Και στο βάθος διαίρεση;

Ανεβαίνει συνεχώς το θερμόμετρο στις σχέσεις μεταξύ της Σερβίας και του Κοσόβου, μετά και τη χθεσινή κατηγορηματική άρνηση του Κοσοβάρου προέδρου Χάσιμ Θάτσι στη νέα πρόταση του Σέρβου υπουργού Εξωτερικών Ιβιτσα Ντάτσιτς για ανταλλαγή εδαφών και ουσιαστική διχοτόμηση του κρατιδίου μεταξύ αλβανόφωνων και Σέρβων, 19 χρόνια μετά την ξένη στρατιωτική επέμβαση και δέκα μετά την «ανεξαρτητοποίηση» του εν λόγω βαλκανικού προτεκτοράτου του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε.

«Η απόπειρα της Σερβίας για διαίρεση του Κοσόβου δεν θα πετύχει… Είναι απαράδεκτη», είπε ο Θάτσι στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Αssociated Press.

Ωστόσο, έχει σημασία ότι ο παλιός οπλαρχηγός του UCK έκανε ένα βήμα πίσω σε σχέση με παλαιότερες «πολεμικές» κορόνες του, δηλώνοντας για πρώτη φορά πως είναι «ανοιχτός» σε μια διαπραγμάτευση για «διόρθωση» της σημερινής μεθορίου, ενώ έκανε λόγο και για «επώδυνους συμβιβασμούς».

Αποτέλεσμα, φυσικά, της έξωθεν πίεσης για άμεση επίλυση της χρονίζουσας κρίσης, κατά τις επικείμενες προγραμματισμένες συνομιλίες των δύο πλευρών υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που έχουν για «τυράκι» την ενταξιακή προοπτική του Βελιγραδίου (και αργότερα της Πρίστινα) στην ευρωπαϊκή «οικογένεια».

Υπενθυμίζεται πως τη Δευτέρα, ο Ντάτσιτς πρότεινε ευθέως την ανταλλαγή της Κόσοβσκα Μιτρόβιτσα –όπου ζει η συντριπτική πλειονότητα των Σέρβων– με τη σερβική κοιλάδα του Πρέσεβο, όπου οι αλβανόφωνοι φτάνουν σχεδόν το 90%.

Ακόμη, ο Σέρβος υπουργός (που συχνά παίζει ρόλο… λαγού, αφήνοντας τον προϊστάμενό του Αλεξάνταρ Βούτσιτς να μαζεύει τις δηλώσεις του και να εκφράζει την «εθνική γραμμή») επέκρινε ανοιχτά την αδιάλλακτη στάση της σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας –που διαφωνεί με κάθε λύση που θα περιλαμβάνει την επίσημη απόσχιση του Κοσόβου, παρά το γεγονός ότι το «ανεξάρτητο» κρατίδιο έχει αναγνωριστεί ως τέτοιο από περισσότερα των 110 κρατών– και συμπλήρωσε με νόημα ότι ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Γουές Μίτσελ «είναι ο πρώτος εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβέρνησης που είχε τη βούληση να μας ακούσει και έδειξε κατανόηση για τις απόψεις μας… Είναι πολύ σημαντικό ότι η αμερικανική διπλωματία υποστηρίζει τον διάλογο μέσα από τον οποίο θα βρεθεί συμβιβαστική λύση».

Αυτή η διαφαινόμενη αλλαγή της στάσης των ΗΠΑ γύρω από μια πιθανή «τράμπα» εδαφών Σερβίας – Κοσόβου, σαν κλειδί για μια οριστική λύση του προβλήματος, έχει ολοφάνερα ταράξει τους Κοσοβάρους.

«Κάτι τέτοιο θα σήμαινε πόλεμο… Οποιος αναφέρεται στη διαίρεση, το μοίρασμα εδαφών, κάνει λάθος, και θα προκαλέσει τραγωδία στα Βαλκάνια», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά προ δεκαήμερου ο πρωθυπουργός Ράμους Χαραντινάι, όταν ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Πρίστινα, Γκρεγκ Ντελαουί, άφησε για πρώτη φορά ανοιχτό το εν λόγω ενδεχόμενο, κάνοντας κι εκείνος λόγο για «ιστορική ευκαιρία» –και επικαλούμενος μάλιστα ως παράδειγμα την «εξαιρετική συμφωνία» μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ–, επιβεβαιώνοντας πως η εδαφική ακεραιότητα του Κοσόβου δεν αποτελεί πλέον «κόκκινη γραμμή» για την Ουάσινγκτον.

Η κόντρα, δυστυχώς, δεν περιορίζεται σε δηλώσεις αξιωματούχων. Οι εθνικιστές αλβανόφωνοι της Πρίστινα δεν έχουν συνηθίσει σε τέτοια «αδειάσματα» από τους προστάτες τους, και σε συνδυασμό με το «σίριαλ» της εκ μέρους τους μη αναγνώρισης ώς τώρα της Ενωσης Σερβικών Δήμων, μια διαδικασία αυτονόμησης των σερβικών περιοχών σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, την οποία είχαν υποσχεθεί στην Ε.Ε. πως θα ολοκλήρωναν ώς τις 4 Αυγούστου, τραβούν συνεχώς το σκοινί.

Ετσι, έπειτα και από ένα όργιο φημών και δημοσιευμάτων, σύμφωνα με τα οποία οι Σέρβοι στο βόρειο Κόσοβο ετοιμάζονταν να ανακηρύξουν μονομερώς την αυτονομία της περιοχής, ο Χαραντινάι είχε συγκαλέσει κλειστή σύσκεψη των διοικητών των υπηρεσιών ασφαλείας, όπου διέταξε «αυξημένη ετοιμότητα» και προειδοποίησε ότι «θα παταχθεί κάθε παράνομη πράξη» αυτονόμησης.

Από τη μεριά του, ο πρόεδρος Βούτσιτς –που επίσης μίλησε για πρώτη φορά τον Ιούλιο για την «ανάγκη διαχωρισμού» των δυο λαών, με δημογραφικά κυρίως επιχειρήματα, αλλά χωρίς να μιλήσει καθαρά για ανταλλαγή εδαφών– συγκάλεσε κι αυτός εκτάκτως το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, με αποκλειστικό θέμα συζήτησης την ένταση στο Κόσοβο –ενώ απηύθυνε και ανοιχτή επιστολή προς τους Κοσοβάρους «αδελφούς», με την οποία τους ζητά να μην απαντούν σε προβοκάτσιες των Αλβανών, και τους υπόσχεται ότι η Σερβία «δεν θα σας αφήσει αβοήθητους» και «θα προστατεύσει τη ζωή σας και την ειρήνη, εφόσον κριθεί απαραίτητο».

Περιττό, μάλλον, να προσθέσουμε πως το Βελιγράδι έχει θορυβηθεί και από την αναγγελία των Τιράνων, ότι τα ούτως ή άλλως… πορώδη σύνορα μεταξύ Αλβανίας και Κοσόβου θα καταργηθούν την Πρωτοχρονιά του 2019.