Εθνικές… καρικατούρες

Κάθε Σεπτέμβριο η Θεσσαλονίκη γίνεται η πολιτική και οικονομική πρωτεύουσα της χώρας. Οσα λέγονται, με τις συνεχείς επισκέψεις των εκπροσώπων της πολιτικής τάξης, τρέφουν τις προσδοκίες ή αποτελούν αφορμή για πολιτικούς διαξιφισμούς.

Κάθε χρόνο υπάρχουν δύο πίστες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και μπορεί να αποκαλύψουν πλευρές ενδεχόμενων πολιτικών και οικονομικών επιλογών. Η μία είναι στο Βελλίδειο, εκεί όπου γίνονται τα εγκαίνια της Διεθνούς Εκθεσης. Κάποιος παρατηρητικός, με μόχλευση της μνήμης του, θα μπορούσε να καταγράψει κάποιες ενδυματολογικές αλλαγές σε σχέση με την πρώτη ορκωμοσία της κυβέρνησης στις αρχές του 2015. Τότε, υπήρχε ένας δυναμικός πλουραλισμός σε χρώματα και στιλιστικές προτιμήσεις.

Στο Βελλίδειο, εκτός από κάποιες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, η ενδυματολογία είχε συγκλίνουσα τάση προς ευρύτερα αποδεκτές επιλογές για τέτοιες τελετές. Η ρεαλιστικοποίηση του ενδυματολογικού κώδικα συμβάδιζε, εξάλλου, με προσαρμογή του πολιτικού λόγου στην κρισιμότητα των καιρών που γεννά ελπίδες αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί να έχει τη βεβαιότητα και την ορμή των αρχών.

Η άλλη πίστα είναι οι δρόμοι της πόλης. Εκεί όπου ασκείται η αντιπολίτευση σε όσα ακούγονται στο Βελλίδειο. Εκεί που εκδηλώνεται ο αντιρρητικός πολιτικός λόγος. Στους δρόμους της πόλης και ο συνδικαλιστικός λόγος, που, εκτός από εστιασμένες φαιδρότητες, μεταφέρει την αγωνία των εργαζομένων. Οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης με τις διαδηλώσεις βρίσκονται σ’ έναν παράλληλο διάλογο με το Βελλίδειο. Οι δρόμοι της Θεσσαλονίκης πλουταίνουν τον διάλογο και βαθαίνουν τη δημοκρατία.

Το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και με το συλλαλητήριο για το Μακεδονικό. Θα μπορούσε να ακουστεί η επιφύλαξη ή η αντίρρηση μιας Ελλάδας που δεν έχει πειστεί για την ορθότητα της συμφωνίας με τους γείτονες της ΠΓΔΜ. Δυστυχώς, η φωνή των ανησυχούντων, όπου κι αν ανήκουν πολιτικά, πνίγηκε από τις καρικατούρες που έδωσαν τον τόνο στους δρόμους.

Σαν κάποιος να αμόλησε σκιάχτρα της πολιτικής ζωής, που ασχημονούσαν και λειτουργούσαν σαν μεταμοντέρνα αποκαΐδια. Σύμφωνα με τα λεξικά, ως καρικατούρα ορίζεται η αποτυχημένη απομίμηση κάποιου προσώπου, πράγματος, κατάστασης. Και κάτι άλλο: η καρικατούρα ως σκιάχτρο επιχειρεί να τρομάξει. Οι καρικατούρες των δρόμων της Θεσσαλονίκης ήταν αδύναμες. Ανίκανες να εμπνεύσουν σεβασμό. Πολύ περισσότερο, φόβο.

Θλίψη προκαλούσαν και πικρό γέλιο. Καρικατούρες που ντύθηκαν αρχαίοι Μακεδόνες, μακεδονομάχοι. Ντυμένοι με πλαστικές περικεφαλαίες και θώρακες που καλλιεργούν ψευδαισθήσεις. Εθνικές καρικατούρες ενός πολιτισμού που δεν τον σεβόμαστε.

Και κοντά σ’ αυτά, κάποιοι επέλεξαν να επιδείξουν τα εθνικά μας οπίσθια προσδοκώντας πως η περιφορά τους ανά τον κόσμο, μέσω των φωτογραφιών και των βιντεολήψεων, θα τρέψει σε άτακτη φυγή τους «εχθρούς» μας. Μπορεί ο Μεγαλέξανδρος να διέθετε τον Βουκεφάλα. Οι Νεοέλληνες απόγονοί του διαθέτουν τροφαντά οπίσθια, έτοιμα να κατατροπώσουν κάθε «εχθρό», εντός και εκτός των συνόρων.