Μια Κάρμεν πρόδρομος του MeToo

Αυτή την «Κάρμεν», του Βρετανού σκηνοθέτη και καλλιτεχνικού διευθυντή της Οπερας του Γκέτεμποργκ, Στίβεν Λάνγκριτζ, την είχαμε πρωτοδεί στο Ηρώδειο το καλοκαίρι του 2016 από την Εθνική Λυρική Σκηνή, δυναμική, αιχμηρή και επίκαιρη, τοποθετημένη στην Ευρώπη της φτώχειας, των μεταναστών, των κλειστών συνόρων.

Φέτος που επαναλαμβάνεται (27, 28, 29, 31 Ιουλίου) η παράσταση έχει μια μεγάλη αλλαγή που την κάνει ακόμα πιο ερεθιστική.

Στον ρόλο της Κάρμεν έγινε δυνατόν να κληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, χάρη σε χορηγία της εταιρείας Μυτιληναίος, η κορυφαία ίσως Κάρμεν της εποχής μας, η 33χρονη μέτζο Ανίτα Ρατσβελισβίλι από τη Γεωργία, με την εντυπωσιακής ποιότητας και όγκου φωνή της.

Με αυτόν ακριβώς τον ρόλο κατέκτησε τον κόσμο το 2009, ξεκινώντας από τη Σκάλα του Μιλάνου, με μαέστρο τον Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ και παρτενέρ, στον ρόλο του Δον Χοσέ, τον Γιόνας Κάουφμαν.

Η Ρατσβελισβίλι με το που πάτησε το πόδι της στην Αθήνα και άρχισε τις πρόβες εντυπωσίασε τους πάντες με τη σκηνική της απόδοση, αλλά και τη σεμνότητά της.

Οπως είπε σε συνέντευξή της στη Νάντια Μπακοπούλου για το ΑΠΕ, η Κάρμεν ως προσωπικότητα είναι τελείως διαφορετική από την ίδια, αφού «αναζητά με λάθος τρόπο την προσωπική της ελευθερία, αλλάζοντας τους άνδρες», ενώ αυτή πιστεύει ότι «την ελευθερία τη βρίσκεις όταν είσαι μόνος σου, με τον εαυτό σου».

Παρ’ όλα αυτά, τη θεωρεί μια «μοντέρνα ηρωίδα». «Ειναι σαν μια φεμινίστρια της εποχής μας», είπε. «Ηταν επαναστατική για την κοινωνία της εποχής της όπου οι άνδρες αποφάσιζαν για τα πάντα. Και θα είναι πάντα σύγχρονη, γιατί μεταφέρει όλα αυτά τα δυνατά μηνύματα που έχουμε ανάγκη και σήμερα. Πρέπει να πολεμήσουμε ώστε να μη χρειάζεται πια να έχουμε κινήματα σαν το MeToo οπουδήποτε στον κόσμο».

Η Κάρμεν, πάντως, της άλλαξε τη ζωή για πάντα. «Από μια φτωχή φοιτήτρια που ήμουνα, εξελίχθηκα σε μία από τις πιο διάσημες λυρικές τραγουδίστριες», παραδέχεται.

Στα 25 της χρόνια, ενώ σπούδαζε στην Ακαδημία της Σκάλας του Μιλάνου, η χαρισματική Γεωργιανή πέρασε από ακρόαση για τον ρόλο της Μερθέδες στην Κάρμεν, παράσταση που θα άνοιγε τη σεζόν 2009-10 του κορυφαίου ιταλικού θεάτρου.

Ο μαέστρος της παραγωγής, ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ, εντυπωσιασμένος από τη φωνή της, της έδωσε αμέσως τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Το δύσκολο ιταλικό κοινό τη δέχτηκε με ενθουσιασμό, η παράσταση μεταδόθηκε τηλεοπτικά σε όλο τον κόσμο, η Ανίτα έγινε περιζήτητη. Νέα Υόρκη, Βερολίνο, Μόναχο, Σιάτλ, Βερόνα, Παρίσι, Λονδίνο, Ρώμη είναι λίγες μόνο από τις πρωτεύουσες όπου τραγούδησε τη φλογερή Τσιγγάνα του Ζορζ Μπιζέ.

Δεν έμεινε, όμως, σ’ αυτόν τον ρόλο. Πριν από λίγους μήνες έλαμψε στον «Τροβατόρε» της Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης ερμηνεύοντας την Ατσουτσένα, την οποία τραγούδησε και στην Οπερα του Παρισιού.

Αμέσως μετά το Ηρώδειο, φεύγει πάλι για τη Μετροπόλιταν, όπου την περιμένουν «Σαμψών και Δαλιδά», «Αΐντα» και «Αντριάνα Λεκουβρέρ». Τραγουδά την Κάρμεν στις 27, 29 και 31 Ιουλίου – στις 28 Ιουλίου, τον ρόλο ερμηνεύει η διακεκριμένη Αμερικανίδα Κέι Ολντριτς.

Παρτενέρ της στον ρόλο του Δον Χοσέ ο Τσέχος τενόρος Πάβελ Τσέρνοχ με τη μεγάλη καριέρα (μετά το Ηρώδειο θα συνεργαστεί με την Κέιτ Μίτσελ στη «Γενούφα» και τον Κριστόφ Βαρλικόφσκι στη «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ») και ο δικός μας Δημήτρης Πακσόγλου, που είχε εντυπωσιάσει στο ανέβασμα του 2016.

Τον Εσκαμίγιο ερμηνεύουν οι βαρύτονοι Διονύσης Σούρμπης και Δημήτρης Τηλιακός, τη Μικέλα οι Μαρία Μητσοπούλου και Μυρσίνη Μαργαρίτη. Μαζί τους οι Τάσος Αποστόλου, Πέτρος Μαγουλάς, Γιάννης Σελητσανιώτης, Νίκος Κοτενίδης, Χρύσα Μαλιαμάνη, Δανάη Κόντορα, Αρτεμις Μπόγρη, Χρυσάνθη Σπιτάδη, Χάρης Ανδριανός, Νίκος Στεφάνου, Χρήστος Κεχρής.

Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Λουκάς Καρυτινός. Συμμετέχουν η Χορωδία της ΕΛΣ υπό τη διεύθυνση του Αγαθάγγελου Γεωργακάτου, η Παιδική Χορωδία της ΕΛΣ υπό τη διεύθυνση της Κωνσταντίνας Πιτσιάκου και χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ σε κινησιολογία Νταν Ο’Νιλ και Φώτη Νικολάου. Με σκηνικά και κοστούμια του Γιώργου Σουγλίδη, φωτισμούς του Τζουζέπε ντι Ιόριο, προβολές του Τόμας Μπέργκμαν.