Το 2024 κλείνουν 80 χρόνια από την κορύφωση του κινήματος της Αντίστασης ενάντια στη ναζιστική κατοχή και τους ντόπιους συνεργάτες της. Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται 80 χρόνια από την Απελευθέρωση της Αθήνας από τους ναζί. Για να τιμήσει αυτή την επέτειο το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα οργανώνει εκδήλωση την Παρασκευή 11 Οκτώβρη (7 μ.μ., Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων «Αντώνης Τρίτσης», Ακαδημίας 50) με τίτλο «Αντίσταση, η Επανάσταση που χάθηκε». Στην εκδήλωση θα μιλήσουν οι Προκόπης Παπαστράτης, ομότιμος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Μιχάλης Λυμπεράτος, ιστορικός, και ο υπογράφων.
Τότε, οι δρόμοι της Αθήνας πλημμύριζαν από τα πλήθη που γιόρταζαν και καλωσόριζαν τα πρώτα αποσπάσματα του «συμμαχικού» βρετανικού στρατού. Τρεις μήνες μετά, η πλατεία Συντάγματος βαφόταν στο αίμα των διαδηλωτών. Ηταν η έναρξη του «Κόκκινου Δεκέμβρη»· για 33 μέρες η εργατική τάξη και η νεολαία της Αθήνας και του Πειραιά αναμετρήθηκαν στρατιωτικά όχι μόνο με την ένοπλη δύναμη της άρχουσας τάξης αλλά και με την πανίσχυρη στρατιωτικά Βρετανική Αυτοκρατορία.
Το εργατικό κίνημα είχε επιδείξει άθλους αυτοοργάνωσης και μαχητικότητας στις πιο σκληρές συνθήκες. Οι απεργίες του 1942 και 1943 επέβαλαν ότι η εργατική τάξη δεν θα ζήσει έναν ακόμα εφιαλτικό χειμώνα της πείνας όπως εκείνον του 1941. Οι εργατικοί συνεταιρισμοί που συγκρότησε το Εργατικό ΕΑΜ επί της ουσίας επέβαλαν τον εργατικό έλεγχο στη προμήθεια και διανομή των τροφίμων. Η Γενική Απεργία τον Μάρτη του 1943 ακύρωσε την επιστράτευση των ναζί. Ηταν μια νίκη μοναδική σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη. Οι εργατικές και προσφυγικές συνοικίες της Αθήνας ήταν ελεύθερες πριν ακόμα αποχωρήσουν τα τελευταία γερμανικά στρατεύματα, έχοντας αψηφήσει τα μπλόκα, τις εκτελέσεις και την τρομοκρατία της δωσιλογικής κυβέρνησης του Ράλλη, της Αστυνομίας και των ταγματασφαλιτών.
Τον Σεπτέμβρη και τον Οκτώβρη του 1944 η Ελεύθερη Ελλάδα του ΕΑΜ κατέβαινε από τα βουνά στους κάμπους και τις πόλεις με τους θεσμούς και τα όργανα εξουσίας της Αντίστασης και τον ΕΛΑΣ να κυριαρχεί στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Η Αριστερά ασκούσε, ουσιαστικά, κρατική εξουσία. Κι όμως, την ίδια στιγμή συμμετείχε στην κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» με τους αστούς πολιτικούς και υπό την επίβλεψη των Βρετανών ιμπεριαλιστών. Στη Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο, το εργατικό κίνημα και η αντιφασιστική Αντίσταση είχαν την ίδια δυναμική και προσέκρουσαν στις ίδιες πολιτικές επιλογές των ηγεσιών της Αριστεράς.
Αυτό που συνέβη στην Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης ήταν πράγματι μια επανάσταση έστω κι αν η ηγεσία του κινήματος επέμενε ότι ο αγώνας ήταν «όλων των Ελλήνων», εθνικός και όχι ταξικός. Οι συμβιβασμοί της ηγεσίας της Αριστεράς με τους ιμπεριαλιστές και την άρχουσα τάξη έφεραν την ήττα στη μεγάλη αναμέτρηση του Δεκέμβρη του 1944. Τελικά η νικηφόρα επανάσταση χάθηκε.
Η συζήτηση για τα 80χρονα της Απελευθέρωσης δεν είναι επετειακή. Κατ’ αρχάς, έχουμε να υπερασπίσουμε την ιστορία και την προσφορά της Αριστεράς από τις βρόμικες και συκοφαντικές επιθέσεις της Δεξιάς και της άρχουσας τάξης. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν προειδοποιούσε ότι «το χάρισμα να αναζωπυρώνει τη σπίθα της ελπίδας στο παρελθόν έχει εκείνος μόνο ο ιστορικός που είναι απόλυτα πεισμένος ότι ούτε ακόμη και οι νεκροί δεν θα ’ναι ασφαλείς από τον εχθρό, εάν αυτός νικήσει».
Ζούμε μια νέα εποχή της καταστροφής ενός συστήματος σε βαθιά κρίση, σαν την προηγούμενη των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα που έφερε τον φασισμό και τον πόλεμο. Ομως, δίπλα στην καταστροφή προβάλλει και η ελπίδα των αγώνων και της εξέγερσης. Από τους αγώνες που έχουν κάνει ετοιμόρροπη την κυβέρνηση της Ν.Δ. εδώ, τις οργισμένες διαδηλώσεις ενάντια στο κοινοβουλευτικό πραξικόπημα του Μακρόν που αγκαλιάζει τους φασίστες της Λεπέν και από το διεθνές κίνημα που παλεύει για λευτεριά στην Παλαιστίνη μέχρι τους εξεγερμένους φοιτητές και εργάτες στο Μπανγκλαντές.
Τον Οκτώβρη του 1944 η ηγεσία πάταγε φρένο όταν το κίνημα πάταγε γκάζι. Το αποτέλεσμα ήταν η παράλυση. Σήμερα χρειαζόμαστε μια Αριστερά εξοπλισμένη με τη στρατηγική και τις ταξικές απαντήσεις που θα πατάνε γκάζι. Μια Αριστερά που θα ενώνει όλους τους αγώνες ενάντια στη φτώχεια, τον ρατσισμό, την περιβαλλοντική καταστροφή και τον πόλεμο θα τους γενικεύει και θα τους κλιμακώνει για να φτάσουμε μέχρι τη νίκη, την ανατροπή αυτού του συστήματος.
Εμπνεόμαστε και διδασκόμαστε από την ιστορία για να δυναμώσουμε αυτήν, την επαναστατική, Αριστερά. Ελάτε να συζητήσουμε γι’ αυτήν την κορυφαία στιγμή του κινήματος και της Αριστεράς στην Ελλάδα αλλά και για την προοπτική των αγώνων μας σήμερα.
*Συγγραφέας
Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.
Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.
Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.
Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας