Κρίσιμο δημοψήφισμα για το δικαίωμα στην άμβλωση

Θα γίνει, άραγε, το άλμα για την κατάργηση ενός από τους πλέον απεχθείς πατριαρχικούς νόμους στην Ευρώπη του 2018; Η σημερινή ψηφοφορία στην Ιρλανδία θα δείξει την κατεύθυνση. Οι πολίτες καλούνται να αποφανθούν με δημοψήφισμα αν θα καταργηθεί η επίμαχη όγδοη τροποποίηση του Συντάγματος, η οποία απαγορεύει τις αμβλώσεις.

Στην παραδοσιακή, καθολική ιρλανδική κοινωνία, οι ομοφυλόφιλοι έχουν εδώ και τρία χρόνια το δικαίωμα να παντρεύονται, αλλά οι γυναίκες που έρχονται αντιμέτωπες με μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη είναι καταδικασμένες είτε να φέρουν στον κόσμο ένα παιδί που δεν θέλουν είτε να ρισκάρουν την υγεία τους ή και τη ζωή τους προσπαθώντας να τερματίσουν την κύηση με παράνομα σκευάσματα που προμηθεύονται μέσω ίντερνετ.

Οσες έχουν την οικονομική δυνατότητα πηγαίνουν στη Βρετανία για να κάνουν άμβλωση, η οποία απαγορεύεται και στη Βόρεια Ιρλανδία. Σε περισσότερες από 150.000 μέσα στις τελευταίες δεκαετίες τις υπολογίζει η Guardian.

Κινητοποίηση

Τους τελευταίους μήνες, το δημοψήφισμα έχει ξεσηκώσει τεράστια συζήτηση στη χώρα και έντονους διαξιφισμούς ανάμεσα στους υποστηρικτές του «ναι» και του «όχι». Το θέμα πρωταγωνιστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ εξαιρετικά δημοφιλές έχει γίνει το hastag #HomeToVote (στην πατρίδα για να ψηφίσω) στο Twitter για την κινητοποίηση των Ιρλανδών, γυναικών στην πλειονότητά τους, που διαμένουν στο εξωτερικό.

Η διαδικτυακή καμπάνια θυμίζει, σύμφωνα, με τα ΜΜΕ, την κινητοποίηση που προηγήθηκε της ψηφοφορίας για τη νομιμοποίηση του γάμου μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου το 2015.

Ενα άλλο δημοψήφισμα το 1983 είχε οδηγήσει στην όγδοη τροποποίηση του Συντάγματος, η οποία εξισώνει τη ζωή της μητέρας με αυτή του εμβρύου από τη στιγμή της σύλληψης και δεν επιτρέπει την άμβλωση παρά μόνο σε κάποιες πολύ ακραίες περιπτώσεις όπου υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή της γυναίκας.

«Ο νόμος πρέπει να ανατραπεί», έγραφε χθες στο κύριο άρθρο της η εφημερίδα Irish Times, ώστε να μην αναγκάζονται οι γυναίκες να καταφεύγουν στο εξωτερικό «μέσα στη μυστικότητα και την ντροπή».

Τα παραδείγματα της ντροπής είναι πολλά. Οπως η 14χρονη κοπέλα που έμεινε έγκυος ύστερα από βιασμό και κατέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο όταν η κυβέρνηση της απαγόρευσε την έξοδο από τη χώρα προκειμένου να μην μπορέσει να κάνει έκτρωση. Ή η περίπτωση της Σαβίτα Χαλαπαβανάρ, μιας 31χρονης οδοντιάτρου από την Ινδία που πέθανε στο νοσοκομείο γιατί δεν της επετράπη να κάνει άμβλωση παρά τις σοβαρότατες επιπλοκές που είχε παρουσιάσει καιρό πριν η εγκυμοσύνη της.

Συνταγματική τροποποίηση

Αν στο δημοψήφισμα κερδίσει το «ναι», η όγδοη τροποποίηση θα καταργηθεί και θα υποβληθεί στη Βουλή ένας νέος νόμος που θα επιτρέπει χωρίς εξαίρεση τις αμβλώσεις μέσα στις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης και κατ’ εξαίρεση στη συνέχεια, εφόσον εμφανιστούν σοβαροί κίνδυνοι για τη μητέρα ή το έμβρυο.

Στους υποστηρικτές της κατάργησης της σημερινής αρτηριοσκληρωτικής νομοθεσίας συγκαταλέγεται και ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Λίο Βάραντκαρ, γιατρός στο επάγγελμα, ο οποίος δηλώνει ότι «οι σκληροί νόμοι επιφέρουν σκληρές καταστάσεις».

Εικάζεται ότι το αστικό και πιο κοσμοπολίτικο Δουβλίνο, καθώς και οι ψήφοι των Ιρλανδών του εξωτερικού θα γείρουν την πλάστιγγα υπέρ του «ναι». Εάν, αντίθετα, υπάρξει μεγάλη συρροή ψηφοφόρων από τις αγροτικές περιοχές, η παράδοση θα υπερισχύσει.

«Η ψήφος στην Ιρλανδία θα έχει παγκόσμιο αντίκτυπο», έγραφε άρθρο γνώμης της Guardian. Η υπερίσχυση του «ναι» θα στείλει ένα ηχηρό μήνυμα σε όλες τις «θεούσες» σε κυβερνητικούς θώκους από την Πολωνία μέχρι τις ΗΠΑ που επιμένουν τον 21ο αιώνα να έχουν λόγο στα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών.

Αν πάλι οι Ιρλανδοί αποφανθούν ότι τα πράγματα πρέπει να παραμείνουν ως έχουν, ο σκοταδισμός θα έχει πετύχει μια σημαντική νίκη. Και όχι μόνο στην Ιρλανδία.