Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

Με την ψήφιση για δεύτερη φορά, μετά την αναπομπή του από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Γκιόργκι Ιβάνοφ, του νομοσχεδίου που επικυρώνει τη συμφωνία των Πρεσπών, ο νόμος πλέον αναμένεται να δημοσιευθεί στο επίσημο φύλλο της εφημερίδας της κυβέρνησης έστω και χωρίς την προεδρική υπογραφή. Αντ’ αυτού θα υπογράψει πιθανότατα ο πρόεδρος της Βουλής, Ταλάτ Τζαφέρι.

Ηδη, το εθνικιστικό VMRO-DPMNE αντέδρασε με κατάθεση στην Εισαγγελία για το Οργανωμένο Εγκλημα και τη Διαφθορά μηνύσεων για εσχάτη προδοσία κατά των Ζάεφ, Ντιμίτροφ και Τζαφέρι και των βουλευτών «που στήριξαν με την ψήφο τους την αντισυνταγματική και παράνομη συμφωνία συνθηκολόγησης με την Ελληνική Δημοκρατία». Αν πάντως περάσει το δημοψήφισμα, δεν θα έχει καμία σημασία η έλλειψη της υπογραφής του προέδρου Ιβάνοφ, η θητεία του οποίου λήγει την άνοιξη του 2019.

Η ένταξη στο ΝΑΤΟ

Μετά και αυτόν τον σκόπελο και την ψυχρολουσία της απόφασης της Ε.Ε. για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, επόμενο κομβικό σημείο για την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ είναι η έναρξη της διαδικασίας για την ένταξη στο ΝΑΤΟ, για να ακολουθήσει το κρίσιμο δημοψήφισμα τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου.

Οπως αποκάλυψε ο Ζόραν Ζάεφ σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, το ερώτημα που θα τεθεί στους ψηφοφόρους ίσως είναι «Είστε υπέρ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας την ονομασία “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας”;» και το αποτέλεσμα θα είναι δεσμευτικό.

«Αυτό σημαίνει πως, αν το δημοψήφισμα περάσει, θα πρέπει όλοι να σεβαστούμε τη βούληση των πολιτών, να ψηφίσουμε στο Κοινοβούλιο και να εργαστούμε, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις και τις διαδικασίες που ακολουθούν», είπε ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, ο οποίος παραδέχτηκε ότι ανέμενε κάτι περισσότερο από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που μεταθέτει την πιθανή έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών Ε.Ε.-ΠΓΔΜ για τον Ιούνιο του 2019.

«Ισως, πιο συγκεκριμένες προτάσεις θα μας πρόσφεραν μεγαλύτερη ενθάρρυνση, καθώς πρόκειται να διοργανώσουμε δημοψήφισμα. Θα ήταν καλό να έχουμε περισσότερα κίνητρα για τους πολίτες μας», σημείωσε. Σε συνέντευξή του σε τηλεοπτικό κανάλι των Σκοπίων δήλωσε ότι «κανείς δεν είναι ευχαριστημένος με το γεγονός ότι πρέπει να αλλάξουμε το όνομα, αλλά οι φιλοδοξίες ένταξης στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ είναι οι μοναδικές συνεκτικές δυνάμεις που διατηρούν τη “Μακεδονία” ενιαία ως πολυπολιτισμική χώρα». Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το 75% των πολιτών υποστηρίζουν την ένταξη στην Ε.Ε. και το 69% στο ΝΑΤΟ.

Αλλαγή Συντάγματος

Τελευταίος και πιο δύσκολος σταθμός στον μακρύ οδικό χάρτη εφαρμογής της συμφωνίας των Πρεσπών θα είναι για την ΠΓΔΜ η αλλαγή του Συντάγματος, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί ώς το τέλος του έτους ή το αργότερο, όπως δήλωσε ο Ζόραν Ζάεφ, στις 15 Ιανουαρίου του 2019.

Ο κ. Ζάεφ διευκρίνισε ότι με τις συνταγματικές αλλαγές, η χώρα του θα ανοίξει «τα διαπραγματευτικά κεφάλαια με τη Ε.Ε., έτσι θα προχωρά και η χρήση του ονόματος στο εσωτερικό. Κάθε κεφάλαιο αφορά όλους τους θεσμούς και έτσι η χρήση θα μπαίνει σταδιακά και στο εσωτερικό. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα θα μας βοηθήσει να προχωρήσουμε με τα κεφάλαια, για να προχωρήσει πιο γρήγορα και η χρήση στο εσωτερικό. Με την πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, που όλοι περιμένουμε να μην είναι αργότερα από το 2025, η χώρα και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό θα είναι “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας”».

Η ελληνική Βουλή αναμένεται να ψηφίσει τη συμφωνία των Πρεσπών την άνοιξη του 2019. Ο Ζόραν Ζάεφ εξήγησε ότι «μετά την κύρωση της συμφωνίας με την Ελλάδα, θα έχει κυρωθεί και από τις δύο πλευρές και θα τεθεί σε ισχύ. Τότε θα είμαστε “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας”, για την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, για όλους τους γείτονές μας, για όλες τις χώρες τους κόσμου, για όλους τους διεθνείς οργανισμούς».

Αναταράξεις όμως προκαλεί το Μακεδονικό και στη Βουλγαρία, με τον πρόεδρο Ρούμεν Ράντεφ να υποστηρίζει ότι «η Βουλγαρία δέχθηκε χωρίς αντιρρήσεις το νέο όνομα της γειτονικής χώρας “Βόρεια Μακεδονία”, σε αντίθεση με τις θέσεις που είχε εκφράσει στο παρελθόν η βουλγαρική κυβέρνηση».

Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας, μιλώντας σε εκδήλωση του ιδρύματος «Φρίντριχ Εμπερτ» στη Σόφια, εκτίμησε ότι «η Βουλγαρία βιάστηκε να συνάψει τη συμφωνία (καλής γειτονίας με την ΠΓΔΜ) και ζήτησε να λάβει η χώρα του επιπλέον εγγυήσεις «περί μη ύπαρξης διεκδικήσεων, που θα συμπεριληφθούν στο κεφάλαιο 35 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της γειτονικής χώρας με την Ε.Ε.».

Η Βουλγαρία

«Η συμφωνία καλής γειτονίας με τη “Μακεδονία” επιδέχεται αλλαγές, άρα παραδέχεται το αναστρέψιμο των διαδικασιών, ενώ η συμφωνία Ελλάδας-Σκοπίων είναι απεριόριστης διάρκειας και δεν επιδέχεται τροποποιήσεις. Η Ελλάδα βρήκε, μέσω της συμφωνίας με τη “Μακεδονία”, λύσεις στα προβλήματά της σχετικά με τον πολιτισμό, την Ιστορία, την ταυτότητα και τη γλώσσα, σε υψηλό κρατικό επίπεδο. Η Βουλγαρία άφησε τα προβλήματά της με τα Σκόπια στα χέρια μιας επιτροπής η οποία έχει αρμοδιότητες μόνο στο θέμα της Ιστορίας», επισήμανε ο Βούλγαρος πρόεδρος.

Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι θετικές αντιδράσεις ιδίως της Δύσης για τη συμφωνία των Πρεσπών. Την Πέμπτη, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Μάικ Πενς είχε διαδοχικές τηλεφωνικές συνομιλίες με τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ, Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ. Ανακοίνωση της αντιπροεδρίας στον Λευκό Οίκο ανέφερε ότι ο αντιπρόεδρος Μάικ Πενς «προσέφερε την υποστήριξη των ΗΠΑ για τη συμφωνία και τη βιώσιμη και επιτυχημένη εφαρμογή της και επαίνεσε την ηγεσία και το θάρρος του πρωθυπουργού Τσίπρα στην επίτευξη αυτής της συμφωνίας, η οποία θα ενισχύσει την ευημερία και τη σταθερότητα της περιοχής».