Ζωή ταυτισμένη με τους αγώνες

Με μια ενδιαφέρουσα ημερίδα με τίτλο «Μια διαδρομή θεωρίας και πράξης για την πραγμάτωση της ουτοπίας», η οργάνωση Κομμουνιστική Απελευθέρωση επιλέγει να τιμήσει τον μεγάλο μαρξιστή διανοητή Ευτύχη Μπιτσάκη, την Κυριακή 14 Δεκέμβρη στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα ¹. Ο Ευτύχης Μπιτσάκης ξεχώρισε για το πλούσιο συγγραφικό του έργο, που ξεκίνησε με το εμβληματικό έργο «Φυσική και Φιλοσοφία» το 1965 και ολοκληρώθηκε το 2024 με το «Για μια εγκόσμια ηθική», με την πλούσια αρθρογραφία σε πολιτικές εφημερίδες και φυσικά με την πολύτιμη δουλειά της «Ουτοπίας», ενός περιοδικού στο οποίο αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής του και συνέβαλε καθοριστικά στην υπεράσπιση και ανανέωση του μαρξισμού, σε μια περίοδο υποχώρησης του κομμουνιστικού κινήματος.

Φυσικά ο Ευτύχης δεν ήταν μόνο ή κυρίως αυτό. Σε μια εποχή που η μαρξιστική θεωρία -στην καλύτερη περίπτωση- ευδοκιμούσε αποκλειστικά σε ακαδημαϊκούς κύκλους και το εργατικό κίνημα ήταν εγκλωβισμένο στο πλέγμα σεχταρισμού-οπορτουνισμού, όπως έλεγε χαρακτηριστικά, ο Μπιτσάκης (χωρίς να έχει να ζηλέψει ακαδημαϊκές περγαμηνές) ήταν το ζωντανό παράδειγμα της δυνατότητας η μαρξιστική διανόηση να είναι οργανικά συνδεδεμένη με τα εργατικά κόμματα. Από την ΕΠΟΝ στο ΚΚΕ, και από την εξορία και τη φυλακή στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ και στην αποχώρηση από αυτό, μέχρι τη συμβολή στη συγκρότηση και στην πορεία του ΝΑΡ αλλά και της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης, ξετυλίγεται το κουβάρι μιας δύσκολης πορείας στράτευσης. Μιας στάσης ζωής μαχητικά παρούσας σε όλες τις κρίσιμες φάσεις του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος από την Κατοχή έως σήμερα.

Η στράτευση του Μπιτσάκη δεν ήταν μια ευθύγραμμη πορεία χωρίς προβληματισμούς ή με μεταφυσική πίστη στο αλάθητο του κόμματος, για αυτό και δεν δίστασε να συγκρουστεί με τον ιστορικό συμβιβασμό του ΚΚΕ το 1989, όταν ακριβώς τέθηκε το δίλημμα που διατύπωσε και σε ένα από τα πιο γνωστά βιβλία του, δηλαδή «Ρήξη ή ενσωμάτωση;». Διάλεξε τον δύσκολο δρόμο της ρήξης όχι μόνο με την υποταγή στον καπιταλιστικό μονόδρομο με σοσιαλδημοκρατικό μανδύα αλλά και με τον αρτηριοσκληρωτικό δογματισμό του παραδοσιακού κομμουνιστικού κινήματος.

Η παρακαταθήκη αυτή του Ευτύχη είναι πολύτιμη και θέλουμε να συμβάλουμε στον βαθμό που μας αναλογεί όχι μόνο στη διατήρησή της, αλλά και στο να πυροδοτήσει τις νέες μαρξιστικές απαντήσεις που χρειαζόμαστε σήμερα.

Αναλυτικά το πρόγραμμα της ημερίδας έχει ως εξής:

■ Πρώτο τραπέζι, 10 π.μ. - 12 μ.: «Φιλοσοφία και επιστήμη. Η συμβολή του Ευτύχη στη σχέση φυσικών επιστημών και φιλοσοφίας», με ομιλητές τους: Δημήτρη Καρύδα, καθηγητή Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ, Θοδωρή Μαγκλάρα, μεταπτυχιακό φοιτητή ΕΜΠ, Περικλή Παυλίδη, καθηγητή ΠΤΔΕ στο ΑΠΘ.

■ Δεύτερο τραπέζι, 12.30 μ.μ. - 2.30 μ.μ.: «Για έναν κομμουνισμό του πεπερασμένου. Το περιβαλλοντικό ζήτημα μέσα από τη ματιά του μαρξισμού», με ομιλητές τους: Γιώργο Βελεγράκη, διδάσκοντα Περιβαλλοντικής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Γιώργο Πισίνα, εντεταλμένο διδάσκοντα Οικονομικής Πολιτικής στο ΑΠΘ, Ελένη Τριανταφυλλοπούλου, διδακτόρισσα Αστικής Κοινωνιολογίας.

■ Τρίτο τραπέζι, 4.30 μ.μ. - 6.30 μ.μ.: «Είναι ο άνθρωπος εκ φύσεως εγωιστικό όν; Ανθρώπινη φύση και κομμουνιστική δυνατότητα», με ομιλητές τους: Γιώτα Ιωαννίδου, εκπαιδευτικό, Μιχάλη Ρίζο, γιατρό, Ολύβια Τζιουβάρα, βιολόγο, μεταδιδακτορική ερευνήτρια.

■ Τέταρτο τραπέζι, 7 μ.μ. - 9 μ.μ.: «Προοπτικές του μαρξισμού σήμερα. Ο μαχόμενος επαναστατικός μαρξισμός όπλο για την ερμηνεία και την αλλαγή του κόσμου», με ομιλητές τους: Βασίλη Μηνακάκη, επιμελητή εκδόσεων και συγγραφέα, Κώστα Πασσά, επίκουρο καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Παναγιώτη Σωτήρη, επίκουρο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Διονύση Τζαρέλλα, διδάκτορα Πολιτικής Κοινωνιολογίας.

*Μέλος της Πολιτικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης