Ποτέ δεν πίστεψα ότι μετά την πανδημία θα διαρκούσε για καιρό η «χαρούμενη ευελιξία» στην εργασία. Και φυσικά ούτε καν διανοήθηκα ότι η «μεγάλη παραίτηση» ήταν φαινόμενο που θα διαρκούσε θαρρείς και πλούτισε αίφνης όλος ο πλανήτης.
Η εξ αποστάσεως τηλεργασία, αυτό το happy working που πέταξε ο καπιταλισμός στο cognitariato, φαινόταν πολύ καλό για να είναι αληθινό. Τα δε όνειρα θερινής νυκτός για καλοπληρωμένη εργασία από τον καναπέ ή για 4ήμερη απασχόληση φαίνεται ότι δεν «ακούνε» τον παφλασμό της αγοράς.
Σε άρθρο* που συμπυκνώνει το τι γράφει το έγκυρο Business Insider βλέπουμε τις «απαιτήσεις» του μεγάλου κεφαλαίου της εποχής (Amazon, ΑΤ&T, Meta, Microsoft κ.ά.) και πώς αυτές συνδέονται με τις προσδοκίες των αναλυτών για την αμερικανική αγορά εργασίας. Μετά από το νέο «γράψιμο» των συλλογικών εργασιακών συμβάσεων και την παγκόσμια θεσμοθέτηση των zero hour contracts, το καπιταλιστικό modus operandi επανέρχεται σε δύο προτάσεις: «Για τις μεγάλες εταιρείες είτε είσαι πλήρως ευθυγραμμισμένος, είτε είσαι αναλώσιμος». Η εταιρική κουλτούρα είναι πιο ισχυρή του καναπέ και της δήθεν «ελεύθερης» ατομικής διαχείρισης του 8ωρου.
Οι υποψήφιοι εργαζόμενοι καλούνται να «διαβάσουν» τις εταιρείες - δηλαδή να καθυποτάξουν τα ένστικτα παραγωγής στις εταιρικές νόρμες και ντιρεκτίβες. Στο άρθρο θα δείτε ότι επανέρχονται οι γνωστές νεοφιλελεύθερες αξιωματικές φράσεις: προσωπικές στρατηγικές επιβίωσης, σκληρή πραγματικότητα αγοράς εργασίας, ανάγκη προσαρμογής κ.ά.
Ο καπιταλισμός έχει ένα συγκεκριμένο χούι: δεν ξεχνά ποτέ πώς να επαναφέρει την απόσπαση υπεραξίας στα υψηλότερα δυνατά επίπεδα, όσο και αν ο αλγοριθμικός τεϊλορισμός ή τα καινοτόμα αυτόματα της τεχνητής νοημοσύνης υποκαθιστούν την ανθρώπινη εργασία. Το ζήτημα είναι άλλο και είναι μέσα στους ισολογισμούς του κεφαλαίου: το μισθολογικό κόστος του εργαζόμενου. Και ο τελικός σκοπός των λογισμικών θαυμάτων της ΑΙ, η ρομποτική και η αυτοματοποίηση, δεν είναι απλά και μόνο η διευκόλυνση του βίου και η μείωση του ανθρώπινου μόχθου.
Είναι και η απαξίωση της απόδοσης του ανθρώπινου αυτού μόχθου: πώς να γίνουν ξανά φθηνότερα τα χέρια και τα μυαλά. Οι big tech εταιρείες δεν ποντάρουν στις μηχανές της ΑΙ μόνο για να αυξήσουν την παραγωγικότητα του κεφαλαίου αλλά και για να μειώσουν το κόστος των ανθρώπινων πόρων. Και ένας τρόπος γι’ αυτό είναι να τους επαναφέρουν στην παραδοσιακή ελεγχόμενη «γραμμή παραγωγής». Να τους ξανακάνουν εραστές της εταιρικής κουλτούρας. Να τους συνδέσουν δηλαδή ξανά νοερά με την αναγκαστική κερδοφορία του μεγάλου μαγαζιού.
Στην ουσία να τους γειώσουν στην πραγματικότητα ως μικρά γρανάζια της μεγα-μηχανής του κέρδους (που δεν διαχέεται όμως στους μισθούς κυρίως των κάτω ορόφων της εργασίας). Ολο το νόημα του άρθρου στο Business Insider βρίσκεται στο πώς «σταθμίζει» ο ίδιος ο καιρός της υπερσυσσώρευσης την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους του κεφαλαίου. Και πώς επεμβαίνει το εταιρικό management στη συνάρτηση τεχνολογίας - παραγωγικότητας (αλλά και κέρδους - μισθού).
* https://www.in.gr/2025/08/06/economy/diethnis-oikonomia/oi-etaireies-yiothetoun-mia-nea-skliri-koultoura-epilogi-gia-tous-ergazomenous-prosarmogi-apoxorisi/?fbclid=IwY2xjawMAtoVleHRuA2FlbQIxMQABHmuauBxvzEft0Zej28oGyWNCtlXOyW7ijpsBlZVZ6kPbA9N6KXuVrlZhS7Tt_aem_Gp-_GcXrN5ohX-RgDbywzA
Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.
Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.
Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.
Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας