Είναι ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ που για την ώρα, αποτελεί γεγονός κυρίως για τον τόπο στον οποίο γίνεται. Και δικαίως. Διότι το Καστελόριζο δεν είναι απλώς ιδιαίτερα όμορφο. Είναι πολύ απομακρυσμένο, ακριτικό. Χωρίς καλλιτεχνική ζωή.
Εχει, βέβαια, το καλοκαίρι πολλούς τουρίστες, κυρίως από το απέναντι τούρκικο Κας, αλλά και Ευρωπαίους και άλλους, ψαγμένους και περιπετειώδεις τύπους. Με ή χωρίς σκάφη.
Να, όμως, που φέτος είναι το τρίτο καλοκαίρι που μια παρέα ανήσυχων και τολμηρών ανθρώπων, η Ειρήνη Σαρίογλου και οι συνεργάτες της από το Ελληνικό Ιδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ) επιμένουν να δώσουν μιαν άλλη πνοή και προοπτική στο νησί με όχημα τον πολιτισμό.
Οργανώνουν το αξιόλογο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ «Πέρα από τα Σύνορα» (26 Αυγούστου με 2 Σεπτεμβρίου) με ταινίες που σκύβουν πάνω σε θέματα ιστορίας, πολιτικής, πολιτισμού, ελληνικές και ξένες.
Πέρα από το σινεμά, το φεστιβάλ έχει την έγνοια να τραβήξει το ενδιαφέρον ντόπιων και τουριστών, αλλά και να βάλει στο παιχνίδι τη νεολαία του νησιού με ποικίλες, καλλιτεχνικές και μη, εκδηλώσεις.
Φέτος υπάρχει έκθεση ζωγραφικής του σπουδαίου Χρήστου Μποκόρου. Θα δοθεί μετά από 108 χρόνια μια επαγγελματική θεατρική παράσταση με τη Φωτεινή Μπαξεβάνη να υποδύεται την «Κυρά της Ρω» στον μονόλογο του Γιάννη Σκαραγκά, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Μπερδέκα. Θα δώσει συναυλίες το Athens String Quartet και θα κλείσει τη διοργάνωση η Ελένη Τσαλιγοπούλου συνοδευόμενη από τους Bogaz Musique.
Την ίδια στιγμή, πρωί πρωί με την αυγούλα (5.30 – 11.30) η Φυσιολατρική Κίνηση Βριλησσού θα δείχνει στους πιο φυσιολάτρες τι σημαίνει «διάνοιξη μονοπατιών» σε ένα νησί με άπειρες δυνατότητες για περπάτημα.
Ενώ ο σκηνοθέτης και διευθυντής φωτογραφίας Στάθης Γαλαζούλας θα μαζεύει γύρω του τα παιδιά του Καστελόριζου σε ένα εξαήμερο σεμινάριο με θεωρητικά και τεχνικά μαθήματα κινηματογράφησης.
Θα δημιουργήσουν όλα μαζί ένα βίντεο-ρεπορτάζ 5 λεπτών με θέμα «Μια Ημέρα στο Φεστιβάλ Πέρα από τα Σύνορα», που θα προβληθεί στο κλείσιμο της διοργάνωσης, στην περίκλειστη από όμορφα κτίρια πλατεία, που φιλοξενεί προβολές και εκδηλώσεις.
Οι ταινίες, φυσικά, είναι το κέντρο του φεστιβάλ. Θα ξεκινήσει με το ντοκιμαντέρ του Νίκου Καρακώστα «Μικρό μου Καστελόριζο» -εκτός συναγωνισμού.
Για τα βραβεία διαγωνίζονται δέκα ελληνικές και οχτώ ξένες ταινίες (φέτος οι αιτήσεις συμμετοχής ήταν περισσότερες από ποτέ), αλλά υπάρχει και μια μικρή ομάδα από ειδικές προβολές, ανάμεσά τους και η ταινία «Olives Groves in The Aegean» του Αlbert Knechtel (Γαλλία), η οποία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Βασίζεται σε βιβλία της διάσημης Βρετανίδας ηθοποιού, συγγραφέα και κινηματογραφίστριας Κάρολ Ντρινκγουότερ, μέλους της κριτικής επιτροπής, που πρόσφατα δημιούργησε διεθνή αίσθηση καταγγέλλοντας ότι ο Ελία Καζάν την είχε παρενοχλήσει σεξουαλικά με άγριο τρόπο σε οντισιόν για την ταινία του «The Last Tycoon».
Θέμα της ταινίας είναι τα ελαιόδεντρα και η καλλιέργειά τους σε μια περιοχή του Αιγαίου που, τη δεκαετία του 1920, με τη Συνθήκη της Λωζάννης είδε μεγάλες ανταλλαγές πληθυσμών.
Μουσουλμάνοι έφυγαν από τα νησιά μας, Ελληνες έχασαν τα χτήματά τους στα μικρασιατικά παράλια.
Το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί στη Λέσβο την οικογένεια των Κινικλήδων και στο Αϊβαλί την οικογένεια των Κουρστάτς.
Πολλά έχουν υποφέρει και οι δυο στο παρελθόν. Το δέσιμο με τη γη και τις ελιές είναι ο δικός τους, σίγουρος τρόπος, να συνεχίζουν τη ζωή τους.
