Στις τρεις το μεσημέρι κάνει διάλειμμα. Βγαίνει έξω από το σούπερ μάρκετ όπου δουλεύει και με γυρτούς ώμους και σκυμμένο κεφάλι κάθεται στο πεζούλι και καπνίζει ένα τσιγάρο. Νιώθω πως βαρέθηκε να κάνει πια την πωλήτρια.
Εχει περάσει εδώ και χρόνια τα σαράντα, αλλά όλοι την ξέρουν σαν το κορίτσι των λαχανικών. Λες κι αυτή είναι μια πρόχειρη δουλειά, του ποδαριού που λένε, ενώ εκείνη μετράει ήδη είκοσι χρόνια στο σούπερ μάρκετ.
Τώρα οι φίλοι τής λένε πως είναι τυχερή που την έχει. Από την τσέπη της πράσινης ποδιάς της κρέμεται ένας σπάγκος. Μ’ αυτόν δένει τα ματσάκια του μαϊντανού και μερικές φορές και τα μαλλιά της.
Σήμερα, έτσι όπως τη βλέπω και πάλι σκυφτή να καπνίζει κοιτώντας με προσήλωση το πεζοδρόμιο, διέκρινα κάποιες άσπρες τρίχες στα μαλλιά της.
Μια φορά που μιλήσαμε μου ‘χε πει πως άλλο ονειρευότανε να γίνει, αλλά «η γνωστή ιστορία», εξ ανάγκης βρέθηκε να κάνει κάτι που δεν της αρέσει.
Δίπλα της, μες στο χειμωνιάτικο μεσημέρι, φαντάζομαι έναν κύριο μιας άλλης εποχής να προσπαθεί με γλυκύτητα να την παρηγορήσει:
«Ξέρω, το επάγγελμά σας είναι τραχύ, ορθώνεται αδιάκοπα ενάντιά σας. Σκεφτείτε: όλα τα επαγγέλματα δεν είναι τάχα το ίδιο γεμάτα έχθρα ενάντια στο άτομο – σαν να βύζαξαν το μίσος εκείνων που βρέθηκαν βουβοί, ανυπεράσπιστοι και βουβοί, ανυπεράσπιστοι και σκυθρωποί απέναντι στο γυμνό ανελέητο καθήκον; Η ατμόσφαιρα που πρέπει τώρα πια να ζήσετε είναι, βέβαια, φορτωμένη συμβατικότητες, προλήψεις και πλάνες – όχι βαρύτερες, ωστόσο, από κείνες που πιέζουν την ατμόσφαιρα οποιουδήποτε άλλου επαγγέλματος… Ακόμα κι αν, έξω από κάθε επαγγελματική απασχόληση, προσπαθούσατε να θεμελιώσετε, μονάχος, εύπλαστες κι αυθυπόστατες σχέσεις με την κοινωνία, πάλι δεν θα γλιτώνατε απ’ αυτό το καταπιεστικό πνιγερό συναίσθημα. Πασχίστε να μη χάσετε την επαφή σας με τους ανθρώπους, πασχίστε να ζυγώσετε τα πράγματα. Σας μένουν ακόμα νύχτες και άνεμοι που γλιστρούν μέσα από τα δέντρα και τρέχουν πάνω από χώρες και τόπους… έχετε πολλά να ζήσετε έξω από το επάγγελμά σας» (Rainer Maria Rilke, «Γράμματα σ’ έναν νέο ποιητή»).
Δεν ξέρω τι κατάλαβε εκείνη από αυτά. Κοιτάζει ξανά την οθόνη του κινητού της. Τα λεπτά περνούν γρήγορα. Τελειώνει το διάλειμμα.
Πετάει το τσιγάρο και το σβήνει κάτω από το παπούτσι της. Πόσοι και πόσες κάνουν άραγε την ίδια κίνηση αυτή την ώρα του μεσημεριανού διαλείμματος;
Μπορώ να θυμηθώ έναν νεαρό σε μια οικοδομή, έναν οδηγό λεωφορείου σε μια στάση, μπορώ να θυμηθώ πολλούς.
Από μια αβάσταχτη εργασία έχουμε περάσει όλοι. Δύσκολοι καιροί για ποιητές, κύριε Ρίλκε, ακόμη δυσκολότερη για πωλητές…
