ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Σταυρούλα Ματζώρου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Είναι να μην πιάσουμε μια λέξη στο στόμα μας. Τη χρησιμοποιούμε συνεχώς, πάει-δεν πάει. Εξαντλείται κι αυτή κι εμείς, ζηλεύουν οι άλλες λέξεις που παραγκωνίστηκαν, αλλά ο κύκλος θα γίνει. «Η γλώσσα είναι ζωντανή», άλλωστε, και πολλές φορές οι «νεοεισηγμένες» αλλά όχι απαραίτητα νέες λέξεις χαρακτηρίζουν έντονα χρονικές περιόδους.

Δεν θα πάμε πίσω στην εποχή που δρούσαν οι «αιθεροβάμονες» και είχαμε μάτια και αυτιά μόνο για τους «χρηματιστηριακούς δείκτες», αλλά, τώρα, στα τελευταία «μνημονιακά» χρόνια.

Παράδειγμα, ακούς «μνημόνια» και ξέρεις αμέσως σε ποια δεκαετία ιστορικά αναφέρεται ο συνομιλητής ή ο γράφων.

Η εποχή των μνημονίων με τη σειρά της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη -εκτός από τη φτωχοποίησή μας- με τη βιωσιμότητα. Φτάσαμε μέχρι και για τη βιωσιμότητα του χρέους να κομπάζουμε αντί να σπάμε το κεφάλι μας πώς θα το διαχειριστούμε το άτιμο. Αλλά αυτή τη «συστημική» περίοδο ζωντάνεψαν και λέξεις όπως αλληλεγγύη, συλλογικότητα…

Στις ημέρες μας λοιπόν έχουμε και νέα είσοδο: η λέξη που ακούγεται συνεχώς και θα χαρακτηρίσει (και αυτή) την εποχή μας -και όπως όλα δείχνουν τη σημερινή κυβέρνηση- είναι το επίθετο «ολιστικός». Μπορεί η λέξη να μην είναι καινούργια, αλλά τώρα είναι που κολλάει μπροστά από κάθε ουσιαστικό.

Το «ολιστικός» ειπώθηκε, αρχικά, τον 20ό αιώνα, και είναι δημιούργημα των φιλοσόφων της θεωρίας του ολισμού.

Ηρθε, δηλαδή, να επιλύσει το πρόβλημα της σχέσης του μέρους με το όλον· προτάσσει τη γνώση του όλου για την κατανόηση του μερικού.

Στην πορεία την ακούσαμε να λέγεται συχνά από ιατρικά χείλη της εναλλακτικής πρακτικής, ώσπου πέρασε προσφάτως και ευρέως στα πολιτικά στόματα και έγινε η καθημερινότητά μας: «ολιστική πολιτική», «ολιστικό σχέδιο», «ολιστική ανάπτυξη».

Τόσο ολιστικά όλα και πνιγηρά ταυτόχρονα. Αλλά είπαμε, η γλώσσα είναι ζωντανή και ρέουσα, σαν το νερό, σαν τα δάκρυα, σαν το αίμα.

ΥΓ. Στο χθεσινό φύλλο είχα γράψει («Εναν μάρτυρα χρειάζονται», 1.8.2018), βάζοντας έναν αστερίσκο, πως χρησιμοποίησα απόσπασμα από το εξαιρετικό θεατρικό έργο του Γιάννη Σκαραγκά «Η Κυρά της Ρω» (εκδόσεις Κριτική). Στη μεταφορά, χάθηκε το αστεράκι-υποσημείωση – πάντως όχι γιατί ήταν ζωηρό. Το επαναφέρω… για την τάξη.