«Το βασικό μήνυμα από το Ελσίνκι είναι ότι αυτοί οι δύο ηγέτες είναι έτοιμοι να συνεχίσουν τις συζητήσεις σε διάφορα δύσκολα ζητήματα… Ολοι είχαμε σημειώσει την ανάγκη αυτού του διαλόγου», δήλωσε ο Φινλανδός πρόεδρος Σάουλι Νιινίστο, οικοδεσπότης της διάσκεψης κορυφής Τραμπ-Πούτιν.
Δύο ώρες διήρκεσε η πρώτη επίσημη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ με τον Ρώσο ομόλογό του, η οποία «επισφραγίστηκε» με την μπάλα του Μουντιάλ που έκανε δώρο ο Βλαντίμιρ Πούτιν στον Ντόναλντ Τραμπ προς το τέλος της κοινής συνέντευξης Τύπου, με το σχόλιο «τώρα η μπάλα είναι στο δικό σου γήπεδο».
Για τον Αμερικανό πρόεδρο ήταν μια «πολύ εποικοδομητική συνάντηση». Για τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ «φανταστική, καλύτερη κι από σούπερ». Οι δύο ηγέτες δεν προέβησαν σε ουσιαστικές ανακοινώσεις για κάποια πρόοδο σε διμερή ή πολυμερή θέματα.
Συμφώνησαν όμως στην ανάγκη εντατικοποίησης του διαλόγου και ενίσχυσης των διμερών σχέσεων.
«Ο Ψυχρός Πόλεμος έχει τελειώσει, ΗΠΑ και Ρωσία πρέπει να λύσουν μαζί τα προβλήματά τους» δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος, τονίζοντας ότι «ως πυρηνικές δυνάμεις φέρουμε ιδιαίτερα μεγάλη ευθύνη για την παγκόσμια ασφάλεια».
Τραμπ και Πούτιν συμφώνησαν στην ανάγκη συνεργασίας για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, ειδικά της τρομοκρατίας του «Ισλαμικού κράτους», καθώς και για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών. Η συνεργασία αυτή, όπως είπαν, θα μπορούσε να επεκταθεί και στο μέτωπο της Συρίας.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας ανέφερε πως η Μόσχα και η Ουάσινγκτον «αναμφίβολα μπορούν να αναλάβουν την πρωτοκαθεδρία για τη Συρία», φέρνοντας την ειρήνη στην περιοχή, ενώ ο Τραμπ πρόσθεσε ότι «οι ΗΠΑ και η Ρωσία ίσως έχουν σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές στη Συρία».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δέχτηκε τα εύσημα του Πούτιν για τις συνομιλίες των ΗΠΑ με τη Βόρεια Κορέα.
Ωστόσο, διάσταση απόψεων υπήρξε, όπως ήταν αναμενόμενο, στο ζήτημα του Ιράν, με τον Πούτιν να εξαίρει τα αποτελέσματα της διεθνούς συμφωνίας για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της χώρας και τον Τραμπ να μιλά για την αναγκαιότητα άσκησης μεγαλύτερης πίεσης στην Τεχεράνη.
«Θα είμαστε ανταγωνιστές αν μιλάτε για τον αγωγό», απάντησε ο Τραμπ σε δημοσιογράφο του ρωσικού πρακτορείου Interfax σχετικά με τα σχέδια της Γερμανίας για την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, προσθέτοντας ότι «ο Πούτιν είναι ένας καλός ανταγωνιστής».
Αδειασε τις υπηρεσίες
Εκεί όμως που υπήρξε μεγάλη σύμπνοια, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ, ήταν το ζήτημα της φερόμενης ρωσικής παρέμβασης στην αμερικανική προεκλογική εκστρατεία το 2016 και μάλιστα λίγες μόλις μέρες μετά την απόφαση του ειδικού ανακριτή Ρόμπερτ Μιούλερ να παραπέμψει 12 Ρώσους πράκτορες με την κατηγορία κυβερνοεπίθεσης στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές του Δημοκρατικού Κόμματος και λίγο πριν συλληφθεί στην Ουάσινγκτον μια Ρωσίδα με την κατηγορία ότι ενεργούσε ως πράκτορας της ρωσικής κυβέρνησης.
«Δεν βλέπω για ποιον λόγο θα παρενέβαινε η Ρωσία στις αμερικανικές εκλογές», είπε ο Τραμπ, «αδειάζοντας» ουσιαστικά τις σχετικές έρευνες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Χαρακτήρισε «καταστροφή για τη χώρα» την έρευνα του Μιούλερ και τόνισε ότι «δεν υπήρξε συμπαιγνία» με τη ρωσική κυβέρνηση.
Ο δε Βλαντίμιρ Πούτιν πρόσφερε τη συνεργασία της Μόσχας στη διαλεύκανση αυτής της ιστορίας εφόσον το ζητήσουν επίσημα οι ΗΠΑ, ενώ άναψε κι άλλες φωτιές όταν δήλωσε «ήθελα να νικήσει ο Τραμπ, επειδή ήθελε να εξομαλύνει τις σχέσεις με τη Μόσχα».
«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν ο κυρίαρχος της συνάντησης με τον Ντόναλντ Τραμπ», σύμφωνα με τη γαλλική Le Monde, η οποία σχολιάζει ότι «ο Ρώσος πρόεδρος δείχνει πως αποκόμισε μια σχέση επί ίσοις όροις».
«Καταστροφή» χαρακτήρισε τη συνάντηση η συντηρητική γερμανική εφημερίδα Die Welt. Η συνάντηση «αποτέλεσε τεράστια νίκη για τον Πούτιν», τον οποίο ο Τραμπ «αποκατέστησε στη διεθνή πολιτική σκηνή παρά την Κριμαία, τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ανατολική Ουκρανία και τα συνεχιζόμενα εγκλήματα των Ρώσων στη Συρία».
Από επίσημης γερμανικής πλευράς δεν υπήρχαν αντιδράσεις έως χθες το βράδυ. Είχε προηγηθεί μόνο η δήλωση-απάντηση «δεν μπορούμε να βασιζόμαστε πλέον απεριόριστα στον Λευκό Οίκο» του Γερμανού ΥΠΕΞ Χάικο Μάας σε εφημερίδες του ομίλου Funke, μία μέρα αφότου ο Τραμπ είχε χαρακτηρίσει την Ε.Ε. «αντίπαλο» των ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου.
Ο Νετανιάχου
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πάντως χαιρέτισε τις δηλώσεις των δύο προέδρων στη σύνοδο κορυφής στο Ελσίνκι για τη δέσμευσή τους στην προστασία της ασφάλειας του Ισραήλ. Στις ΗΠΑ, αντίθετα, ο απόηχος του Ελσίνκι μόνο χαρά δεν προκαλεί.
«Ο Τραμπ πήρε το μέρος του Πούτιν», έγραψαν οι New York Times, εκτιμώντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «πρόσφερε στον Ρώσο ομόλογό του ένα ασυνήθιστο σόου υποστήριξης».
Για τον επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, η στάση του Αμερικανού προέδρου ήταν «απερίσκεπτη, επικίνδυνη και αδύναμη» και πρόσθεσε ότι «ο Τραμπ έβαλε τον εαυτό του πάνω από το συμφέρον της χώρας».
Πολύ πιο οξύς υπήρξε ο πρώην διευθυντής της CIA επί Ομπάμα, Τζον Μπρέναν, o oποίος δήλωσε ότι η στάση του Τραμπ «αγγίζει την προδοσία» και σχολίασε ότι «ο Πούτιν τον έχει στο τσεπάκι του».
Εντονες αντιδράσεις όμως υπήρξαν και από το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο, με πιο βαρυσήμαντη ίσως αυτή του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων, Πολ Ράιαν, o οποίος δήλωσε «δεν τίθεται θέμα για τη ρωσική ανάμειξη στις εκλογές» και «ο πρόεδρος πρέπει να κατανοήσει ότι η Ρωσία δεν είναι σύμμαχός μας».
Αλλά και αρκετοί γερουσιαστές, από τον Τζον Μακέιν, ο οποίος μίλησε για την «πιο επαίσχυντη επίδοση ενός προέδρου στην αμερικανική ιστορία», μέχρι τον Τζεφ Φλέικ, που χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τραμπ «επαίσχυντες», ή τον Μπομπ Κόρκερ, που αποκάλεσε τη χθεσινή «καλή μέρα για τον πρόεδρο Πούτιν, αλλά όχι καλή για τη χώρα μας», κατακεραύνωσαν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, προαναγγέλλοντας μια ιδιαίτερα «θερμή» υποδοχή κατά την επιστροφή του.
