Εκλογές στην Ολλανδία στη σκιά της ακροδεξιάς

Το ακροδεξιό PVV του «Ευρωπαίου Τραμπ» Γκέερτ Βίλντερς, το Πράσινο-Αριστερό-Εργατικό κόμμα του Φρανς Τίμερμανς, πρώην αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το φιλελεύθερο D66 του Ρομπ Γέτεν, βρίσκονται σε απόσταση λίγων εδρών μεταξύ τους στις τελικές δημοσκοπήσεις ενόψει των σημερινών κρίσιμων εκλογών στην Ολλανδία, οι τρίτες πρόωρες σε διάστημα πέντε χρόνων.

Ο Βίλντερς ηγούνταν των δημοσκοπήσεων για μήνες, αλλά το προβάδισμα του ηγέτη του PVV έχει μειωθεί ενόψει της ημέρας των εκλογών. Η τελική του βαθμολογία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την προσέλευση — και η σημερινή προβλεπόμενη βροχή είναι απίθανο να βοηθήσει τους ανθρώπους να πάνε στις κάλπες.

Ο πρώην φαβορί Henri Bontenbal του κεντροδεξιού CDA υποχώρησε στις δημοσκοπήσεις εν μέσω διαμάχης γύρω από τα σχόλιά του σχετικά με την απόρριψη των ομοφυλοφιλικών σχέσεων από τα θρησκευτικά σχολεία. Είχε δηλώσει πως «η ελευθερία της εκπαίδευσης μερικές φορές συγκρούεται με την απαγόρευση των διακρίσεων», αλλά έκτοτε έχει αποσύρει αυτή την παρατήρηση.

Ο κάποτε αρχιτέκτονας της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ, Τίμερμανς, παραμένει ισχυρός υποψήφιος. Επικεφαλής της λίστας Πράσινης Αριστεράς-Εργατικού Κόμματος, προειδοποιεί τους ψηφοφόρους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν έναν κεντρώο συνασπισμό είναι να τον υποστηρίξουν - υποστηρίζοντας ότι το D66 και το CDA θα μπορούσαν διαφορετικά να σχηματίσουν μια κεντροδεξιά κυβέρνηση χωρίς το κόμμα του.

Η Ολλανδία ηγείτο για καιρό από το VVD του Μαρκ Ρούτε, τη δημοσιονομικά συντηρητική, κοινωνικά φιλελεύθερη δύναμη με επικεφαλής τώρα την Ντίλαν Γεσιλγκιόζ. Αλλά αν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το D66 θα μπορούσε να ξεπεράσει το VVD και να διεκδικήσει τον μανδύα του κορυφαίου φιλελεύθερου κόμματος της χώρας.

Για τον ευρωβουλευτή του D66, Gerben-Jan Gerbrandy, οι ολλανδικές εκλογές θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν το τέλος του «πειράματος» των συντηρητικών που φλερτάρουν με την ακροδεξιά. «Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στους ψηφοφόρους δεν άρεσαν τα αποτελέσματα αυτού του πειράματος και στρέφονται σε κόμματα που θέλουν να επανασυνδεθούν με την Ευρώπη και την πράσινη ατζέντα», δήλωσε στο Playbook.

Εν τω μεταξύ, ο Ρομπ Γέτεν έχει σημειώσει μια ραγδαία άνοδο στις δημοσκοπήσεις την τελευταία εβδομάδα και είναι ο πρώτος ηγέτης του D66 με μια πραγματική ευκαιρία για την κορυφαία θέση. Οι παρατηρητές αποδίδουν την αισιοδοξία του σε μια κατά τα άλλα ζοφερή εκστρατεία, αν και οι επικριτές λένε ότι το κόμμα του εξακολουθεί να φαίνεται πολύ ελιτίστικο και τεχνοκρατικό για πολλούς ψηφοφόρους.

Εάν πετύχει, ο Γέτεν θα είναι ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος και νεότερος πρωθυπουργός της Ολλανδίας. (Βρίσκεται σε έντονη αντίθεση με τον Ντικ Σοφ, τον 68χρονο πρώην κορυφαίο δημόσιο υπάλληλο που επέλεξε ο Βίλντερς να ηγηθεί της τελευταίας δεξιάς κυβέρνησης.) Αλλά ο Γέτεν απορρίπτει οποιαδήποτε εστίαση στην πολιτική ταυτότητας. «Δεν είμαι ο ομοφυλόφιλος υποψήφιος, ούτε ο νεαρός υποψήφιος», είπε. «Πολύ πιο σχετικό είναι ότι οι ψηφοφόροι απορρίπτουν ένα αποτυχημένο πείραμα με την ακροδεξιά... Το κόμμα μου θέλει να εμφυσήσει μια ανανεωμένη αισιοδοξία στην ολλανδική πολιτική».

Όσον αφορά στους πιθανούς εταίρους συνασπισμού, ο Γέτεν απέρριψε τις παραδοσιακές πολιτικές ταμπέλες. «Όλη η συζήτηση αριστεράς-δεξιάς είναι ξεπερασμένη», είπε, προσθέτοντας ότι θέλει να σχηματίσει μια φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση που θα επενδύει στην εκπαίδευση, θα χτίζει σπίτια για όλους και θα εντείνει τη δράση για το κλίμα. «Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με όλες αυτές τις δημοκρατικές δυνάμεις που θέλουν να το κάνουν αυτό να συμβεί».