Τα επίκαιρα νοήματα

Οι εποχές τρέχουν πια, και τρέχουν πολύ. Αυτό που κάποτε ήταν απλά χθες, σήμερα από τη μια στιγμή στην άλλη γίνεται μακρινό παρελθόν.

Από την άποψη αυτή, μια σχεδόν πάνδημη εξέγερση μισό αιώνα πριν είναι κάτι που φαντάζει απόμακρο… Μιλώντας εν προκειμένω για το Πολυτεχνείο του ’73 είναι όμως έτσι;

Οι έρευνες της κοινής γνώμης, οι σημερινές έρευνες, που εστιάζουν στις νεαρότερες γενιές, ποιες απαντήσεις παίρνουν στις ερωτήσεις για τα μεγαλύτερα προβλήματα που εκείνες αντιμετωπίζουν; Οτι οι αμοιβές τους είναι αναντίστοιχες της ακρίβειας αλλά και των σπουδών (όσοι/ες από αυτούς έχουν κάνει). Οτι είναι τεράστια η ανησυχία τους για την υποβάθμιση των δωρεάν μορφωτικών δυνατοτήτων που τους παρέχει η χώρα τους, σε συνδυασμό μάλιστα με την άγαρμπη είσοδο ιδιωτικών εταιρειών (ο Θεός να τα κάνει πανεπιστήμια…). Διαμαρτύρονται, τέλος, για τη βάναυση καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, την καταπίεση που αισθάνονται σε κάθε έκφανση της ζωής τους.

Αν, συνεπώς, ήθελε κάποιος να συμπυκνώσει τις νεανικές ανησυχίες, θα κατέληγε, εν είδει συνθήματος, στο γνωστό, Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία. Αναμφίβολα άλλες εποχές, φυσικά, όπως και άλλα καθεστώτα ασφαλώς.

Αλλά να που οι εποχές μπορεί να αλλάζουν, αλλά και ίδιες μένουν. Που, όπως έχει πει και ο ποιητής,

«[…] Η πλατεία είναι γεμάτη κι απ’ το πρόσωπό σου κάτι έχει σωθεί/
στον αγώνα του συντρόφου, στην αγωνία αυτού του τόπου για ζωή [...]». Και η αγωνία για ζωή παραμένει ίδια κι απαράλλακτη.

Την ώρα εξάλλου που η Ελλάδα βίωνε αυτές τις καταστάσεις, υπήρχαν και άλλες χώρες στη γειτονιά μας με τα ίδια προβλήματα. Δεν είναι τυχαίο ότι η περίοδος του ’73-’74 απασχολεί έντονα την ιστορική επιστήμη, και μάλιστα δια-κρατικά, αν μπορεί να το πει αυτό κανείς. Από τις 25 ώς τις 27 Νοεμβρίου, η πόλη της Μαδρίτης θα φιλοξενήσει συνέδριο που θα προσεγγίσει την επίμαχη περίοδο σε τρεις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, που βρίσκονταν σε παράλληλες πορείες την εποχή εκείνη: Πορτογαλία, Ισπανία και Ελλάδα. Στο συνέδριο, το οποίο συνδιοργανώνουν τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) από την Ελλάδα και τα γραφεία του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ στην Αθήνα και τη Μαδρίτη, θα υπάρχει ισχυρή ελληνική παρουσία: Πολυμέρης Βόγλης, Κωστής Κορνέτης, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Κωστής Καρπόζηλος, Στάθης Παυλόπουλος θα μιλήσουν στο συνέδριο, όπως και ο διευθυντής των ΑΣΚΙ, Μάνος Αυγερίδης, ο οποίος και αναπτύσσει το θέμα του συνεδρίου με άρθρο του σήμερα στην «Εφ.Συν.».

Ταυτόχρονα, στο ανά χείρας αφιέρωμα της εφημερίδας μας στην εξέγερση του Πολυτεχνείου καταθέτουν τη μαρτυρία τους πρωταγωνιστές της περιόδου, ενώ δημοσιεύονται φωτογραφίες της εποχής από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με εκδηλώσεις αλληλεγγύης, φωτογραφίες που ευγενικά παραχώρησαν στην «Εφ.Συν.» τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας.