Σημάδια συνθηκολόγησης, που θα μπορούσαν να άρουν το πολιτικό αδιέξοδο στην Αρμενία έπειτα από τρεις εβδομάδες ειρηνικών, πλην αποφασιστικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων ή νέα παράσταση πολιτικού θεάτρου, που υποκρύπτει προσπάθεια κωλυσιεργίας και απόσπασης μικροκομματικών ανταλλαγμάτων, προτού το «καράβι»… αρμενίσει για επικίνδυνα νερά;
Μόλις ένα 24ωρο μετά την άρνηση του κυβερνώντος -από το 1999- Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, να υπερψηφίσει στη Βουλή για τον πολυπόθητο θώκο του πρωθυπουργού τον Νικόλ Πασινιάν, ηγέτη της αντιπολίτευσης και πρωτοστάτη των λαϊκών κινητοποιήσεων που έριξαν τον επί μία δεκαετία πρόεδρο και επί έξι μέρες πρωθυπουργό, Σερζ Σαρκισιάν, υψηλόβαθμα στελέχη του δήλωσαν χθες πως δεν σκοπεύουν να υποβάλουν δική τους υποψηφιότητα, αλλά προτίθενται τελικά να εγκρίνουν για την πρωθυπουργία όποιον υποψήφιο συγκεντρώσει τη στήριξη του ενός τρίτου εκ των 105 βουλευτών στη δεύτερη -και τελευταία, βάσει Συντάγματος- σχετική ψηφοφορία της 8ης Μαΐου.
Η αντιπολίτευση
Λίγο αργότερα, ο Πασινιάν ανακοίνωνε πως και τα τρία κοινοβουλευτικά κόμματα της αντιπολίτευσης, που διαθέτουν συνολικά 47 έδρες, θα τον προτείνουν ξανά σήμερα για πρωθυπουργό. «Το θέμα πρακτικά έχει λυθεί. Την 8η Μαΐου θα είμαστε 500.000 και θα συγκεντρωθούμε εδώ για να ανακοινώσουμε τη νίκη μας», διακήρυξε ενώπιον δεκάδων χιλιάδων υποστηρικτών του στην πλατεία της Δημοκρατίας στην πρωτεύουσα Γερεβάν, που έχει γίνει επίκεντρο των μαζικών συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας.
«Ολες οι παρατάξεις είπαν πως θα στηρίξουν την υποψηφιότητά μου. Αναστέλλουμε τις κινητοποιήσεις» ανήγγειλε, επισημαίνοντας πάντως ότι η αλλαγή στάσης του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος χρειάζεται περαιτέρω αποσαφήνιση.
Το ποτάμι της οργής κατά της κυβερνώσας ελίτ δείχνει να μη γυρίζει πίσω στη μικρή πρώην σοβιετική δημοκρατία του Νότιου Καυκάσου, που παρέλυσε χθες, μετά το κάλεσμα του Πασινιάν για γενική απεργία και εκστρατεία πολιτικής ανυπακοής κόντρα στον «πόλεμο που κήρυξε ενάντια στον αρμενικό λαό» η διεφθαρμένη κλίκα πολιτικών και ολιγαρχών, η οποία έκανε μέχρι τώρα κουμάντο στη χώρα, βυθίζοντάς τη στη φτώχεια, τον νεποτισμό και τον αυταρχισμό, όπως καταγγέλλει.
Μπλόκα στήθηκαν σε όλη τη χώρα: σε οδικές αρτηρίες, σιδηροδρομικούς σταθμούς και τον αυτοκινητόδρομο που οδηγεί στο διεθνές αεροδρόμιο του Γερεβάν. Οπαδοί του Πασινιάν απέκλεισαν κυβερνητικά κτίρια και δημαρχεία. Μετρό, σχολεία, πανεπιστήμια, πολλά καταστήματα και γραφεία δεν λειτούργησαν, με την αστυνομία να επιχειρεί να απομακρύνει, χωρίς βία, τα οδοφράγματα από κομβικά σημεία.
Η αντιπολίτευση «επαναλαμβάνει εμφατικά πως οι κινητοποιήσεις δεν αφορούν τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας», αλλά συνιστούν «μια επανάσταση υπέρ της δημοκρατίας και κατά της διαφθοράς», μετέδιδε ο ανταποκριτής του δικτύου France 24, καθώς η Ρωσία παρακολουθεί στενά τις ραγδαίες εξελίξεις στην Αρμενία, όπου έχει και στρατιωτική παρουσία, ανησυχώντας για φιλοδυτική στροφή της χώρας, μετά το οδυνηρό (από πάμπολλες απόψεις) παράδειγμα της Ουκρανίας.
Μένει, άλλωστε, να αποδειχτεί κατά πόσον το φιλορωσικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα παραδώσει όντως την πρωθυπουργία (και κατ’ επέκταση τον έλεγχο του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας) στον Πασινιάν χωρίς παρατράγουδα, ανοίγοντάς του τον δρόμο να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, όπως εκείνος διατείνεται.
«Οι Αρχές ροκανίζουν χρόνο, προσπαθώντας να αναγκάσουν την αντιπολίτευση να κάνει παραχωρήσεις. Προφανώς θα θέλουν να εξασφαλίσουν εγγυήσεις για αμνηστία από διώξεις και θέσεις στη νέα κυβέρνηση», εκτιμά ο Αλεξάντερ Ισκαντεριάν, διευθυντής του Caucasus Institute στο Γερεβάν.
Ποιος είναι ο Πασινιάν
Ποιος είναι όμως ο πρωτεργάτης της αυτοαποκαλούμενης «βελούδινης επανάστασης» στην Αρμενία; Το άστρο του 42χρονου Πασινιάν, πρώην δημοσιογράφου, ανέτειλε το 1995, όταν άρχισε να ερευνά και να γράφει για κυβερνητικά σκάνδαλα διαφθοράς. Τρία χρόνια αργότερα, ίδρυσε εφημερίδα κι έγινε εκδότης, συνεχίζοντας τα επικριτικά ρεπορτάζ για τις κυβερνήσεις των προέδρων Ρόμπερτ Κοτσαριάν και Σερζ Σαρκισιάν.
Μετά την εκλογή Σαρκισιάν, το 2008, κατήγγειλε νοθεία και ηγήθηκε μαχητικών διαδηλώσεων που πήραν βίαιη τροπή και κατεστάλησαν από τις δυνάμεις ασφαλείας, αφήνοντας πίσω τους 10 νεκρούς.
Επί έναν χρόνο κρυβόταν από τις Αρχές, στις οποίες παραδόθηκε τελικά το 2009. Καταδικάστηκε και φυλακίστηκε για δύο χρόνια, προτού απελευθερωθεί με αμνηστία το 2011. Την επόμενη χρονιά, εξελέγη πρώτη φορά βουλευτής με το φιλελεύθερο κόμμα «Πολιτικό Συμβόλαιο», συνεχίζοντας από τα έδρανα του κοινοβουλίου τον «ανένδοτο» κατά του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος του Σαρκισιάν.
Πλασάρεται ως ούτε αμιγώς φιλορώσος ούτε ένθερμα φιλοδυτικός. Μερίδα της κοινής γνώμης, πάντως, τον θεωρεί δημαγωγό, που εκμεταλλεύεται τη συσσωρευμένη λαϊκή αγανάκτηση κατά των κυβερνώντων, με αυτοσκοπό την ανάληψη της εξουσίας.
