Το ΠΑΣΟΚ πέρασε δύσκολα χρόνια. Στα χέρια του έσκασε η βόμβα της χρεοκοπίας και πλήρωσε το πιο βαρύ τίμημα. Περισσότερο από όσο του αναλογεί. Ο εκτροχιασμός της οικονομίας από τη Ν.Δ. την περίοδο 2004-2009, τα λάθη του ΠΑΣΟΚ και οι μαξιμαλιστικές πιέσεις από τα αριστερά συνθέτουν το σκηνικό του δράματος με τα μνημόνια και τη διάλυση της μεσαίας τάξης.
Η ανακοίνωση του Α. Λοβέρδου για προσχώρηση στη Ν.Δ. είναι ακόμα ένα επεισόδιο στην αφαίμαξη στελεχών από το κυβερνητικό κόμμα. Βέβαια, το ίδιο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί και όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην κυβέρνηση. Είναι προφανές ότι η πολύχρονη παρουσία του ΠΑΣΟΚ σε κυβερνητικούς ρόλους διαμόρφωσε μια προβληματική νοοτροπία κυβερνητισμού και εξουσιολαγνείας. Οι περιπτώσεις όμως των προσχωρήσεων στη Ν.Δ. έχουν ένα μεγαλύτερο ιδεολογικό αποτύπωμα γιατί αφορούν μια μεγάλη συζήτηση που διεξάγεται σε όλη την Ευρώπη για το στίγμα της Σοσιαλδημοκρατίας. Εξηγούμαι: Η κάμψη των Σοσιαλιστών είναι ορατή και καθηλώνει τα προοδευτικά σχέδια για εναλλακτικές απαντήσεις στο σημερινό ακραίο και απάνθρωπο νεοφιλελεύθερο δόγμα. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι Σοσιαλιστές αδυνατούν να πείσουν ότι αποτελούν τον αντίπαλο πόλο στην Κεντροδεξιά και στην Ακροδεξιά. Η περίπτωση της Ισπανίας είναι μια θετική εξαίρεση μέχρι στιγμής.
Μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μοντέλου και την αποτυχία της αναθεωρητικής προσπάθειας για την ανανέωση του κομμουνισμού, ο καπιταλισμός εμφανίστηκε παντοδύναμος. Χωρίς αντίπαλο δέος. Καταγράφηκε μάλιστα και ως το «τέλος της Ιστορίας». Ανεξάρτητα αν ο εκπρόσωπος αυτής της διατύπωσης, ο Φρ. Φουκουγιάμα, παραδέχτηκε στη συνέχεια ότι είχε κάνει λάθος εκτίμηση. Ο περίφημος «τρίτος δρόμος» των Μπλερ-Σρέντερ κυριάρχησε στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο. Ενας ακόμα εμπνευστής του, ο Αντ. Γκίντενς, μετά από χρόνια προστέθηκε επίσης στους διανοούμενους που παραδέχτηκαν ότι είχαν λάθος σκέψεις. Η ζημιά όμως είχε γίνει. Η ανοχή στον νεοφιλελευθερισμό, η απουσία ριζοσπαστικής κοινωνικής κριτικής, το ρήγμα με τις λαϊκές τάξεις οδήγησαν στην αλλοίωση των ιδρυτικών αρχών της Σοσιαλδημοκρατίας. Πολλά στελέχη των Σοσιαλιστών και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα είχαν πια προσχωρήσει στη νεοφιλελεύθερη δοξασία της ΤΙΝΑ (δεν υπάρχει εναλλακτική λύση).
Το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου βαφτίστηκε λαϊκιστικό και ουσιαστικά επιχειρήθηκε να αποδυναμωθεί η ιστορία του. Η έννοια του «σύγχρονου» πολιτικού ταυτίστηκε με τον «χυλό» και τα βαθιά χασμουρητά. Ο στόχος να μην υπάρχει εναλλακτικό αφήγημα έφτασε στην παραίτηση από κάθε συζήτηση για την αλλαγή του οικονομικού παραδείγματος.
Τα στελέχη που μετακινήθηκαν προς τη Ν.Δ. έγιναν γενίτσαροι προς το κόμμα που τους ανέδειξε και οι μεγαλύτεροι εχθροί του. Μεγαλύτεροι και από τους παραδοσιακούς δεξιούς πολιτικούς. Το ΠΑΣΟΚ όμως άντεξε. Μετά την αποκαθήλωσή του με τις προσπάθειες της Φ. Γεννηματά με ευρύτερα σχήματα (Δημοκρατική Συμπαράταξη, Κίνημα Αλλαγής) συσπείρωσε και άλλες δυνάμεις και στη συνέχεια με τον Ν. Ανδρουλάκη σταθεροποίησε από καλύτερες θέσεις τον ρόλο του. Ομως τα συμπεράσματα είναι στο τραπέζι για μελέτη. Ο Α. Λοβέρδος, που επιδίωξε να γίνει και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ (με ιδιαίτερη μάλιστα επιμονή στον τίτλο και απαξίωση του δεύτερου συνθετικού ΚΙΝ.ΑΛΛ.), μας το υπενθυμίζει. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., για να ξαναγίνει πλειοψηφικό κόμμα στη χώρα, πρέπει να ξανακερδίσει το συναίσθημα των λαϊκών στρωμάτων και της υπό διάλυση μεσαίας τάξης. Να πείσει ότι η εικόνα πολιτικών του χώρου, αυτοδιοικητικών παραγόντων, τεχνοκρατών που φλερτάρουν ή παίζουν κοντά στην Κεντροδεξιά δεν είναι το πραγματικό πρόσωπο της παράταξης. Η Κεντροαριστερά και το ΠΑΣΟΚ έχουν ιδεολογικό αντίπαλο τη Ν.Δ. Σε συνθήκες «κανονικότητας», μετά την περιπέτεια των μνημονίων, δεν υπάρχει το παραμικρό περιθώριο για συγκατοίκηση με τη Δεξιά στο μέλλον.
Η μάχη αυτή αφορά την προοπτική της χώρας με αμφισβήτηση στις κοινωνικές ανισότητες και στην αλαζονεία του πλούτου. Καμία κυβερνητική λύση δεν περιλαμβάνει τη συνθηκολόγηση με τη νεοφιλελεύθερη κυριαρχία. Εκείνοι που με τη μετακίνησή τους στη Δεξιά εμμέσως συκοφαντούν την Κεντροαριστερά θα ηττηθούν. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. πρέπει να είναι ο εναλλακτικός πόλος συσπείρωσης απέναντι στη Ν.Δ.
*Μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., γραμματέας της κίνησης Ανανεωτική Αριστερά
Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.
Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.
Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.
Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας