Κυβέρνηση στις Βρυξέλλες, 613 μέρες μετά

613 ημέρες μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2024, επτά κόμματα των Βρυξελλών (MR, PS, Les Engagés, Groen, Anders, Vooruit και CD&V) κατέληξαν επιτέλους σε συμφωνία για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης των Βρυξελλών το βράδυ της Πέμπτης.

Ο μελλοντικός υπουργός-πρόεδρος δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Η νέα κυβέρνηση πρόκειται να ορκιστεί το Σάββατo.

Στις δυνάμεις που συμφώνησαν είναι και οι Κεντροδεξιοί και οι Κεντροαριστεροί, αλλά και οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι. Ωστόσο, δεν είναι ακροδεξιά παράταξη, η Νέα Φλαμανδική Συμμαχία- N-VA, το κόμμα του Βέλγου Πρωθυπουργού Bart De Wever. 

Σε μια αρχική αντίδραση μετά την ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής στο Alden Biesen, ο De Wever δήλωσε ότι ήταν «λίγο σκεπτικός» σχετικά με την ικανότητα του συνασπισμού να τακτοποιήσει τα οικονομικά της Περιφέρειας. «Από την οπτική μου ως πρωθυπουργού, ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για την αναδιάρθρωση των Βρυξελλών, οι οποίες έχουν τεράστιο έλλειμμα», είπε. «Εάν αυτή η νέα κυβέρνηση το καταφέρει, θα είμαι χαρούμενος».

Η πρόεδρος των Πρασίνων (Groen) και απερχόμενη υπουργός Κινητικότητας, Elke Van den Brandt, δήλωσε ότι το σχέδιο κινητικότητας Good Move θα παραμείνει σε ισχύ, όπως και η ζώνη χαμηλών εκπομπών. «Η διασφάλιση ότι οι Βρυξέλλες θα παραμείνουν μια βιώσιμη πόλη είναι η πράσινη σφραγίδα αυτής της συμφωνίας», ανακοινώθηκε σε δελτίο Τύπου του κόμματος. 

Για το ίδιο θέμα, σε συνέντευξη που παραχώρησε στη γαλλόφωνη εφημερίδα Le Soir, ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PS), Ahmed Laaouej, δήλωσε ότι ««Αφήσαμε στην άκρη τις διαφωνίες μας (με το Μεταρρυθμιστικό Κίνημα (MR)) προς το συμφέρον του λαού των Βρυξελλών. Το ζήτημα των δημόσιων οικονομικών μας οδήγησε σε έναν πραγματικό διάλογο με τον Υπουργό Προϋπολογισμού (Dirk De Smedt, sic Open VLD-νυν Anders) και στη συνέχεια χαράξαμε μια οικονομική και πολιτική πορεία για να καταλήξουμε σε συμφωνία». 

Επιπλέον, αναφέρεται ότι η συμφωνία περιλαμβάνει κυρίως ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε εξοικονόμηση μέχρι το τέλος της νομοθετικής περιόδου. Ο Laaouej εξήγησε ότι αυτό θα επιτευχθεί ως εξής: «Εστιάζοντας στα ουσιώδη και βρίσκοντας τις σωστές ισορροπίες, για να διασφαλιστεί μια ισορροπημένη κατανομή του βάρους. Κάναμε τις σωστές επιλογές. Δεν θα υπάρξει αύξηση των φόρων για τα νοικοκυριά. Δεν θα επηρεάσουμε την αγοραστική τους δύναμη. Τα μέτρα θα επηρεάσουν κυρίως την αναμόρφωση των διοικήσεων, χωρίς απολύσεις. Οι διοικήσεις θα κληθούν να καταβάλουν προσπάθειες και οι πολιτικές για την καθαριότητα και την καινοτομία θα ενισχυθούν».

Ακολουθούν τα κύρια μέτρα αυτής της συμφωνίας:

-Επιστροφή σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Στην ουσία, οι διαπραγματευτές συμφώνησαν να «επιστρέψουν σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό έως το 2029». Επομένως, πρέπει να εξοικονομηθεί ένα δισεκατομμύριο ευρώ.

-Θα γίνουν εξοικονομήσεις στον διοικητικό μηχανισμό, στις προαιρετικές επιδοτήσεις και με την αναθεώρηση πολυετών επενδυτικών σχεδίων.

-Ακύρωση του έργου Metro 3. Σχεδιάζεται να λειτουργεί ένα τραμ στην αρχικά προβλεπόμενη διαδρομή. Η επιλεγμένη επιλογή κοστίζει λίγο περισσότερο από ένα πλήρες κλείσιμο, αλλά επιτρέπει, σε λίγα χρόνια, εάν βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση, την επανέναρξη των εργασιών στο τμήμα του μετρό Albert-Nord.

-Η γραμμή 15 του τραμ μεταξύ Brussels-North και Tour & Taxis θα τεθεί επίσης σε λειτουργία. Και οι Βρυξέλλες θα επωφεληθούν από μια δεύτερη Κυριακή χωρίς αυτοκίνητα.

-Όσον αφορά την κινητικότητα, το σχέδιο Good Move θα τροποποιηθεί, με την εφαρμογή μικρότερων, πιο στοχευμένων δικτύων, ιδιαίτερα γύρω από στρατηγικές τοποθεσίες όπως τα σχολεία.

-Οι πόροι του STIB θα διατηρηθούν. Αυτό ήταν αίτημα της Elke Van den Brandt. Θα διατηρηθούν επίσης οι προνομιακές τιμές για τους νέους και τους ηλικιωμένους στο δίκτυο STIB, παρά το γεγονός ότι σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων είχε εξεταστεί η κατάργησή τους.

-Τα πρόστιμα για όσους παραβιάζουν τη LEZ (ζώνη χαμηλών εκπομπών) θα μειωθούν σημαντικά, από 350 € ανά τρίμηνο σε 350 € ετησίως (και 200 € για τα κοινωνικά εισιτήρια). Η ίδια η ζώνη χαμηλών εκπομπών θα διατηρηθεί, ωστόσο, και τα επόμενα βήματά της παραμένουν αμετάβλητα.

-Η τιμή των σακουλών απορριμμάτων δεν θα αυξηθεί.

-Συγχώνευση διοικήσεων. Η διοίκηση των Βρυξελλών θα υποβληθεί σε μια σημαντική μεταρρύθμιση, κυρίως μέσω της συγχώνευσης διαφόρων διοικήσεων και ιδρυμάτων, με στόχο τη μείωση του λειτουργικού κόστους κατά 20%, μέσω ενός πολύ αυστηρού μορατόριουμ στις νέες προσλήψεις, αλλά δεν θα υπάρξουν απολύσεις. Αρκετές διοικήσεις θα συγχωνευθούν σε έναν νέο φορέα που αναμένεται να ονομάζεται Synergie.

-Αύξηση ορίου φορολογικής ελάφρυνσης. Η φορολογική ελάφρυνση στα τέλη εγγραφής για τα πρώτα 200.000 ευρώ μιας αγοράς πρώτης κατοικίας θα είναι διαθέσιμη για ακίνητα έως 800.000 ευρώ, αντί για 600.000 ευρώ.

-Διπλασιασμός του μπόνους Be Home. Το μπόνους Be Home (μείωση του φόρου ακίνητης περιουσίας για ιδιοκτήτες κατοικιών που κατοικούν οι ίδιοι στις Βρυξέλλες και κατοικούν στο ακίνητό τους) θα διπλασιαστεί, αυξανόμενο από 160 ευρώ σε 320 ευρώ. Επιπλέον, ο περιφερειακός πρόσθετος φόρος για τα φυσικά πρόσωπα μειώνεται κατά 1%. Συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει ότι ο μέσος εργαζόμενος κάτοικος των Βρυξελλών θα πληρώνει 268 ευρώ λιγότερα σε φόρους ετησίως.

-Renolution: Δάνεια μηδενικού επιτοκίου. Θα δημιουργηθεί ένα ταμείο για την αποσυμπύκνωση των χρεών οντοτήτων όπως η Vivaqua και η SLRB από τον προϋπολογισμό των Βρυξελλών, παρέχοντάς τους την απαραίτητη οικονομική ανακούφιση. Αυτό το ταμείο θα χρηματοδοτήσει το Renolution: οι επιχορηγήσεις θα μετατραπούν σε δάνεια μηδενικού επιτοκίου. Δάνεια 200 εκατομμυρίων ευρώ θα είναι διαθέσιμα έως το 2029 για έργα ανακαίνισης και μόνωσης.

-Ασφάλεια στο Σταθμό του Βορρά. Η κυβέρνηση θα υποστηρίξει τη συγχώνευση των αστυνομικών δυνάμεων, με την ενσωμάτωση του Safe.Brussels. Ο Υπουργός-Πρόεδρος θα διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στην περιφερειακή πολιτική ασφάλειας. Η κυβέρνηση θα πρέπει να επενδύει 10 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο για ασφαλείς και καθαρές περιοχές γύρω από τους σιδηροδρομικούς σταθμούς (Βόρεια και Νότια).

-Το Μουσείο Kanal, το οποίο έχει προγραμματιστεί να ανοίξει φέτος, «σώζεται», καθώς η κυβέρνηση των Βρυξελλών θα του χορηγήσει τα 60 εκ. ευρώ που απαιτούνται για το άνοιγμά του. Ωστόσο, η ετήσια χρηματοδότησή του θα μειωθεί σταδιακά από τώρα έως το 2029 και το μουσείο θα πρέπει να αναζητήσει πηγές χρηματοδότησης εκτός από τα περιφερειακά κεφάλαια.

-Εγκαταλελειμμένες Εγκαταστάσεις. Το ζήτημα των εγκαταλελειμμένων εγκαταστάσεων έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών συζητήσεων. Αποφασίστηκε να διεξαχθεί διεξοδική ανάλυση αυτών των χώρων για να προσδιοριστεί ποιες μπορούν να αξιοποιηθούν και ποιες θα προστατευθούν.