Τα ΜΜΕ αρέσκονται να απονέμουν στους σύγχρονους ηγέτες των κρατών προσωνύμια (σουλτάνος, τσάρος, πλανητάρχης), ορισμένα εκ των οποίων με καταγωγή από παρελθούσες εποχές. Αυτός ο χαρακτηρισμός -εκούσια ή ακούσια- ενισχύει την εικόνα των ηγετών προς τον λαό, ταυτόχρονα όμως ενδυναμώνει και το κύρος τους προς τους υπόλοιπους αρχηγούς κρατών.
Ο Ταγίπ Ερντογάν είναι ένας από αυτούς που ενδιαφέρεται να ενισχύσει την εικόνα του απέναντι σε ομολόγους του, ούτως ώστε να χτίσει ένα δίκτυο υποστήριξης στο εξωτερικό που θα τον βοηθά ανά πάσα στιγμή. Τι γίνεται όμως στο εσωτερικό της ίδιας της Τουρκίας, όπου η καθημερινή τριβή είναι πολύ μεγαλύτερη για ένα δημόσιο πρόσωπο σαν κι αυτό του Τούρκου προέδρου;
Τι γίνεται όταν η αντιπολίτευση, ο πνευματικός κόσμος, οι απλοί άνθρωποι τον αμφισβητούν; Τι κάνει ο ίδιος ο Τούρκος πρωθυπουργός μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου του 2016 και ονομάζει τα μέτρα καταστολής «νίκη της δημοκρατίας»; Την απάντηση μας τη δίνει μία συνάντηση, στο μεταίχμιο του 7ου αι. π.Χ., μεταξύ του Θρασύβουλου, τυράννου της Μιλήτου, και ενός απεσταλμένου του Περίανδρου, τυράννου της Κορίνθου.
Τον 8ο αι. π.Χ. οι Βακχιάδες στην Κόρινθο ήταν μία αριστοκρατική τάξη που είχε την εξουσία και δημιουργούσε αποικίες. Ο Αρχίας και ο Χερσικράτης, Βακχιάδες ευγενείς, κατά τη διάρκεια του 8ου αι. ήταν ιδρυτές των Συρακουσών και της Κέρκυρας αντιστοίχως. Η κυριαρχία των Βακχιαδών θα λάβαινε ένα τέλος και θα εγκαινιαζόταν έτσι η περίοδος των τυράννων κατά τη διάρκεια του 7ου αι., όταν στην πόλη της Κορίνθου η αρχή έγινε με τον Κύψελο.
Γιος της Βακχιάδας Λάβδας, που λόγω της αναπηρίας της νυμφεύτηκε τον Ηετίωνα που καταγόταν από τους Λαπίθες, επιβίωσε και επιβεβαίωσε τον χρησμό που προμήνυε ότι όταν θα μεγάλωνε θα έριχνε από την εξουσία τους Βακχιάδες. Η παραπάνω εκδοχή του Ηροδότου βρίσκει τον αντίποδά της σε αυτήν του ιστορικού Εφορου, σαφώς πιο πεζή και πιο ρεαλιστική, που υποστηρίζει ότι ο Κύψελος, αφού επέστρεψε, μετά τη φυγάδευσή του, ως πολέμαρχος στην Κόρινθο άρχισε να αυξάνει η δημοτικότητά του. Το βασικό μέλημά του ήταν η εξόντωση των Βακχιαδών μέχρι που στο τέλος τα κατάφερε και έλαβε τον τίτλο του βασιλιά στη θέση του τελευταίου Βακχιάδη.
Ο γιος του, ο Περίανδρος, έγινε ένας από τους γνωστότερους τυράννους. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι λόγω του δικτύου που είχαν δημιουργήσει οι τύραννοι μεταξύ τους, υπήρχε και μία στενή επικοινωνία με τον ανατολικό κόσμο. Στην προκειμένη περίπτωση, ο Περίανδρος είχε πολύ καλή σχέση τόσο με τη Λυδία και τον βασιλιά της Αλυάττη όσο και με την Αίγυπτο.
Στην περίπτωση του Ερντογάν, οι ομοιότητες είναι εμφανείς: διετέλεσε δήμαρχος Κωνσταντινούπολης την περίοδο 1994-1998. Η δημοτικότητά του εκτινάχθηκε όταν το 1999 φυλακίστηκε για τέσσερις μήνες –για συνολικά δεκάμηνη ποινή φυλάκισης– λόγω της δημόσιας απαγγελίας ενός ποιήματος, και πιο συγκεκριμένα μιας φράσης αυτού, που το δικαστήριο έκρινε ότι υποκινούσε τη βία, τη μισαλλοδοξία και τον θρησκευτικό φανατισμό. Το 2002 εκλέχθηκε πρωθυπουργός και διέλυσε ό,τι κεμαλικό υπήρχε. Προσπάθησε να ηγηθεί στην ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή με ρωσική βοήθεια, αν και το μετέωρο βήμα του (ΝΑΤΟ) με τη Δύση συνεχίζεται.
Ο Περίανδρος για τον Αριστοτέλη είναι ο πλέον κλασικός τύπος τυράννου. Το πρότυπο, θα λέγαμε. Από τις πρακτικές του εμπνεύστηκαν πολλοί μεταγενέστεροι αλλά και σύγχρονοί του. Περνάει, όμως, σχεδόν απαρατήρητο ένα συμβάν, ανεκδοτολογικού χαρακτήρα, μετά το οποίο η αναλγησία του Περίανδρου ήταν πλέον απροκάλυπτη. Ο τύραννος της Κορίνθου έστειλε έναν απεσταλμένο του για να συναντήσει τον τύραννο της Μιλήτου Θρασύβουλο και να αποκομίσει οφέλη από την εμπειρία της διακυβέρνησης του τελευταίου.
Οταν επέστρεψε ο απεσταλμένος στην Κόρινθο και ο Περίανδρος τον ρώτησε τι συζήτησε με τον τύραννο σχετικά με τη διακυβέρνηση μιας πόλης, ο απεσταλμένος τού αποκάλυψε ότι ποτέ ο ίδιος ο Θρασύβουλος δεν του μίλησε για κάτι τέτοιο, παρά μόνο έκαναν έναν περίπατο οι δυο τους στην εξοχή. Ο ίδιος έπονταν του τυράννου από απόσταση τη στιγμή που εισήλθαν σε ένα χωράφι με στάχυα. Ο Θρασύβουλος δεν έλεγε λέξη παρά μόνο έκοβε τις κορυφές από όσα στάχυα προεξείχαν.
Την επόμενη μέρα ο Περίανδρος δολοφόνησε όλη την αριστοκρατική τάξη της Κορίνθου.
* ελεύθερος επαγγελματίας
