ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Μανώλης Χαιρετάκης*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Εντελώς πρόσφατα κυκλοφόρησε στα αγγλικά ένα σύντομο βιβλίο (105 σελίδες) με τίτλο Has the West Lost It? – A Provocation του Κισόρ Μαχμπούμπανι, καθηγητή της Πρακτικής της Δημόσιας Πολιτικής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, διπλωμάτη της Σιγκαπούρης για 33 χρόνια. Η μετάφραση του τίτλου είναι προσωρινή και υποδηλώνει σαφώς ότι όντως η Δύση έχει χάσει το παιχνίδι.

Σε αυτό καταγράφεται η αδυναμία αποδοχής από τη Δύση –ή προσαρμογής της– του γεγονότος ότι η Ιστορία έχει ήδη –από τις αρχές του 21ου αιώνα– αλλάξει κατεύθυνση. Ποια είναι η νέα κατεύθυνση; Ο συγγραφέας αναφέρεται στη «μεγάλη διάρκεια» του ιστορικού Μπροντέλ, σημειώνοντας ότι: «Μια σύντομη σύγκριση των τελευταίων 200 ετών με τα πριν από αυτά 1.800 χρόνια θα δώσει την απάντηση.

Από το 1 μ.Χ. έως το 1820 μ.Χ., οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες σε όλο τον κόσμο ήταν της Κίνας και της Ινδίας. Μόνο μετά αυτή την περίοδο απογειώθηκε η Ευρώπη, ακολουθούμενη από την Αμερική. Αν ιδωθεί με φόντο τα τελευταία 1.800 χρόνια, η πρόσφατη περίοδος της δυτικής σχετικής υπερ-απόδοσης σε σχέση με άλλους πολιτισμούς είναι μια σημαντική ιστορική παρέκκλιση. Ολες αυτές οι παρεκκλίσεις έχουν ένα φυσικό τέλος, και αυτό είναι που συμβαίνει τώρα».

Αυτό όντως που έχει μεταβληθεί είναι το πνεύμα της εποχής και το ότι η Δύση θα πρέπει να κάνει σημαντικές ρυθμίσεις ώστε να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα εποχή, και την ίδια στιγμή «καμία σημαντική (πολιτική) φιγούρα της Δύσης δεν διέθετε το κουράγιο να δηλώσει την καθοριστική αλήθεια των καιρών μας – ότι δηλαδή ο κύκλος της κυριαρχίας του κόσμου από τη Δύση φτάνει στο φυσικό του τέλος».

Και τα παραπάνω δεν θα πρέπει να εκληφθούν ως εκτίμηση ή προειδοποίηση, αλλά ως μια δεδομένη πορεία προς μια διαφορετική κατάσταση πραγμάτων από αυτήν που είχε συνηθίσει η Δύση μέχρι τώρα. Βέβαια, αυτή είναι η μαγεία της «μεγάλης διάρκειας» – κάνει θρύψαλα την όποια προπαγάνδα που συνεχίζει να χτίζει μια εικόνα με την οποία μπόρεσε να αποκοιμίσει τα ακροατήρια της Δύσης μέχρι τώρα.

Η προσγείωση του κόσμου στην πραγματικότητα έχει πολλά θετικά σημεία σε σχέση με τα όποια fake news ή τις άπειρες μπουρδολογίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Στο βιβλίο δεν καταδικάζεται με κανένα τρόπο η Δύση, αλλά τονίζεται το ουσιαστικό. Οτι ήταν ένας αξιόλογος κρίκος σε μια πορεία που τώρα πλέον έχει πάρει άλλη κατεύθυνση.

*ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ, Πανεπιστήμιο Αθηνών