Τέσσερις μήνες μετά τη συνάντηση των πρωθυπουργών της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ, Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ στο Νταβός (24 Ιανουαρίου) και μετά από έναν εντεκάμηνο μαραθώνιο εντατικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά και Νίκολα Ντιμιτρόφ, οι οποίοι έχουν βρει συγκλίσεις στα περισσότερα ανοιχτά ζητήματα, οι δύο πρωθυπουργοί αναλαμβάνουν και τα ηνία της προσπάθειας, με στόχο να διανύσουν το τελευταίο βήμα που θα οδηγήσει στην επίλυση του γόρδιου δεσμού του ονοματολογικού.
Οπως ανακοίνωσε το Σάββατο στο Σούνιο ο απεσταλμένος του γ.γ. του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, μετά την εξάωρη συνάντησή του με τους δύο υπουργούς Εξωτερικών, Τσίπρας και Ζάεφ θα συναντηθούν στις 17 Μαΐου στη Σόφια, στο περιθώριο της άτυπης συνόδου κορυφής Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων.
Στο τραπέζι απομένει πρακτικά ένα θέμα, αυτό του εύρους χρήσης της ονομασίας και της συνταγματικής αλλαγής που θα το κατοχυρώνει, με την Αθήνα να θέτει το συνταγματικά κατοχυρωμένο erga omnes ως «κόκκινη γραμμή» καθώς η εύλογη και εθνικά επωφελής επιδίωξη είναι να υπάρξει λύση οριστική, χωρίς ουρές και αμφισημίες, που να αντέχει στον χρόνο.
Σε περίπτωση που οι δύο πρωθυπουργοί καταλήξουν, οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες. Οπως επανέλαβε ο Νίκος Κοτζιάς στο κλείσιμο των εργασιών της συνάντησης των χωρών του Βίζεγκραντ και των Βαλκανίων την Παρασκευή στο Σούνιο, «από τη στιγμή που θα συμφωνήσουμε και θα υπάρξει η νομική επικύρωση αυτής της συμφωνίας, ο δρόμος για να ανοίξει η διαπραγμάτευση με την Ε.Ε. είναι ανοιχτός», ενώ το ίδιο ισχύει και για την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ.
Ο κ. Κοτζιάς δήλωσε ότι «ο κ. Νίμιτς έχει ένα δικό του σχέδιο νομικού χαρακτήρα που θα καταθέσει στον ΟΗΕ, όταν έρθει η ώρα του. Και δίπλα σε αυτό έχουμε υποβάλει εμείς μια πρόταση προς το έτερο μέρος που αφορά τη λύση ορισμένων ζητημάτων, όπως είναι ο αλυτρωτισμός και η διαμόρφωση ενός κοινού προγράμματος για τη μελλοντική συνεργασία ανάμεσα στα δύο κράτη.
Αυτό γιατί θέλουμε την ημέρα που θα εμφανίσουμε, και θα την εμφανίσουμε, θα έρθει, ελπίζω βαθύτατα, η συμφωνία πάνω στο ονοματολογικό και τα συνακόλουθά του, αυτό να εντάσσεται σε πλαίσιο μιας συνολικής συμφωνίας φιλίας και συνεργασίας. Δεν θα ήθελα μια συμφωνία που απλώς θα έλεγε λύσαμε κάποια αρνητικά του παρελθόντος, χωρίς θετικά στο μέλλον. Ελπίζω να τελειώσουμε και να αποδείξουμε ότι το παρελθόν ανήκει στο παρελθόν και το μέλλον ανήκει και στους δυο μας».
Από την πλευρά του ο κ. Ντιμιτρόφ τόνισε ότι «βρισκόμαστε σε μια πολύ ευαίσθητη φάση, αντιμετωπίζουμε μία από τις τελευταίες εναπομείνασες διαφορές και διερευνούμε τον τρόπο που θα καλυφθούν οι ανάγκες αμφοτέρων των πλευρών. Θεωρώ πως έχουμε ενώπιόν μας μια μεγάλη ευκαιρία, έχουμε επενδύσει τεράστια προσπάθεια σ’ αυτό».
Ενδιαφέρον είχε η επισήμανση του κ. Ντιμιτρόφ σχετικά με το αν υπάρχει χρονοδιάγραμμα: «Το χρονοδιάγραμμα υπαγορεύεται από άλλες διαδικασίες, που όμως σχετίζονται μεταξύ τους, θα τολμούσα να πω, περισσότερο από τα χρονικά περιθώρια που θέτει η Ε.Ε. παρά από εκείνα του ΝΑΤΟ, παρ’ ότι και αυτά είναι σημαντικά. Επίσης οι εκλογικοί κύκλοι και στις δύο χώρες, οι οποίοι όπως όλοι γνωρίζουμε δεν είναι σαφώς προσδιορισμένοι και βασίζονται κι αυτοί σε άλλους παράγοντες, επομένως όσο πιο σύντομα τόσο καλύτερα. Αυτό είναι εκείνο που θέλουμε να κάνουμε».
Οι αντιπολιτεύσεις
Ο κ. Ντιμιτρόφ έθεσε εμμέσως και θέμα συναίνεσης της αντιπολίτευσης. «Ιδεωδώς θέλουμε όλες οι πλευρές να βρίσκονται μαζί μας. Πιστεύω πως εάν δεν χρησιμοποιηθεί το ζήτημα αυτό για εσωτερική πολιτική, τότε είναι δυνατόν να τα καταφέρουμε».
Το ζήτημα της συναίνεσης της αντιπολίτευσης και στις δύο χώρες είχε θέσει προ εβδομάδων με δηλώσεις του και ο Ζόραν Ζάεφ, καθώς η πιθανή λύση μπορεί να αποδειχτεί πιο εύκολη για την αποδοχή της, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΠΓΔΜ, εκ μέρους τόσο της κοινής γνώμης όσο και της αντιπολίτευσης.
Στην ευρύτερη πολιτική συναίνεση σε μια λύση φαίνεται να προσανατολίζεται και η Ε.Ε. Σύμφωνα με δημοσίευμα της ΑΥΓΗΣ της Κυριακής, το οποίο επιβεβαιώνεται και από ανώτατες κυβερνητικές πηγές, οι Βρυξέλλες εκφράζουν την ανησυχία τους για τη μικροκομματική τακτική με την οποία αντιμετωπίζει το θέμα η Ν.Δ. και υπάρχουν σκέψεις, εφόσον υπάρξει συμφωνία για το ονοματολογικό, να επιδιωχθεί η επικύρωσή της από τη Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία και φυσικά με τη συναίνεση της αντιπολίτευσης.
Στα Σκόπια τις τελευταίες εβδομάδες η αντιπολίτευση, μετά από μια περίοδο απόλυτης άρνησης, ψηφίζει μαζί με την κυβέρνηση πολλά μεταρρυθμιστικά νομοσχέδια, αν και μέχρι στιγμής απορρίπτει την αλλαγή του Συντάγματος που θα ήταν και το κλειδί της λύσης.
Παρέμβαση έκανε χθες και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, ο οποίος σε ομιλία του στις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τη Μάχη του Σκρα, έστειλε μήνυμα στην ΠΓΔΜ λέγοντας πως η αναθεώρηση του Συντάγματος και η εξάλειψη του αλυτρωτισμού είναι ο μόνος τρόπος για την ένταξή της στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ.
Ο κ. Παυλόπουλος διεμήνυσε στα Σκόπια, σε ειλικρινές πνεύμα φιλίας και καλής γειτονίας, ότι η Αθήνα «στηρίζει την πορεία ένταξης της φίλης ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε., όμως, για λόγους σεβασμού της Ιστορίας, του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, προϋποθέτει προηγούμενη λύση ως προς το όνομά της, η οποία θα εμπεριέχει τις απαραίτητες εγγυήσεις εξάλειψης του αλυτρωτισμού».
