Κρύβοντας τις βαθιές διαφορές τους στο Συριακό πίσω από ένα γενικόλογο κοινό ανακοινωθέν, οι πρόεδροι της Τουρκίας, της Ρωσίας και του Ιράν δεσμεύτηκαν χθες, κατά τη σύνοδό τους στην Αγκυρα, να συνεργαστούν για μια «σταθερή εκεχειρία» στη Συρία -στα εδάφη της οποίας, ως γνωστόν, η μεν πρώτη έχει εισβάλει στον Βορρά πολεμώντας τους «τρομοκράτες» Κούρδους, οι δε δύο τελευταίες συνδράμουν με δυνάμεις τους στη χαλύβδωση του καθεστώτος Ασαντ.
Οπως και στην προηγούμενη σύνοδό τους τον Νοέμβριο, στο Σότσι, οι Ταγίπ Ερντογάν, Βλαντίμιρ Πούτιν και Χασάν Ροχανί υπογράμμισαν τη βούλησή τους να «επιταχύνουν τις προσπάθειες για τη διασφάλιση της ηρεμίας στο πεδίο και την προστασία των αμάχων στις ζώνες αποκλιμάκωσης», μεταξύ των οποίων -σημειωτέον- συγκαταλέγεται η αιματοβαμμένη πια Ανατολική Γούτα. Και έδωσαν το επόμενο ραντεβού στην Τεχεράνη.
Τουρκική επιμονή
Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν, πάντως, οι διαφορές κυρίως μεταξύ Τουρκίας και Ιράν δεν κρύβονταν. Το ίδιο και η αντιπαλότητά τους με τις ΗΠΑ. Κόντρα στη δήλωση Ροχανί, ότι «οι εξελίξεις στην Αφρίν μπορούν να χρησιμεύσουν σε κάτι, εφόσον δεν παραβιάζουν την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και ο έλεγχος αυτών των περιοχών παραδοθεί στον συριακό στρατό», ο Ερντογάν διακήρυξε για πολλοστή φορά: «Δεν θα σταματήσουμε, μέχρι να κάνουμε ασφαλείς όλες τις περιοχές που ελέγχει η YPG [πολιτοφυλακή των Κούρδων της Συρίας], αρχίζοντας από τη Μανμπίτζ», στα δυτικά του Ευφράτη.
Η δε εδαφική ακεραιότητα της Συρίας εξαρτάται από την τήρηση αποστάσεων από όλες τις τρομοκρατικές οργανώσεις, συνέχισε ο Τούρκος πρόεδρος, σε μία σαφή αιχμή για τη στήριξη της Ουάσινγκτον στην YPG, την οποία φυσικά ούτε και το Ιράν βλέπει με… καλό μάτι.
«Ορισμένες χώρες, μεταξύ αυτών η Αμερική, υποστηρίζουν τρομοκρατικές οργανώσεις όπως το “Ισλαμικό κράτος” στη Συρία, που εξυπηρετεί τα συμφέροντα αυτών των χωρών», είπε με νόημα -σύμφωνα με την ιρανική τηλεόραση- ο Ροχανί, κατά τη διάρκεια της συνόδου, στέλνοντας έτσι μήνυμα με πολλούς αποδέκτες.
Ερωτηθείς δε στην κοινή συνέντευξη Τύπου για το ενδεχόμενο αποχώρησης των Αμερικανών από τη Συρία, όπως διαμηνύει ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Ιρανός πρόεδρος κατηγόρησε τις ΗΠΑ για διγλωσσία, αλλά και για εκβιασμό «των αραβικών κρατών, από τις οποίες ζήτησαν να τους καταβάλουν χρήματα για να παραμείνουν στη Συρία» (!).
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωνε, εν τω μεταξύ, ότι η στρατιωτική αποστολή των ΗΠΑ στη Συρία πλησιάζει «σε τέλος ταχύ», αποφεύγοντας κάθε αναφορά σε κάποιο χρονοδιάγραμμα και αρκούμενος στη διαπίστωση ότι το «Ισλαμικό κράτος» στο Ιράκ και τη Συρία έχει «σχεδόν ολοκληρωτικά καταστραφεί».
Αμερικανικά ΜΜΕ, όπως η Washington Post και το CNN, ανέφεραν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ συναίνεσε μεν -κατόπιν υπόδειξης των συμβούλων του- σε βραχυπρόθεσμη παραμονή των στρατευμάτων των ΗΠΑ στη Συρία, ζήτησε ωστόσο από τους αρχηγούς των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να αρχίσουν την προετοιμασία της αποχώρησης.
Κατά την Washington Post, στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, την Τρίτη, ο Τραμπ ανέφερε ότι αμερικανικός στρατός μπορεί να συνεχίσει να εκπαιδεύει τις τοπικές δυνάμεις που θα αναλάβουν την ασφάλεια των ζωνών που έχουν ανακαταληφθεί από το «Ι.Κ.» (βλ. κουρδο-αραβικό συνασπισμό SDF στην ανατολική Συρία), ενώ συνεχίζει να ασκεί πιέσεις στις πλούσιες αραβικές χώρες της περιοχής να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στη σταθεροποίηση της Συρίας, στέλνοντας ακόμη και στρατό, εφόσον χρειαστεί.
Τραμπ-Μακρόν
Χθες, πάντως, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν -τη δεύτερη μέσα σε μία εβδομάδα-, για την οποία ο Λευκός Οίκος και το Ελιζέ τόνισαν εν χορώ στις ανακοινώσεις τους τη δέσμευση των δύο συμμάχων στην «ολοκληρωτική ήττα» του «Ι.Κ.».
Κάτι που θα συζητήσουν και από κοντά στις 23-25 Απριλίου, όταν ο Γάλλος πρόεδρος θα επισκεφθεί την Ουάσινγκτον για τα… περαιτέρω.
«Φαίνεται ότι η Ουάσινγκτον έχει αποφασίσει ότι η Γαλλία θα ήταν ένας καλός εταίρος» για την αντικατάσταση των αμερικανικών στρατευμάτων, εάν και όταν αποχωρήσουν από τη Συρία, γράφει στην τουρκική Sabah η Μπερίλ Ντεντέογλου, ακαδημαϊκός και πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Νταβούτογλου, το 2015. «Θα ήταν καλή ιδέα», εκτιμά, «όμως οι προσπάθειες της Γαλλίας να προσεταιριστεί την YPG εξόργισαν την Αγκυρα».
«Δεν ξέρουμε εάν η Γαλλία αποφάσισε μόνη της ότι πρέπει να έχει μεγαλύτερο ρόλο στη Συρία ή εάν ήταν πρόταση των ΗΠΑ», συνεχίζει.
«Μπορεί όλο αυτό να είναι ιδέα του Πούτιν, καθώς, εάν η Μόσχα έπρεπε να διαλέξει μία ευρωπαϊκή χώρα για να συνεργαστεί μαζί της στη Συρία, θα διάλεγε σίγουρα τη Γαλλία».
Για «πολεμική σύνοδο κορυφής» μιλά το Βερολίνο
Την αντίθεσή της για τη συνάντηση Ερντογάν – Πούτιν – Ροχανί, με επίκεντρο τη Συρία, εξέφρασε η γερμανική κυβέρνηση, υπό τη μορφή σκεπτικισμού της ηγεσίας του υπουργείου Εξωτερικών.
Ο υφυπουργός Νιλς Ανεν, σε δηλώσεις του, χαρακτήρισε την τριμερή σύνοδο «μία πολεμική σύνοδο κορυφής» και ζήτησε από τον ΟΗΕ να διαμορφώσει μία νέα πλατφόρμα επίλυσης της συριακής κρίσης, που, όπως τόνισε, «είναι η μόνη νόμιμη βάση για την επίλυση του προβλήματος».
Ο Ν. Ανεν σε συνέντευξή του στο πρώτο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης ARD, λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών κορυφής Τουρκίας – Ρωσίας – Ιράν στην Αγκυρα, επεσήμανε ότι και οι τρεις χώρες εμπλέκονται στρατιωτικά στον πόλεμο στη Συρία και μέχρι στιγμής δεν έχουν συνεισφέρει κάτι για την πολιτική διευθέτηση της κρίσης.
Η Γερμανία, σύμφωνα με τον υφυπουργό Εξωτερικών, θα αναλάβει εντονότερες ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο του ΟΗΕ για τον τερματισμό των συγκρούσεων, αλλά και την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, την οποία ο σοσιαλδημοκράτης υφυπουργός αποκάλεσε «σκανδαλώδη» και «απαράδεκτη ανθρωπιστική κατάσταση».
Μετά τον Ν. Ανεν, και ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών εξέφρασε τον σκεπτικισμό του Βερολίνου για τη συνάντηση του Τούρκου προέδρου Τ. Ερντογάν με τον πρόεδρο της Ρωσίας Β. Πούτιν και τον πρόεδρο του Ιράν Χ. Ροχανί, σημειώνοντας ότι οι τρεις χώρες υποστηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα στην εμφύλια σύρραξη της Συρίας, η Ρωσία και το Ιράν τις δυνάμεις του καθεστώτος Ασαντ, ενώ η Τουρκία δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι η τριμερής συνεργασία που εγκαινιάστηκε στις αρχές του 2017, στην Αστάνα, και συνεχίστηκε πέρυσι τον Νοέμβριο στο Σότσι της Ρωσίας, δεν έχει αποφέρει αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη γερμανική κυβέρνηση και στις προηγούμενες συναντήσεις Ρωσίας – Τουρκίας – Ιράν, ανακοινώθηκαν μέτρα για τη διαμόρφωση ζωνών αποκλιμάκωσης, αλλά ουδέποτε υλοποιήθηκαν.
Η κατάληψη της πόλης Αφρίν στη Βορειοδυτική Συρία από τις τουρκικές δυνάμεις και οι εντεινόμενες απειλές της Τουρκίας για συνέχιση των επιχειρήσεων μέχρι την άλλη μεγάλη κουρδική πόλη, τη Μανμπίτζ στη Βορειοανατολική Συρία, προκαλούν ανησυχία στο Βερολίνο που υποστηρίζει πολιτικά και στρατιωτικά τις κουρδικές δυνάμεις, και προσπαθεί να πιέσει τις ΗΠΑ για την ανάληψη νέων διπλωματικών πρωτοβουλιών για τον τερματισμό των συγκρούσεων, αλλά και την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.
