Δόγμα πλήρους αποτροπής

Μπορεί η Ευρωπαϊκή Ενωση να διαβεβαιώνει πως στηρίζει την Ελλάδα στο ζήτημα της διαχείρισης του προσφυγικού, αυτό όμως μεταφράζεται σε γενναία οικονομική ενίσχυση με αντάλλαγμα να έχει η χώρα μας τον αμφιλεγόμενο ρόλο του αυστηρού φύλακα που θα κρατά τους πρόσφυγες έξω από τα ευρωπαϊκά σύνορα, με μεθόδους που είναι ζήτημα αν εντάσσονται -έστω και οριακά- στο Διεθνές Δίκαιο.

Χθες, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε στο μέγαρο Μαξίμου με τον Ευρωπαίο επίτροπο -αρμόδιο για την Ανθρωπιστική Βοήθεια και τη Διαχείριση Κρίσεων- Χρήστο Στυλιανίδη, ο οποίες ανακοίνωσε ότι το τελευταίο μέρος της βοήθειας προς την Ελλάδα, ύψους 180 εκατ. ευρώ, θα ολοκληρωθεί μέσα στον Μάρτιο του 2019.

Με την καταβολή αυτού του ποσού, ο μηχανισμός για την ανθρωπιστική βοήθεια θα έχει καταβάλει στη χώρα μας συνολικά 605 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση του μεταναστευτικού. Οπως ανέφερε ο επίτροπος, τα 180 εκατ. θα επικεντρωθούν στο πρόγραμμα «Εστία», μέσω του οποίου παρέχεται στέγη και χρηματική υποστήριξη με προπληρωμένες κάρτες, στους πρόσφυγες, ώστε να έχουν μία αξιοπρεπή διαβίωση.

Ολα αυτά βέβαια φαίνεται να έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την πολιτική αποτροπής που έχει υιοθετήσει η πλειονότητα των χωρών-μελών της Ε.Ε., όπως αυτή έχει εκφραστεί με τις κατά καιρούς δηλώσεις των ηγετών τους.

Είναι περισσότερο από εμφανής η απροθυμία πολλών εξ αυτών να υποδεχθούν τους πρόσφυγες που τους αναλογούν, ενώ παράλληλα δεν παύουν να καλλιεργούν σε κάθε ευκαιρία την εικόνα πως η συμφωνία Ευρώπης και Τουρκίας είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να έχει προβλεφθεί για τους πρόσφυγες σήμερα, υποκαθιστώντας άρρητα τη σύμβαση της Γενεύης.

Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και το νομοσχέδιο που αναμένεται να έρθει σύντομα στη Βουλή από το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής και το οποίο παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο Πολιτικό Συμβούλιο του ΣΥΡΙΖΑ. Υπενθυμίζεται πως, σε μια πρώτη μορφή, το σχετικό νομοσχέδιο είχε παρουσιαστεί και λίγο πριν από τα Χριστούγεννα από τον τότε υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα, και είχε προκαλέσει αντιδράσεις από αρκετούς βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, που θεωρούν ότι το πνεύμα του χαρακτηρίζεται απ’ το ευρωπαϊκό δόγμα πλήρους αποτροπής για τους πρόσφυγες.

Το μεγάλο «αγκάθι» στο νομοσχέδιο είναι η σύντμηση του χρόνου αναφορικά με τη διαδικασία παροχής ασύλου, η οποία φαίνεται να περιορίζει σημαντικά τα δικαιώματα των προσφύγων. Σημαντικό, επίσης, είναι το ζήτημα των ευάλωτων, από μεγάλη μερίδα των οποίων φαίνεται ότι επιχειρείται να αφαιρεθεί η ανθρωπιστική φροντίδα.

Σε όλα τα ανωτέρω μπορεί να προσθέσει κανείς: Το γεγονός ότι τη θερινή περίοδο αυξάνονται οι προσφυγικές ροές, πόσο μάλλον σε μια περίοδο που η Τουρκία επιχειρεί στα βόρεια της Συρίας, προξενώντας νέες προσφυγικές εστίες. Τις τεταμένες σχέσεις με την Τουρκία, η οποία ανά πάσα στιγμή μπορεί να χαλαρώσει τους ελέγχους και τις επιχειρήσεις αναχαίτισης στα δικά της παράλια και θαλάσσια ύδατα (κάτι το οποίο έχει αναφέρει πλαγίως ο Ερντογάν).

Τέλος, την άνοδο του τουρισμού και φέτος, έναν τομέα της οικονομίας στον οποίο έχει ποντάρει πολλά η ελληνική κυβέρνηση, η οποία δέχεται την πίεση από τις δημοτικές Αρχές των νησιών που θεωρούν ότι η παρουσία προσφύγων δυσφημεί το τουριστικό προϊόν. Αν όλα αυτά συνδυαστούν, είναι εύλογο πως οι μόνοι χαμένοι θα είναι πρόσφυγες, που για άλλη μια φορά θα αποτελέσουν τα εξιλαστήρια θύματα των πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Λίγοι τυχεροί…

Συνεπώς, η σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τις Βρυξέλλες, όπου με αφορμή τη βοήθεια των 180 εκατ. ευρώ, μιλάει για «ηχηρό μήνυμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», μοιάζει να έχει αμφιλεγόμενα χαρακτηριστικά.

Στην ανακοίνωση γίνεται επίσης λόγος για το πώς η Ε.Ε. κάνει «πράξη την ισχυρή δέσμευσή μας για την παροχή βοήθειας στους πρόσφυγες στην Ελλάδα, ώστε να τους εξασφαλίσουμε μια πιο ασφαλή, κανονική και αξιοπρεπή ζωή και να διευκολύνουμε την ένταξή τους στην τοπική οικονομία και κοινωνία».

Αυτά, βέβαια, ισχύουν για τους λίγους τυχερούς που θα καταφέρουν να διαβούν τα σύνορα και να ξεπεράσουν τα αυξανόμενα εμπόδια που θέτει η σκληρή εφαρμογή της ευρωτουρκικής συμφωνίας.