη του επαφή με τη ζωγραφική ποζάροντας ως μοντέλο σε σπουδαίους δημιουργούς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται ο υπερρεαλιστής Τζόρτζιο ντε Κίρικο.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1930 κάνει έδρα του τη Νέα Υόρκη και διαπρέπει στον χορό, που το 1944 αναγκάζεται να εγκαταλείψει οριστικά λόγω ενός τραύματος στο πόδι του.
Πνεύμα ανήσυχο και περιζήτητος στις κλειστές παρέες των επωνύμων, ανοίγει την ίδια χρονιά μια γκαλερί στη Μέκκα της μοντέρνας τέχνης, η οποία λειτούργησε ως καταφύγιο και εφαλτήριο για τους σουρεαλιστές της γηραιάς ηπείρου.
Αντιπροσωπεύει στις ΗΠΑ κορυφαίους στο είδος, όπως ο Μαξ Ερνστ και ο Ρενέ Μαγκρίτ. Το μπαμ γίνεται το 1953 με την πρώτη ατομική έκθεση του τότε άγνωστου Αντι Γουόρχολ, που έμελλε να γίνει αφετηρία για την κατακόρυφη άνοδο του καλλιτέχνη στο άτυπο χρηματιστήριο της τέχνης.
Στα δέκα χρόνια που ακολούθησαν ο Ιόλας διαθέτει γκαλερί σε όλα τα κέντρα της υφηλίου, Μιλάνο, Παρίσι, Ρώμη, Ζυρίχη, Γενεύη και Μαδρίτη.
Είναι πλέον ο ίδιος το χρηματιστήριο της ζωγραφικής. Αγοράζει πίνακες ανερχόμενων καλλιτεχνών και παράλληλα πουλάει έργα καταξιωμένων ζωγράφων στα σπουδαιότερα μουσεία του πλανήτη, όπως το περίφημο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι.
Από τη δεκαετία του 1960 άρχισε να περνά τον περισσότερο χρόνο του στην Ελλάδα και να συνεργάζεται με τις σημαντικότερες γκαλερί της εποχής.
Τότε σχεδιάζει να αγοράσει 25 στρέμματα στις παρυφές της πρωτεύουσας για να στήσει ένα «χωριό» για καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο.
Δεν είναι γνωστοί οι λόγοι που τον οδήγησαν να μην υλοποιήσει τα φιλόδοξα σχέδιά του, αλλά να αγοράσει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο στο Κοντόπευκο της Αγίας Παρασκευής.
Στο οικόπεδο των περίπου επτά στρεμμάτων, που ορίζεται από τις οδούς Δημοκρατίας, Χρυσοστόμου Σμύρνης και Ομήρου, έχτισε ένα πραγματικό παλάτι με συνολική επιφάνεια που ξεπερνά τα 1.600 τετραγωνικά.
Η διακόσμηση, που φέρει τη «σφραγίδα» του Ιόλα, ξεπερνά τα όρια της χλιδής. Δεν είναι μόνον οι πίνακες, που λέγεται ότι ξεπερνούσαν τα 10.000 κομμάτια. Κάθε κομμάτι της βίλας, από τα χαλιά ώς τα μαρμάρινα διακοσμητικά στοιχεία και τα επίχρυσα πόμολα, είναι έργο τέχνης.
Από το κατώφλι της πέρασαν όλα τα «πρωτοσέλιδα» της διεθνούς κοσμικής ζωής αλλά και πολιτικοί, ενώ τα πάρτι και γενικά η ζωή του έγινε συνώνυμο της χλιδής και της εκκεντρικότητας που έφτανε ώς την υπερβολή.
Ο αρχιτέκτονας της βίλας δεν είναι γνωστός, αλλά εκείνη την εποχή ο Ιόλας είχε φιλικές σχέσεις με τον κορυφαίο Δημήτρη Πικιώνη, τον διαμορφωτή του λόφου του Φιλοπάππου και σπουδαίων κτιρίων.
Εκτιμάται ότι στη σκηνική διαμόρφωση είχε συμβάλει και ο Γιάννης Τσαρούχης, με τον οποίο αργότερα τσακώθηκαν.
Μετά τον θάνατό του η βίλα λεηλατήθηκε και γείτονες έχουν πει ότι έβλεπαν φορτηγά να κουβαλάνε επί ημέρες έργα τέχνης.
Η πρώτη εικόνα από τη μανταλωμένη σιδερόπορτα της οδού Δημοκρατίας είναι αποκαρδιωτική.
Στην κορυφή της δίφυλλης κεντρικής εισόδου κυριαρχεί μια λιτή σύνθεση με τα αρχικά του διάσημου ιδιοκτήτη της, που είναι η απαρχή του μαρμαροστρωμένου διαδρόμου.
Η χαμηλή περίφραξη αφήνει να φανεί η πλούσια αυτοφυής βλάστηση, στην οποία κυριαρχούν τα πεύκα και οι λεύκες. Από τα «περασμένα μεγαλεία» έχουν διασωθεί ελιές, δάφνες και αρωματικά φυτά.
Τα περίφημα αγάλματα του κήπου από χρόνια έχουν κάνει φτερά, αλλά έχουν απομείνει ίχνη τους σε γωνιές όπου διατηρούνται μαρμάρινες κολόνες.
Ο Αλέξανδρος Ιόλας άφησε την τελευταία του πνοή στις 8 Ιουνίου 1987 σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης, νικημένος από το AIDS.
Το όνειρό του ήταν να μετατραπεί η βίλα του σε μουσείο και να περάσει στο Δημόσιο. Η δωρεά δεν έγινε δεκτή και το ακίνητο περιήλθε στα δύο ανίψια του.
Μόλις πριν από ένα χρόνο, έπειτα από αποτυχημένες απόπειρες πολλών ετών, ο σημερινός δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιάννης Σταθόπουλος πέτυχε συμφωνία με τους ιδιοκτήτες του ακινήτου, που εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο με τις ψήφους τριών παρατάξεων.
Τα σχέδια για ανάδειξη του ακινήτου σε χώρο πολιτισμού και πρασίνου εγκρίθηκαν στις αρχές του χρόνου από το Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού.
Η δημοτική αρχή δεν έχασε την ευκαιρία, υπέβαλε φάκελο στο πρόγραμμα του υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης και τα έργα εξασφάλισαν χρηματοδότηση 2,5 εκατ. ευρώ για να ξεκινήσουν ώς το τέλος του χρόνου.
1. Η ρήξη
Αγαπημένος των media της εποχής, ο Ιόλας ήρθε σε ρήξη με την πολιτική ηγεσία του τόπου μέσα από μια συνέντευξη που έδωσε το 1983 στο περιοδικό «Γυναίκα». Επιτέθηκε στον τότε πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου και στη φίλη του, Μελίνα Μερκούρη, που ήταν τότε υπουργός Πολιτισμού. Ιδιαίτερα απαξιωτικές ήταν οι αναφορές του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή, που είχαν αποδοκιμαστεί από το σύνολο του πολιτικού κόσμου.
2. Στο στόχαστρο
Οι δηλώσεις ήταν η απαρχή για βρεθεί στο στόχαστρο, αφού ακολούθησαν διώξεις για παράνομη κατοχή αρχαιοτήτων. Ο ίδιος είχε προσκομίσει πιστοποιητικά για την ιδιοκτησία 2.500 αρχαιοτήτων, αλλά αναγκάστηκε να παραχωρήσει για φύλαξη στο Αρχαιολογικό και Βυζαντινό Μουσείο ένα σημαντικό μέρος της συλλογής του, αναμένοντας την ετυμηγορία της Δικαιοσύνης για την οποία έως σήμερα δεν υπάρχουν πληροφορίες. Το Δημόσιο απαρνήθηκε τη δωρεά και ο Ιόλας πρόλαβε να χαρίσει στο Μακεδονικό Μουσείο 47 πίνακες της συλλογής του.
3. Νέο δημαρχείο
Η σημερινή δημοτική αρχή Αγίας Παρασκευής έχει στο ενεργητικό της άλλη μια πρωτοβουλία για την αναβάθμιση της πόλης. Εξασφάλισε περίπου 20 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια Αττικής και ετοιμάζεται για το νέο δημαρχείο, που θα στεγάσει το σύνολο των δημοτικών υπηρεσιών, οι οποίες λειτουργούν σε διάσπαρτα κτίρια με ετήσιο ενοίκιο 300.000 ευρώ. Θα αποτελέσει επίσης χώρο πολιτισμού, με αμφιθέατρο 300 θέσεων και ανοιχτό θέατρο στον περιβάλλοντα χώρο.
