Οι αποκαταστάσεις κτιρίων με παραδοσιακές τεχνικές!

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των επιπτώσεων του σεισμού της 12ης Ιουνίου στους ιστορικούς οικισμούς του Πλωμαρίου και της Βρίσας στη Λέσβο, πραγματοποιήθηκε τριήμερο Εργαστήριο με τίτλο «Αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων μετά τον σεισμό» στο Πολύκεντρο Πλωμαρίου, με πρώτο στόχο την ενημέρωση των μηχανικών για το αντισεισμικό κατασκευαστικό σύστημα της Λέσβου.

Εκτενής αναφορά στην πρόοδο των ενεργειών έναν χρόνο μετά τον σεισμό, στις καθυστερήσεις και κυρίως στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ιδιοκτήτες και μηχανικοί εξαιτίας του χαρακτηρισμού, από το υπουργείο Πολιτισμού, ως «ιστορικών μνημείων» κτισμάτων που είτε έχουν κριθεί από τη ΔΑΕΦΚ κατεδαφιστέα («κόκκινα») είτε έχουν χαρακτηριστεί επισκευάσιμα («κίτρινα») –οπότε και απαιτούνται υπέρογκες δαπάνες για τη μελέτη, την επίβλεψη και την εκτέλεση επισκευαστικών εργασιών ιδιαίτερα μεγάλων απαιτήσεων–, έγινε στο πλαίσιο του τριήμερου εργαστηρίου «Αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων μετά τον σεισμό», που πραγματοποιήθηκε στο Πολύκεντρο Πλωμαρίου στα τέλη του Ιουνίου.

Στο εργαστήριο που αφορούσε τους ιστορικούς οικισμούς του Πλωμαρίου και της Βρίσας εντυπωσιακή ήταν η συμμετοχή μηχανικών, όχι μόνον της Λέσβου αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας (Χίο, Θεσσαλονίκη, Πελοπόννησος), αλλά και πολλών ιδιοκτητών κατοικιών που έχουν πληγεί από τον σεισμό της 12ης Ιουνίου.

Η τριήμερη δραστηριότητα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο προγράμματος του Πανεπιστημίου του Κεντ και διοργανώθηκε από το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλωμαρίου «Το Πόλιον» με τη στήριξη της περιφέρειας Β. Αιγαίου και των Δ.Ε. και Δ.Κ. Πλωμαρίου και Πολιχνίτου.

Ο πρώτος στόχος του Εργαστηρίου ήταν η ενημέρωση των μηχανικών για το αντισεισμικό κατασκευαστικό σύστημα της Λέσβου· σύστημα που έχει ερευνηθεί και για το οποίο έχουν γίνει δημοσιεύσεις σε Ελλάδα (2003) και Αγγλία (2015) από τον καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Κεντ και συντονιστή του Εργαστηρίου, Νίκο Καρύδη.

Αυτοψίες του αντισεισμικού συστήματος έγιναν στα κτίρια της Βρίσας και του Πλωμαρίου, δράση που έδωσε την ευκαιρία στους συμμετέχοντες μηχανικούς να μάθουν για τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά του.

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η διαπίστωση που έγινε και αφορά τη σημασία της χρήσης ξύλινων ενισχύσεων -σε μορφή εσωτερικών σκελετών με την ονομασία «φριγγιά»- σε παραδοσιακά κτίρια, ενέργεια που μέχρι πρότινος δεν είχε ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη στις μέχρι τώρα αποκαταστάσεις κτισμάτων. Η γνώση αυτή θέτει νέες βάσεις για την αξιολόγηση της ασφάλειας των σεισμόπληκτων κτιρίων των δύο πληγεισών περιοχών.

Ο δεύτερος βασικός στόχος του Εργαστηρίου ήταν ο εντοπισμός των κατάλληλων τεχνικών επισκευής· στόχος που έβγαλε στην επιφάνεια μια πραγματικότητα ασύμβατη με τη δομή από ξύλο και λιθοδομή των ιστορικών κτιρίων, όπως τόνισαν οι δύο ομιλητές. Πραγματικότητα που «μεταφράζεται» σε τεχνική αποκατάστασης βασισμένη στη χρήση τσιμέντου και οπλισμένου σκυροδέματος.

Ειπώθηκε χαρακτηριστικά πως «τα κτίσματα πρέπει να ενισχύονται με τεχνικές όπως το αρμολόγημα και τα ενέματα με χρήση συμβατών κονιαμάτων, καθώς και η περίδεση με ξυλοδεσιές και μεταλλικά κλειδιά.

Η αποκατάσταση και η ενίσχυση των ξύλινων “φριγγιών” που εντοπίζονται σε ορισμένα κτίρια είναι και αυτή απαραίτητη».

Στις διαλέξεις του Εργαστηρίου παρουσιάστηκαν παραδείγματα παρόμοιων τεχνικών, οι οποίες ενισχύουν τη συνεργασία και τη συνολική λειτουργία των μερών της τοιχοποιίας χωρίς να επιβαρύνουν τη διαπνοή της, τεχνικές που είχαν την ευκαιρία να πραγματώσουν οι μηχανικοί στις ασκήσεις αποκατάστασης που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία μέρα του Εργαστηρίου.

Πέρα όμως από τις πρακτικές αποκατάστασης, σημαντικότατη ήταν η παρατήρηση του συντονιστή του Εργαστηρίου και της ομιλήτριας Ελευθερίας Τσακανίκα, καθηγήτριας στο ΕΜΠ, ότι «σε ορισμένες περιπτώσεις ο χαρακτηρισμός κτιρίων ως κατεδαφιστέων χρειάζεται να αναθεωρηθεί.

Η επισκευή τέτοιων κτιρίων είναι βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση του ιστορικού χαρακτήρα της Βρίσας και του Πλωμαρίου».

 Info

* Πολιτιστικός Σύλλογος Πλωμαρίου «ΤΟ ΠΟΛΙΟΝ»