Η μετά Brexit Ευρώπη αλλάζει, αλλά ακόμη δεν έχει προσδιορίσει την κατεύθυνση που θα πάρει, με τις ισχυρές χώρες σχεδόν να μονοπωλούν τις σημαντικές αποφάσεις. Μπορούν οι μικρότερες χώρες να συμβάλουν δημιουργικά και να ακουστεί η φωνή τους; Μπορούν να συντονιστούν και να συνεργαστούν ώστε να έχουν πραγματικό λόγο;
Απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα καθώς και στο ζήτημα της νέας διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια θα προσπαθήσουν να δώσουν από κοινού οι υπουργοί Εξωτερικών των βαλκανικών χωρών της Ε.Ε. (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία και Κροατία) και η ομάδα Βίζεγκραντ (Ουγγαρία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Σλοβακία και Πολωνία), οι οποίοι θα συναντηθούν σήμερα στο Σούνιο.
Ελληνική πρωτοβουλία
Η συνάντηση αυτή αποτελεί μια πρωτοβουλία του Eλληνα υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά, σε συνεργασία με τον Ούγγρο ομόλογό του Πέτερ Σγιάρτο και έχουν επίσης προσκληθεί να συμμετάσχουν ως παρατηρητές και υποψήφια προς ένταξη στην Ε.Ε. κράτη των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Μαυροβούνιο, Βοσνία/Ερζεγοβίνη) καθώς και η Σλοβενία και η Κύπρος.
Στη δεύτερη υπουργική συνάντηση «Visegrad-4 plus Balkan-4» θα συζητηθούν, σε τρεις συνεδρίες, το μέλλον της Ευρώπης, η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και η συνεργασία σε θέματα ενέργειας.
Η εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών ενεργειακής τροφοδοσίας αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Ε.Ε. και οι πρόσφατες εξελίξεις στον ενεργειακό χάρτη, ιδίως όσον αφορά την ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο, αποτελούν πολύ θετικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι χώρες των Βαλκανίων και του Βίζεγκραντ ως γεωγραφικός χώρος σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των υποδομών και δικτύων για τις μεταφορές έχουν τη δυναμική να εξελιχθούν σε ενεργειακό κόμβο και διάδρομο μεταφοράς ενεργειακών πόρων και υπάρχουν διευρυμένα περιθώρια και δυνατότητες σχετικής συνεργασίας και επεξεργασίας κοινών σχεδιασμών.
Η σύνδεση των Βαλκανίων με τις χώρες του Βίζεγκραντ και η θετική ατζέντα που διαμορφώνεται στη βάση μιας συνεργασίας προς όφελος όλων αποτελεί ακόμη μια συμβολή στη σταθερότητα αλλά και στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής και ανοίγει δρόμους για συγκλίσεις, παρά τις όποιες διαφορές έχουν οι εμπλεκόμενες χώρες σε επιμέρους θέματα.
Μήνυμα Κοτζιά
Ο Νίκος Κοτζιάς σε μήνυμά του για την ημέρα της Ευρώπης και τον εορτασμό της 9ης Μαΐου, επέτειο της ιστορικής «Διακήρυξης Σουμάν», τόνισε ότι «η σημερινή ημέρα δεν θα πρέπει να αποτελεί απλώς έναυσμα για εορτασμούς, αλλά και ευκαιρία για αναστοχασμό και συνολική αξιολόγηση της πορείας ολοκλήρωσης της Ε.Ε.», καθώς «οι νέες προκλήσεις της εποχής καθιστούν απαραίτητο τον εντοπισμό και τη θεραπεία των εγγενών αδυναμιών και ελλείψεων του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, όπως, μεταξύ άλλων, το έλλειμμα λογοδοσίας και δημοκρατικής νομιμοποίησης».
Ο κ. Κοτζιάς επισήμανε την ανάγκη να αποφευχθεί η εδραίωση ενός συστήματος δύο ταχυτήτων, ζήτησε την έμπρακτη ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και των αξιών της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, την ανάληψη πρωτοβουλιών για ανάπτυξη και για απασχόληση κυρίως των νέων και υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στο όραμα της Ευρώπης της αλληλεγγύης, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και της θεσμικής ισότητας».
Ο Ντίμιτροφ στην Αθήνα
Αύριο ο υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί στην Αθήνα με τον ομόλογό του από την ΠΓΔΜ, Νίκολα Ντίμιτροφ, παρουσία του ειδικού διαμεσολαβητή του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, σε μια προσπάθεια να βρεθούν συγκλίσεις στα δύο κεντρικά ζητήματα που υπάρχουν ακόμη σημαντικές διαφορές, στο κομβικό θέμα του εύρους χρήσης του ονόματος και στην αναθεώρηση του Συντάγματος.
Στην προηγούμενη συνάντηση των δύο υπουργών Εξωτερικών στη Θεσσαλονίκη, στο περιθώριο της τετραμερούς Ελλάδας-Αλβανίας-Βουλγαρίας-ΠΓΔΜ για τη διασυνοριακή συνεργασία, ο Νίκος Κοτζιάς είχε δηλώσει ότι «απομένουν ένα-δύο κεντρικά ζητήματα να λύσουμε. Εξετάζουμε παραλλαγές λύσεων ή δυνατοτήτων στα θέματα που μας απασχολούν».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να συναντηθούν επίσης σε μία εβδομάδα στη Σόφια, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων. Πριν από λίγες ημέρες ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, είχε δηλώσει πως πιστεύει ότι θα συναντηθεί τουλάχιστον στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Σόφιας με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, Αλέξη Τσίπρα, και «θα συζητήσουμε για όσα έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών και -γιατί όχι;- ίσως να είμαστε και πιο θαρραλέοι στη δημιουργικότητά μας. Σε κάθε περίπτωση αξίζει να προσπαθήσουμε μέχρι τέλους. Εγώ δίνω ευκαιρία στη διαδικασία» κατέληξε ο κ. Ζάεφ.
Μέχρι στιγμής πάντως δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως η συνάντηση των πρωθυπουργών Ελλάδας και ΠΓΔΜ.
