ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Νίκος Φωτόπουλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Με το «Μακεδονικό» στο επίκεντρο, θα πραγματοποιηθεί η διημερίδα της ΕΔΙΑ (Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων) 1940-1974 Κ.-Δ. Μακεδονίας, στο «Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης», στα Λιβάδια Κοτύλης, στην Καστοριά, το Σαββατοκύριακο 25 και 26 Αυγούστου. Η εκδήλωση περιστρέφεται γύρω από τη ρήξη Τίτο-Στάλιν, διερευνώντας, 70 χρόνια μετά, κρίσιμα ιστορικά ζητήματα της περιόδου και τον αντίκτυπό τους στα ελληνικά πράγματα.

Στις 28 Ιουνίου 1948 οι χώρες-μέλη (Κ.Κ. της Σοβιετικής Ενωσης, της Βουλγαρίας, της Γιουγκοσλαβίας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Τσεχοσλοβακίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας) της Κομινφόρμ (Γραφείο Πληροφοριών των Κομμ. και Εργ. Κομμάτων) απέπεμψαν τη Γιουγκοσλαβία από τους κόλπους της με αιτιολογία την αναρρίχηση «εθνικιστικών στοιχείων» στην ηγεσία του γιουγκοσλαβικού κόμματος.

Στην πραγματικότητα, το βασικό διακύβευμα ανάμεσα στη Γιουγκοσλαβία και την ΕΣΣΔ ήταν η δημιουργία μιας νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας, στην αρχή με τη Βουλγαρία, ιδέα που ξεκινώντας η ΕΣΣΔ αντιμετώπιζε θετικά, αργότερα όμως μεταστράφηκε, καθώς αντιλήφθηκε ότι η πρακτική της υλοποίηση εξελισσόταν χωρίς τη συναίνεση της σοβιετικής πλευράς και εξέφραζε περισσότερο… τάσεις ηγεμονισμού του Τίτο στα Βαλκάνια.

Η πιο κρίσιμη συνέπεια της ρήξης ήταν η προσέγγιση της Γιουγκοσλαβίας από τη Δύση. Η πίεση του αποκλεισμού λύγιζε τη βαλκανική χώρα κι έτσι ο Τίτο αποφάσισε να στραφεί οριστικά προς τη Δύση, προβαίνοντας σε χειρονομίες καλής θελήσεως, ώστε να λάβει η χώρα του στρατιωτική και οικονομική βοήθεια.

Η ρήξη Τίτο-Στάλιν το 1948 επέδρασε καταλυτικά στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, αφού μοιραία είχε αντίκτυπο στην εμπλοκή της Γιουγκοσλαβίας στον εμφύλιο πόλεμο. Η Γιουγκοσλαβία, ως χώρα ταυτόχρονα νοτιοευρωπαϊκή, βαλκανική, παραδουνάβιος και μεσογειακή, είχε ύψιστη γεωστρατηγική σημασία και οι επιπτώσεις της ρήξης ήταν πολύπλευρες και παγκόσμιες, όπως έδειξε η δημιουργία του κινήματος των «Αδεσμεύτων».

Τα σχέδια του Τίτο προέβλεπαν:

Την ίδρυση μιας νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας Γιουγκοσλαβίας-Βουλγαρίας, με ένταξη του βουλγαρικού τμήματος της Μακεδονίας στη «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Απορρόφηση της Αλβανίας και ένταξή της στη νοτιοσλαβική ομοσπονδία. Αν γινόταν κάτι τέτοιο, το Βελιγράδι θα εκχωρούσε το Κόσοβο στην Αλβανία.

Οι εισηγήσεις

Μια καλύτερη διαπραγμάτευση του ζητήματος των γιουγκοσλαβικών εδαφικών διεκδικήσεων επί της ελληνικής Μακεδονίας, σε περίπτωση νίκης του Δημοκρατικού Στρατού στην Ελλάδα. Ηδη μέσα στους κόλπους του ΝΟΦ (Narodno Osloboditelen Front – Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο) υπήρχε μια ισχυρή φιλογιουγκοσλαβική ομάδα (Ηλίας Δημάκης, Μιχάλης Κεραμιτζής, Βαγγέλης Αγιάνης) που προπαγάνδιζε τη γιουγκοσλαβική λύση του «Μακεδονικού» με δικαίωμα αυτοδιάθεσης και συνένωση του «μακεδονικού λαού» εντός της Γιουγκοσλαβίας, σε αντίθεση με την επίσημη θέση του ΚΚΕ που μιλούσε για ισοτιμία του «μακεδονικού λαού» σε μια λαοκρατούμενη Ελλάδα.

Εισηγητές στην πολλή ενδιαφέρουσα εκδήλωση θα είναι:

  • Ο Φοίβος Οικονομίδης, δρ Ιστορίας Παν/μίου Σορβόνης, δημοσιογράφος-ερευνητής, με θέμα «Ο Στάλιν, ο Τίτο και το ΕΑΜικό κίνημα».
  • Ο Ηλίας Νικολακόπουλος, ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Αθηνών, με θέμα «1948, η κομβική χρονιά του Εμφυλίου Πολέμου».
  • Η Ιωάννα Παπαθανασίου, ιστορικός-ερευνήτρια του ΕΚΚΕ, με θέμα «Προκαταλήψεις, αντιπαραθέσεις και διακυβεύματα στο «βουνό» το κρίσιμο 1948» και
  • Ο Ραϋμόνδος Αλβανός, δρ ΑΠΘ-επιστημονικός συνεργάτης του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων, με θέμα «Η μάχη του Γράμμου το καλοκαίρι του 1948. Κοινωνικές, πολιτικές και δημογραφικές διαστάσεις».

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης θα πραγματοποιηθεί ιστορικός περίπατος-ξενάγηση στον Γράμμο.

Η διημερίδα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Βασίλη Γκανάτσιου-Καπετάν Χείμαρρου, υποστράτηγου του ΔΣΕ, ιδρυτικού μέλους της ΕΔΙΑ 1940-1974 Κ.-Δ. Μακεδονίας, που έφυγε πρόσφατα.