Ένα ισχυρό σύστημα οικονομικών αντιφάσεων

Η χαμηλόμισθη νεολαία και οι χαμηλού εισοδήματος μικρομεσαίοι πληρώνουν σχεδόν τα πάντα με ανέπαφες συναλλαγές (κάρτα, smartphone, smartwatch).

Η ιδιωτική κατανάλωση, παρά την ακρίβεια, είναι ανθεκτική (γεμάτα τα ξενοδοχεία, καινούργια αυτοκίνητα παντού), το χρήμα φαίνεται να γυρνάει (με το digital banking), ενώ παράλληλα γεμίζει και τα ταμεία του κράτους.

Η χώρα έχει το καλύτερο σε επιδόσεις ομόλογο φέτος στην ευρωζώνη, ανθεκτικότατο τραπεζικό σύστημα, ένα από τα καλύτερα χρηματιστήρια σε αποδόσεις, ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων, σχεδόν ρεκόρ στον τουρισμό, τις καλύτερες προβλέψεις σταδιακής μείωσης του δημόσιου χρέους, ενώ αποκτά επενδυτική βαθμίδα και δισ. από τα ταμεία ανάκαμψης.

Αλήθεια τώρα: γιατί με όλα αυτά που συμβαίνουν δομείται ένα ισχυρό σύστημα οικονομικών αντιφάσεων;

Π.χ. γιατί δεν μπορούν να δανείσουν χρήμα στους υγιείς έστω μικρομεσαίους οι τράπεζες;

Γιατί δεν ρυθμίζονται βιώσιμα τα ιδιωτικά χρέη των «κόκκινων» δανείων και αυτά στο Δημόσιο με τους δήθεν αποτελεσματικούς εξωδικαστικούς μηχανισμούς στις πλατφόρμες;

Και γιατί ο μισθός του ντελιβερά και του σερβιτόρου, το περιθώριο κέρδους του καταστηματάρχη, το καθαρό εισόδημα του ελεύθερου επαγγελματία, αλλά και η σύνταξη όσων υπέστησαν περικοπές τόσα χρόνια, δεν ακολουθούν αυτές τις πολύ θετικές μακρο-ροές στη χώρα;

Τι συμβαίνει σε αυτό το ευλογημένο μέρος της Γης και όταν ευημερούν οι δείκτες, δεν αυξάνεται το μεροκάματο του εργαζόμενου, οι αμοιβές των επιστημόνων (ενώ αυξάνονται συνεχώς τα χρέη από τα ληστρικά επιτόκια;).

Γιατί δε φτάνουν τα λεφτά για αρκετούς -αν όχι για τους περισσότερους- αφού οι μεγάλοι αριθμοί ευημερούν και οι εθνικοί λογαριασμοί είναι πλέον θετικοί;

Η χώρα αυτή έχασε προ πολλού τον μηχανισμό συσχέτισης μακροοικονομίας - μικροοικονομίας, έχασε τους σταθεροποιητές και τους πολλαπλασιαστές της (και δεν φταίνε μόνο οι εγχώριοι οικονομολόγοι γι' αυτό).

Αφού κλείσαμε την τρύπα του Δημοσίου και ανοίξαμε αυτή στα σπίτια και στις δουλειές μας, δεν παρατηρούμε ότι οι μεγάλοι αριθμοί ευνοούν πλέον τα κέρδη των μεγάλων και όχι αυτά των μικρών και των νοικοκυριών, γεγονός που αυξάνει τις «αφανείς ανισότητες», κοινωνικές και οικονομικές.

Και ότι όλο αυτό ευνοείται από μια ταξική οικονομική πολιτική, σχεδόν στοχευμένη, που μεταχειρίζεται μάλιστα επικοινωνιακά τις λίγες εξαιρέσεις σε κανόνα.

Διαβάζουμε π.χ. ότι γεμίσαμε με start up εταιρείες, κάποιες λίγες με ελάχιστο προσωπικό πωλούνται για πολλά εκατομμύρια, αλλά τελικά δουλειά στη χώρα δεν προσφέρουν ανάλογη με τα ποσά που σηκώνουν από τις αγορές.

Ένα μόνιμο κλίμα αισιοδοξίας -για επενδύσεις που θα αφορούν υποτίθεται όλους- παρελαύνει επί χρόνια στις οικονομικές σελίδες των κυριακάτικων εφημερίδων, βασισμένο πάντα στους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες.

Αλλά αυτό το ρημάδι το καλό κλίμα δε σηκώνει, έστω μεσοπρόθεσμα, τον μισθό του έμπειρου στελέχους με το διδακτορικό, δεν «κατεβάζει» από το μηχανάκι τού delivery τον επιστήμονα με το καλό μεταπτυχιακό, δεν αυξάνει το κονδύλι του ερευνητή για καινοτομία.

Η Ελλάδα είναι μια μαγική εικόνα: γέμισε ο τόπος πολυτελείς βίλες στο πουθενά (με επιδοτήσεις και κρυμμένο για χρόνια ιδιωτικό χρήμα), οι πόλεις και τα νησιά μπήκαν στην παγκόσμια οικονομία της πλατφόρμας (π.χ. AirBnB), αλλά οι τζίροι και τα κέρδη των μικρών μαγαζιών και των οικογενειακών επιχειρήσεων δεν σηκώνονται.

Οι αθέατες αυτές στρεβλώσεις γίνονται ορατά χρέη και αφανείς (ταξικές) διαφορές.

*οικονομολόγος