Ηλέκτρα που γεννά πολέμους

Την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή παρουσιάζει το Εθνικό Θέατρο την Παρασκευή και το Σάββατο στην Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Θάνου Παπακωνσταντίνου, στην πρώτη του δουλειά στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.

Εργο της όψιμης περιόδου του Σοφοκλή, δραματοποιεί ένα από τα πιο ζοφερά επεισόδια του μύθου των Ατρειδών: την εκδίκηση της Ηλέκτρας και του Ορέστη για τον φόνο του Αγαμέμνονα που διέπραξαν η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγισθος. Η τραγωδία, γραμμένη μέσα στη δίνη του καταστροφικού Πελοποννησιακού Πολέμου, φέρει έντονα τα σημάδια της «παθολογίας του πολέμου», μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από τον θεϊκό λόγο στην ανθρώπινη πράξη. Η Ηλέκτρα, πλάσμα απειλητικό και άγριο, «γεννά πολέμους» και μετουσιώνει τον θρήνο σε όργανο εκδίκησης. Ο θρήνος, αντί να κατευνάζει τον πόνο της, επιτείνει την παραφορά του.

«Από την πρώτη κιόλας σκηνή, της επιστροφής του μητροκτόνου Ορέστη, ώς και τις επινίκιες ιαχές του Χορού στην τελευταία, αναπτύσσεται ένας διαρκής διάλογος μεταξύ σκότους και φωτός», σημειώνει ο σκηνοθέτης. «Μια μάχη αντιθέσεων με κεντρικό θέμα τη δίκη: τη διαταραγμένη ισορροπία και την αποκατάστασή της. Αποτυπώνοντας έναν κόσμο εμφύλιου σπαραγμού, ο ποιητής μάς προσκαλεί να παρακολουθήσουμε τη λειτουργία ενός φυσικού νόμου: του νόμου της ανταπόδοσης.

Ο ίδιος τοποθετείται πέρα από κάθε ηθική – δεν τον ενδιαφέρει αν η χαμένη ισορροπία θα επανέλθει με τρόπο καλό ή κακό· το θέμα είναι να επανέλθει. Η βία διέπει τις ανθρώπινες σχέσεις. Οταν γίνεται μια βίαιη προσβολή της δίκης, η απάντηση θα είναι επίσης βίαιη. Το ότι το μέτρο της εκδίκησης εδώ ξεπερνά τα συνήθη όρια για μια “πολιτισμένη” κοινωνία, οδηγώντας στη μητροκτονία, επίσης δεν ενδιαφέρει. Η Ηλέκτρα του Σοφοκλή κραυγάζει για ανταπόδοση, όχι για δικαιοσύνη».

INFO: Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή. Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς. Σκηνοθεσία: Θάνος Παπακωνσταντίνου. Σκηνικά-κοστούμια: Νίκη Ψυχογιού. Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα. Πρωτότυπη μουσική: Δημήτρης Σκύλλας. Χορογραφία/σχεδιασμός κίνησης: Χαρά Κότσαλη.

Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου. Παίζουν: Νίκος Χατζόπουλος (Παιδαγωγός), Αλέξανδρος Μαυρόπουλος (Ορέστης), Μάριος Παναγιώτου (Πυλάδης), Αλεξία Καλτσίκη (Ηλέκτρα), Ελένη Μολέσκη (Χρυσόθεμις), Μαρία Ναυπλιώτου (Κλυταιμνήστρα), Χρήστος Λούλης (Αίγισθος).