Το αγγλικό παράδειγμα

Η ιστορία μας ξεκινάει στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Το 1984 πέρασε με τη Βρετανίδα πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ σε ευθεία αντιπαράθεση με τους ανθρακωρύχους της χώρας της.

Η στάση της απέναντι στα αιτήματα και τις απεργίες διαρκείας των συνδικάτων τους και ο τρόπος με τον οποίο τους γονάτισε ήταν και ο λόγος που της έμεινε το προσωνύμιο «Σιδηρά Κυρία».

Το 1985, όταν ήταν ακόμα νωπές οι δάφνες της… νίκης της, μπήκε ένας νέος αντίπαλος στο σκόπευτρό της. Πολλοί (ακόμα και σήμερα) θεωρούν ότι τα έβαλε με τους χούλιγκαν.

Ομως, στην πραγματικότητα, εκείνη τα έβαλε με το ίδιο το ποδόσφαιρο και το κατεστημένο του.

Είναι αλήθεια ότι η Θάτσερ μισούσε το ποδόσφαιρο, θεωρούσε «όχλο» όσους πήγαιναν στα ποδοσφαιρικά γήπεδα και δεν είχε κανένα πρόβλημα να τους δαιμονοποιήσει για τα όσα συνέβαιναν.

Ομως της παρουσιάστηκαν πολλά «πατήματα» και επιχειρήματα προκειμένου να πάρει ρηξικέλευθες αποφάσεις για το μέλλον του αθλήματος στη χώρα της.

Ειδικά στους πρώτους μήνες του 1985 συνέβησαν τρία γεγονότα που την ώθησαν σε δράση: η σύγκρουση μεταξύ οπαδών στον προημιτελικό Κυπέλλου Λούτον-Μίλγουολ όπου τραυματίστηκαν 81 άτομα και συνελήφθησαν 31, η φωτιά στο γήπεδο της Μπράντφορντ Σίτι, όπου σκοτώθηκαν 56 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 265, και η τραγωδία στο Χέιζελ, με τους 39 νεκρούς και 600 τραυματίες…

Η Θάτσερ πήρε την ευκαιρία από τα μαλλιά και βγήκε στην επίθεση, χωρίς να περιμένει τις αστυνομικές εκθέσεις για τα πραγματικά αίτια των τραγωδιών.

Δεν την ενδιέφερε ότι το γήπεδο της Μπράντφορντ ήταν μια ξύλινη απαρχαιωμένη κατασκευή που θα παραδιδόταν στις φλόγες με το παραμικρό.

Ούτε ότι το γήπεδο του Χέιζελ ήταν τελείως ακατάλληλο για διεξαγωγή ενός τελικού Κυπέλλου Πρωταθλητριών μεταξύ Γιουβέντους και Λίβερπουλ και ότι οι βελγικές αστυνομικές δυνάμεις έκαναν επίδειξη απίστευτης ανικανότητας στην αντιμετώπιση της εκρηκτικής κατάστασης…

Η πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε χρόνο μηδέν κατηγόρησε για την τραγωδία του Χέιζελ τους οπαδούς της Λίβερπουλ και αποφάσισε να αποσύρει όλες τις αγγλικές ομάδες από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις για μια πενταετία!

Παράλληλα, κάλεσε στο γραφείο της τους ανθρώπους της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (FA) και της Λίγκας, όχι όμως για να τους ακούσει.

Οταν μάλιστα ο τότε γραμματέας της Ομοσπονδίας, Τεντ Κρόκερ, της είπε πως «δεν θέλουμε στο ποδόσφαιρο τους χούλιγκαν που εσείς έχετε δημιουργήσει στην κοινωνία», αναφερόμενος στη νεολαία του Βορρά που μαστιζόταν από την ανεργία και τη φτώχεια, η Θάτσερ ανταπάντησε με σειρά απαιτήσεων προς τους συλλόγους και την FA, απειλώντας τους πως, αν δεν καθάριζαν τα του οίκου τους, εκείνη θα κατέβαζε τον διακόπτη οριστικά!

Το πρώτο βήμα από την κυβέρνησή της ήταν η ψήφιση του Football Spectators Act (Νόμος για τους Θεατές Ποδοσφαίρου), με μέτρα καταδίωξης των χούλιγκαν.

Ο συγκεκριμένος νόμος εισήγαγε την κάρτα θεατή, την υποχρέωση των «σεσημασμένων» οπαδών να παρακολουθούν τους αγώνες της ομάδας τους στα αστυνομικά τμήματα ή την απαγόρευση εισόδου τους σε γήπεδα.

Προχώρησε στη σύσταση ειδικού σώματος δίωξης χούλιγκαν, με τη βοήθεια μυστικών αστυνομικών, που βοήθησαν στη σύλληψη και καταδίκη τουλάχιστον 5.000 ατόμων.

Εκλεισαν μπαρ και παμπ που λειτουργούσαν ως χώροι συγκέντρωσης χούλιγκαν, ενώ ποινικοποιήθηκε και η κατάσταση μέθης στα γήπεδα.

Το 1989, ήρθε η τραγωδία στο Χίλσμπορο όπου έχασαν τη ζωή τους 96 οπαδοί της Λίβερπουλ.

Η ίδια η Θάτσερ ενθάρρυνε τον γραμματέα Τύπου της, τον Μπέρναρντ Ινγκαμ, να συνταχθεί με την αστυνομία και να ρίξει το φταίξιμο στα θύματα.

Και μόλις πρόσφατα μάθαμε ότι στην «Εκθεση Τέιλορ», η οποία συντάχθηκε από τον λόρδο Πίτερ Τέιλορ (τότε αντιπρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου) σχετικά με τα αίτια της τραγωδίας, αναγράφονταν ξεκάθαρα οι ευθύνες της αστυνομίας. Αυτές αποσιωπήθηκαν (μέχρι προσφάτως)…

Ομως τα υπόλοιπα σημεία της έκθεσης και οι προτάσεις του λόρδου Τέιλορ είναι ουσιαστικά η βάση στην οποία πάτησε το βρετανικό ποδόσφαιρο για να αναγεννηθεί: εξαφανίστηκαν οι θέσεις ορθίων από τα γήπεδα, μπήκαν παντού κάμερες κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης για να αστυνομεύονται οι χώροι πιο εύκολα και ανατέθηκε στους ίδιους τους συλλόγους το καθήκον να εκσυγχρονίσουν τα γήπεδά τους.

Παράλληλα δεν επιτρέπονταν πια αστυνομικοί μέσα στα γήπεδα, παρά μόνο έξω από αυτά, ενώ οι σύλλογοι θα ήταν υπεύθυνοι για την πρόσληψη και εκπαίδευση stewards που είχαν το ελεύθερο να επεμβαίνουν δυναμικά σε κάθε πρόβλημα.

Οι τραγωδίες του Χέιζελ και του Χίλσμπορο, επομένως, έφεραν όλους αυτούς τους νέους κανόνες, που με τη σειρά τους «γέννησαν» την Πρέμιερ Λιγκ.

Το βρετανικό πρωτάθλημα προσέλκυσε ξένους επενδυτές (από Αυστραλία, Αμερική, Ρωσία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σιγκαπούρη, Ταϊλάνδη…) και η τηλεόραση άρχισε να σκορπάει τεράστια χρηματικά ποσά για το αναβαθμισμένο προϊόν, που ήταν πια απαλλαγμένο από την εικόνα των χούλιγκαν.

Ομως, σύμφωνα με τους νόμους της φυσικής, η ενέργεια δεν χάνεται αλλά μεταφέρεται. Ετσι συμβαίνει και με τους χούλιγκαν.

Δεν έχουν χώρο μεν στα γήπεδα της Πρέμιερ Λιγκ, αλλά δραστηριοποιούνται όποτε η εθνική τους ομάδα παίρνει μέρος σε διεθνείς διοργανώσεις. Οπότε το πρόβλημα δεν έχει ξεριζωθεί απόλυτα…

Θεωρήστε όλα τα παραπάνω μια εκτεταμένη εισαγωγή για το τι (δεν) μπορεί να γίνει στην Ελλάδα για να «καθαρίσει» ο χώρος του ποδοσφαίρου.

Είναι πολλοί αυτοί που χρησιμοποιούν το παράδειγμα της Μάργκαρετ Θάτσερ και απαιτούν να πάει το μαχαίρι στο κόκαλο εφαρμόζοντας ό,τι είχε κάνει η «Σιδηρά Κυρία». Ομως οι δύο περιπτώσεις απέχουν παρασάγγας.

Οσο απέχει και η Ελλάδα από το να κάνει μερικά αυτονόητα πράγματα… Στην Αγγλία υπήρξε πολιτική θέληση μέχρις εσχάτων και αυτοτιμωρία (αυτοαποκλεισμός των ομάδων από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις). Στην Ελλάδα;

Στην Αγγλία υπήρξε απόλυτη εφαρμογή των νόμων χωρίς παρεκκλίσεις, χωρίς δευτεροβάθμιες αθωώσεις, χωρίς δύο μέτρα και δύο σταθμά. Στην Ελλάδα;

Στην Αγγλία οι κάμερες κλειστού κυκλώματος δεν χαλάνε, ούτε κλείνουν, αλλά δουλεύουν ασταμάτητα και τα στοιχεία δίνονται στην αστυνομία για να φακελώσει τους χούλιγκαν. Στην Ελλάδα;

Στην Αγγλία οι σύλλογοι ανέλαβαν το κόστος για τον εκσυγχρονισμό και την ανανέωση των γηπέδων τους. Στην Ελλάδα;

Στην Αγγλία οι σύλλογοι τιμωρούνται αν συνεργάζονται με οπαδούς τους (μεμονωμένα ή συνδέσμους) που έχουν σημειώσει επεισόδια στο παρελθόν. Στην Ελλάδα;

Είναι πολλά τα ερωτήματα και οι απαντήσεις δεν αρέσουν…