Ενας φόρος 2% στους υπερπλουσίους μπορεί να δώσει λύση

Πριν από δύο χρόνια, ο καθηγητής Οικονομικών στα Πανεπιστήμια του Μπέρκλεϊ και του Παρισιού, Γκαμπριέλ Ζιουκμάν, μελετώντας το ζήτημα της φορολόγησης στη Γαλλία κατά την τελευταία εικοσαετία, απέδειξε κάτι πολύ απλό: ότι όσο πλουσιότερος είναι κάποιος στη Γαλλία (και όχι μόνο), τόσο χαμηλότερη είναι η φορολόγησή του. Η φορολόγηση μιας κερδοφόρας γαλλικής μικρομεσαίας επιχείρησης, για παράδειγμα, ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 21%, εκτός και αν ανήκει σε έναν όμιλο επιχειρήσεων, οπότε, μέσω διάφορων τεχνικών φοροαποφυγής, περιορίζεται στο 14%. ‘Η, για να το πούμε πιο απλά, ο Μπερνάρ Αρνό, ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο και «στενός φίλος» του Ντόναλντ Τραμπ, ασφαλώς και δεν πλήρωσε 30% φόρο στο γαλλικό κράτος για τα μερίσματα ύψους 3 δισ. ευρώ που έλαβε πέρσι από τη Louis Vuitton, επειδή φρόντισε να τα επενδύσει σε παντός είδους start-up, ακίνητα, εφημερίδες κ.ά.

Το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι ότι ενώ στο τέλος του 20ού αιώνα οι περιουσίες που είχαν οι 500 πλουσιότεροι Γάλλοι αντιστοιχούσαν στο 6% του γαλλικού ΑΕΠ, σήμερα υπερβαίνουν το 40% του ΑΕΠ.

Χρέος, κλίμα, εξοπλισμοί

Τούτων δοθέντων ο Γκαμπριέλ Ζιουκμάν κατέληξε σε ένα θεμελιώδες συμπέρασμα. Οτι για να καταφέρει η χώρα του να αντεπεξέλθει στις μεγάλες προκλήσεις που έχει μπροστά της, όπως η εξυπηρέτηση του εξαιρετικά μεγάλου δημόσιου χρέους της, οι δαπάνες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ο επανεξοπλισμός της κ.ά. θα πρέπει οπωσδήποτε να θεσπιστεί, πέραν της φορολόγησης των επιχειρηματικών κερδών, ένας ειδικός φόρος, ύψους 2%, επί των μεγάλων περιουσιών. Ενας φόρος που θα αφορά τα περίπου 1.800 γαλλικά νοικοκυριά, των οποίων ο πλούτος υπερβαίνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Με άλλα λόγια, ένας Γάλλος υπερπλούσιος που εξασφαλίζει προσωπικό εισόδημα 6% από περιουσία ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, δηλαδή 60 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, θα δίνει τα 20 εκατομμύρια στο κράτος. Δεν θα πεινάσει, λένε πολλοί.

Οι πρώτες αρνητικές αντιδράσεις επί της πρότασης Ζιουκμάν ήταν φυσικά οι αναμενόμενες. Αυτά δεν γίνονται, οι επενδυτές θα μεταναστεύσουν, οι εταιρείες θα φύγουν κ.λπ. Ωστόσο σταδιακά άρχισαν να πυκνώνουν οι θετικές αντιδράσεις. Δύο από τους επιφανέστερους Γάλλους οικονομολόγους, που κανείς ποτέ δεν θα τους αποκαλούσε ακροαριστερούς, ο Ολιβιέ Μπλανσάρ, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, και ο Ζαν Πιζανί Φερί, πρώην επικεφαλής του γαλλογερμανικού οικονομικού Ινστιτούτου Bruegel και σύμβουλος κάποτε του Εμανουέλ Μακρόν, τάχθηκαν υπέρ των προτάσεων Ζιουκμάν, υπολογίζοντας πως αν φορολογηθεί ο πολύ μεγάλος πλούτος τα ετήσια έσοδα για το γαλλικό κράτος θα είναι περί το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 20 δισ. ευρώ.

Ακολούθησε ένα κείμενο στήριξης των προτάσεων Ζιουκμάν υπογεγραμμένο από επτά Γάλλους οικονομολόγους, υποψήφιους για Βραβείο Νόμπελ, ενώ ο αριστερός οικονομολόγος Τομά Πικετί εκτίμησε ότι η συνολική περιουσία των σημερινών Γάλλων δισεκατομμυριούχων είναι περίπου ίση με αυτή της Εκκλησίας πριν από τη Γαλλική Επανάσταση, που αποφάσισε τη δήμευσή της.

«Ναι» από δύο κόμματα

Πολλοί θυμήθηκαν επίσης ότι στο Σύνταγμα της Γαλλίας αναφέρεται πως η φορολογία στη χώρα είναι προοδευτική, αλλά και ότι, όπως αναφέρουν τα στοιχεία της γαλλικής Στατιστικής Υπηρεσίας, η «κινητικότητα» των Γάλλων δισεκατομμυριούχων για φορολογικούς λόγους είναι στην πράξη αμελητέα και το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν τη χώρα δεν είναι πιθανό.

Η ακαδημαϊκή υποστήριξη, σε συνδυασμό με τις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν πως οι τρεις στους τέσσερις Γάλλους πολίτες διάκεινται θετικά έναντι της πρότασης Ζιουκμάν, την έφερε σταδιακά στο επίκεντρο της γαλλικής πολιτικής επικαιρότητας, με τους Σοσιαλιστές και τους Οικολόγους να έχουν ήδη ξεκαθαρίσει πως τη θεωρούν εκ των ων ουκ άνευ για να επιδείξουν κάποια κοινοβουλευτική ανοχή στον νέο εντολοδόχο πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.

Εκτός των γαλλικών συνόρων, τέλος, η Βραζιλία έθεσε προς διαβούλευση το θέμα της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου στο G20, ενώ ψηλά στην ατζέντα των πολιτικών συζητήσεων βρίσκεται το θέμα αυτό σε χώρες όπως η Ισπανία, η Νότια Αφρική, η Κολομβία κ.ά.