Πιέσεις, τάσεις και… εντάσεις

Πού πηγαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ; Το ερώτημα αυτό φαίνεται πως κυριαρχεί στο μυαλό αρκετών στελεχών του κόμματος της Κουμουνδούρου σε μια περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για το μέλλον της χώρας. Η πορεία της διαπραγμάτευσης, το θέμα της ελάφρυνσης του χρέους, η πολυδιαφημιζόμενη καθαρή έξοδος από τα Μνημόνια και κυρίως, η μεταμνημονιακή εποχή η οποία συμπίπτει χρονικά με τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, αποτελούν τα σημαντικά ζητήματα για την κυβέρνηση αλλά και για τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οσα έχουν ακουστεί το τελευταίο διάστημα, τόσο από τις κυρίαρχες τάσεις ή κινήσεις όσο και από μεμονωμένα στελέχη, καταλήγουν σε ένα κοινό συμπέρασμα. Το γεγονός πως υπάρχει απόσταση μεταξύ κόμματος και κυβέρνησης αλλά και του κόμματος με την ίδια την κοινωνία. Και τα δύο φαίνεται πως έχουν την εξήγησή τους, αλλά δεν είναι της παρούσης. Το θέμα είναι τι σκοπό έχουν και πού θα καταλήξουν οι κινήσεις που γίνονται εντός ΣΥΡΙΖΑ και ποια είναι πλέον τα επιτελεία που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την κυβερνητική πολιτική.

Στην εκδήλωση που έγινε πριν από λίγες μέρες σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας από μια αβάφτιστη ακόμα κίνηση, η οποία δεν θέλει να φέρει τον χαρακτηρισμό της τάσης και που αποτελείται κατά κύριο λόγο από τους λεγόμενους «προεδρικούς» του ΣΥΡΙΖΑ (συμμετείχαν στελέχη από την Πλατφόρμα 2010, τη Σοσιαλιστική Τάση και την Ενωτική Κίνηση), τέθηκαν μια σειρά από ερωτήματα και προβληματισμούς για το μέλλον του κόμματος.

Ανάμεσα στις αξιολογήσεις και τη μεταμνημονιακή περίοδο, τέθηκε το ζήτημα των ορίων μιας νέας αριστερής πολιτικής σε συνδυασμό με μια επανεκκίνηση και μετεξέλιξη του κόμματος. Τέθηκε, δε, από ορισμένους ακόμα και το ζήτημα των τάσεων εντός του κόμματος, οι οποίες, όπως ειπώθηκε «έχουν εξαντλήσει τον ρόλο τους».

Ωστόσο, ακόμα και ανάμεσα στους ομιλητές αυτής της εκδήλωσης, υπήρξαν εκείνοι που αμφισβήτησαν τα επιχειρήματα εκείνων που… αμφισβητούν τη χρησιμότητα των τάσεων, φοβούμενοι προφανώς ότι μια πλήρης ομογενοποίηση θα καταλήξει σε έναν μονολιθικό ΣΥΡΙΖΑ.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου έναν μήνα νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί η συνδιάσκεψη των 53+, της πιο καλά οργανωμένης τάσης του ΣΥΡΙΖΑ, όπου η κριτική σε συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές ήταν κάτι παραπάνω από έντονη. Ηταν μια κριτική από τα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ. Εκεί, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος είχε πει με νόημα πως «χωρίς κόμμα δεν μπορούμε να τα βγάλουμε πέρα με τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Χρειαζόμαστε ένα κόμμα που να ξέρουμε τι να θέλουμε να κάνουμε, ποιες είναι οι προτεραιότητές μας».

Σε λήθαργο

H ανησυχία όλων είναι πως το κόμμα έχει χάσει την επίδραση που είχε στην κοινωνία. Από την εποχή που ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν στην αντιπολίτευση οι κοινωνικές συμμαχίες τις οποίες είχε καταφέρει να συγκροτήσει είτε έχουν εξασθενήσει είτε έχουν διαλυθεί.

Αναφερόμαστε σε συμμαχίες με ανθρώπους του μόχθου, εργάτες, αλλά και τα μικροαστικά στρώματα όπως καθηγητές, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι κ.λπ. Την ίδια ώρα τα κινήματα στα οποία επίσης «επένδυσε» ο ΣΥΡΙΖΑ πριν από μερικά χρόνια βρίσκονται σε λήθαργο και τίποτα δεν φαίνεται ικανό στην παρούσα φάση να τα ξυπνήσει.

Το ερώτημα πόσο αριστερός είναι ο ΣΥΡΙΖΑ ύστερα από 3,5 χρόνια διακυβέρνησης και εφαρμογής νεοφιλελεύθερων πολιτικών που υπέβαλαν οι δανειστές, παραμένει σήμερα ίσως πιο επίκαιρο από ποτέ. Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως με τη λήξη των Μνημονίων, έναν χρόνο πριν από τη λήξη της τετραετίας, ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει την αριστερή πολιτική που οι μνημονιακές συνθήκες επιτροπείας δεν του επέτρεπαν να το κάνει. Είναι γνωστό όμως πως ακόμα και αυτά τα μέτρα ελάφρυνσης που σχεδιάζονται είναι μετρημένα, κυρίως από τη στιγμή που η μεταμνημονιακή εποπτεία θα είναι αυστηρή και την ώρα που η κυβέρνηση δεν θα θέλει να δώσει δικαιώματα.

Σήμερα, στο «Κάραβελ» συνεδριάζει η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος με αντικείμενο τις αυτοδιοικητικές εκλογές και τις συμμαχίες που θα πρέπει να γίνουν. Είναι γνωστό σε όλους ότι η εποχή που ο ΣΥΡΙΖΑ κατέβαζε αυτόνομους υποψηφίους σε περιφέρειες ή μεγάλους δήμους έχει περάσει ανεπιστρεπτί.

Η απουσία στελεχών είναι δεδομένη, αυτό εξάλλου τονίστηκε και από τους προεδρικούς πριν από λίγες μέρες, ότι το κόμμα έχει σοβαρό ζήτημα στην ανάδειξη νέων στελεχών ικανών να βγουν μπροστά και να διεκδικήσουν ρόλο.

Το αφήγημα στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ένα και ειπώθηκε πριν από λίγο καιρό από τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα: «Οι διαχωριστικές γραμμές μετατοπίζονται πια ανάμεσα στην πρόοδο και τη συντήρηση. Αυτό θα είναι και το διακύβευμα στις τοπικές κοινωνίες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να κινητοποιήσει από τώρα όλες του τις δυνάμεις για τη δημιουργία πλατιών, προοδευτικών συνεργασιών σε τοπικό επίπεδο. Με μέτωπο στον νεοφιλελευθερισμό. Με μέτωπο στον ακροδεξιό λαϊκισμό».

Συνοψίζοντας, όλοι αντιλαμβάνονται στο κόμμα πως τα δύο καίρια ζητούμενα είναι, αφ’ ενός η συνοχή του και αφ’ ετέρου η ανάκτηση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας σε αυτό. Μένει να δούμε πώς θα τα πετύχουν.