Συνεχίζοντας το άρθρο της περασμένης εβδομάδας γύρω από τα κόμικς και τις γελοιογραφίες του πρώιμου σοσιαλιστικού ρεαλισμού, αξίζει κάποιος να προσέξει την αφίσα για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς του 1920 στη Ρωσία. Κάθε σημείο του έργου του ζωγράφου, εικονογράφου και καλλιτέχνη του κουκλοθεάτρου του Λένινγκραντ, Νικολάι Κοτσέργκιν, είναι προσεγμένο μέχρι την τελευταία λεπτομέρειά του.

Με φόντο έναν φλογερό ανατέλλοντα ήλιο, τα τρία κεντρικά πρόσωπα, ευθυτενή και αποφασιστικά, προτάσσουν τα στήθη τους και βαδίζουν κρατώντας τα εργαλεία-σύμβολα της επανάστασης: σφυρί και δρεπάνι. Φυσικά οι άνδρες εργάτες είναι ψηλότεροι από την αγρότισσα γυναίκα, αλλά αυτό εξισορροπείται από την τοποθέτησή της πλησιέστερα στον θεατή. Μπροστά τους βρίσκονται δύο παιδιά, το ένα ανεμίζοντας ένα κόκκινο μαντίλι και το άλλο κρατώντας ένα βιβλίο, σύμβολο της ισότητας μέσω της εκπαίδευσης για όλους, χωρίς αποκλεισμούς.

Μπροστά από τα πρόσωπα ξεχωρίζει ένας Ανατολίτης, πιθανώς Ιάπωνας, πίσω τους βρίσκεται ένας μαύρος εργάτης με αξίνα και μπαλωμένο παντελόνι δίπλα σε έναν Ινδό, ενώ στο βάθος διακρίνονται δύο διαδηλωτές με παραδοσιακά κινέζικα καπέλα. Το πλήθος ποδοπατά τα σύμβολα του παλιού καθεστώτος: ένα σακί με χρυσά νομίσματα, έναν θυρεό δυτικής δυναστείας που παραπέμπει σε μοναρχικά πολιτεύματα, έναν ιωνικό κίονα που θεωρείται πιο ανάλαφρος και διακοσμητικός από τους αυστηρούς και λιτούς του δωρικού ρυθμού.

Μια εικόνα, 310 λέξεις

Αμέτρητα άνθη πλαισιώνουν περιμετρικά την εικόνα, ενώ η λεζάντα κάτω από το σχέδιο γράφει: «Πάνω στα ερείπια του καπιταλισμού ας βαδίσουμε προς την αδελφοσύνη» και τα πλακάτ του πλήθους καλούν τους ανθρώπους από όλο τον κόσμο να ενωθούν και να ξεσηκωθούν. Οσο κι αν η αισθητική και η τεχνοτροπία της αφίσας φαντάζουν παρωχημένες σήμερα και τα συνθήματα ακούγονται «ξύλινα», για την επαναστατική Ρωσία του 1920, δεν ήταν. Η Πρωτομαγιά μέχρι το 1917 δεν εορταζόταν και οι διαδηλώσεις ήταν παράνομες.

Οι θυσίες και οι αγώνες των ανθρώπων που απεικονίζονται σε τέτοιες αφίσες μάς επιτρέπουν σήμερα να πιάνουμε τον Μάη εκ του ασφαλούς και να κάνουμε πικ νικ στις εξοχές…