Τι θέλει να πετύχει ο Τραμπ με το «Συμβούλιο Ειρήνης»;

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να προεδρεύσει στην πρώτη σύνοδο του «Συμβουλίου της Ειρήνης», μιας προσωπικής του πρωτοβουλίας, με την οποία «στα χαρτιά» φιλοδοξεί να βελτιώσει τη ζωή του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα. Η κίνηση αυτή ωστόσο έχει σηκώσει θύελλα αντιδράσεων, προκαλώντας δεύτερες σκέψεις ακόμα και μεταξύ παραδοσιακών συμμάχων των Αμερικανών, με τις περισσότερες χώρες της ΕΕ να έχουν ήδη γυρίσει την πλάτη στον Τραμπ.

Οι Ευρωπαίοι επικρίνουν τον τρόπο χρηματοδότησης όπως και τη διεθνή πολιτική δραστηριότητα που μπορεί να έχει αυτός ο νέος θεσμός. O σκοπός για τον οποίο ιδρύθηκε το «Συμβούλιο Ειρήνης» ήταν να τερματιστεί η γενοκτονία. Ωστόσο ο καταστατικός του χάρτης ορίζει έναν πολύ ευρύτερο στόχο: αυτόν της επίλυσης των ένοπλων συγκρούσεων ανά τον κόσμο, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται... 

Συμμετοχή και όρια

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Τραμπ επιδιώκει να δείξει ότι υπάρχει συμμετοχή και εμπιστοσύνη στο σχέδιό του, όμως δύσκολα θα υπάρξουν σημαντικές δεσμεύσεις έως ότου ξεκαθαριστούν οι βασικές πολιτικές εκκρεμότητες.

Αυτό φάνηκε άλλωστε και τον Ιανουάριο, κατά τη διάρκεια των «αποκαλυπτηρίων» και υπογραφής του καταστατικού από 19 μόλις χώρες, παρόλο που ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε πως «όλοι θέλουν να γίνουν μέλη του».

Το συμβούλιο παραμένει προς το παρόν η μόνη πλατφόρμα για διεθνή παρέμβαση στη Γάζα, αλλά είναι «άμεσα συνδεδεμένο με την προσωπικότητα του Τραμπ», υπογραμμίζει ο αναλυτής Munayyer στο Αl Jazeera.

Η συνέχιση της σύγκρουσης και οι παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την αποτελεσματικότητα της πρωτοβουλίας. Επιπλέον, ούτε υπάρχει εκπροσώπηση Παλαιστινίων στο συμβούλιο, ούτε καν αναφέρεται η λέξη «Γάζα» στο καταστατικό του Συμβουλίου.

Άμεσες προτεραιότητες... για Γάζα-Ριβιέρα

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η πρώτη αποστολή του «Συμβουλίου της Ειρήνης» θα πρέπει να επικεντρωθεί στα άμεσα ανθρώπινα και ανθρωπιστικά ζητήματα:

• Ενίσχυση υποδομών υγείας
• Ελεύθερη μετακίνηση πληθυσμού
• Παροχή στέγης
• Τήρηση και επιβολή της εκεχειρίας

Ο Τραμπ έχει εξαγγείλει δέσμευση 5 δισ. δολαρίων για ανθρωπιστική βοήθεια και ανοικοδόμηση στη Γάζα και ανακοίνωσε ότι μέλη του συμβουλίου έχουν δεσμευτεί με προσωπικό για τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης και την τοπική αστυνομία.

Το σχέδιο ανασυγκρότησης, που παρουσίασε ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, περιλαμβάνει πολυτελή κτίρια, παραθαλάσσια θέρετρα και πάρκα, χωρίς καμία συμμετοχή Παλαιστινίων. Η υλοποίησή του προϋποθέτει πλήρη αποστράτευση της Χαμάς και αποχώρηση του ισραηλινού στρατού, δύο ζητήματα που παραμένουν ανεπίλυτα.

Πολλές χώρες, ιδίως στον Κόλπο, εκφράζουν επιφυλάξεις για τη χρηματοδότηση της ανασυγκρότησης, φοβούμενες ότι τα έργα θα καταστραφούν ξανά σε λίγα χρόνια.

Πίεση στο Ισραήλ;

Καθώς η αμερικανική διοίκηση επικεντρώνεται στα φιλόδοξα σχέδια ανοικοδόμησης, είναι πιθανό να βρεθεί αντιμέτωπη με μια πιο σκληρή πραγματικότητα όταν συναντηθεί με τις 25 χώρες που έχουν υπογράψει ως μέλη του συμβουλίου, καθώς και με άλλες χώρες που στέλνουν παρατηρητές, σύμφωνα με την Annelle Sheline, ερευνήτρια στο πρόγραμμα Μέσης Ανατολής του Quincy Institute for Responsible Statecraft.

Η οποιαδήποτε πρόοδος για να αποδειχθεί η «αποτελεσματικότητα» του συμβουλίου θα απαιτήσει σχεδόν σίγουρα μονομερή πίεση στο Ισραήλ, σημείωσε η Sheline.

«Ο Τραμπ ελπίζει ότι οι χώρες θα υποστηρίξουν τον ισχυρισμό του για τα 5 δισ. δολάρια, ώστε να υπάρχουν δεσμεύσεις γραπτώς», δήλωσε η Sheline στο Al Jazeera.

«Αυτό θα είναι πιθανότατα δύσκολο, γιατί – ειδικά οι χώρες του Κόλπου – έχουν ξεκάθαρα δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρονται να χρηματοδοτήσουν άλλη ανοικοδόμηση η οποία σε λίγα χρόνια απλώς θα καταστραφεί ξανά».

Η απόφαση του Ισραήλ να συμμετάσχει στο συμβούλιο έχει προκαλέσει ανησυχίες για ενδεχόμενη μεγαλύτερη επιρροή στις αμερικανικές πολιτικές. Μια κίνηση καλής θέλησης από τις ΗΠΑ, για την προώθηση μιας πιο διαρκούς ειρήνης, θα μπορούσε να είναι η συμμετοχή Παλαιστίνιου αξιωματούχου στο συμβούλιο, πρόσθεσε η Sheline.

Ως πιθανό υποψήφιο πρότεινε τον δημοφιλή Παλαιστίνιο πολιτικό κρατούμενο Μαρουάν Μπαργούτι, που συνεχίζει να εκτίει διαδοχικές ισόβιες ποινές στο Ισραήλ. Η απελευθέρωσή του, τόνισε, θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα περιοχής όπου η Ουάσιγκτον μπορεί να χρησιμοποιήσει την επιρροή της άμεσα.

Βραχυπρόθεσμα, «[τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη] περιμένουν κυρίως να σταθεροποιηθεί η ασφάλεια. Το Ισραήλ παραβιάζει καθημερινά την εκεχειρία και μετακινεί τη «κίτρινη γραμμή»», δήλωσε η Sheline, αναφερόμενη στη ζώνη στη Γάζα πίσω από την οποία ο ισραηλινός στρατός όφειλε να αποχωρήσει ως μέρος της πρώτης φάσης της συμφωνίας εκεχειρίας.

Η κυβέρνηση της Ινδονησίας έχει δηλώσει ότι προετοιμάζεται να διαθέσει 1.000 στρατιώτες σε δύναμη σταθεροποίησης, η οποία θα μπορούσε να φτάσει έως και τους 8.000. Ωστόσο, η οποιαδήποτε αποστολή πιθανότατα θα καθυστερήσει χωρίς καλύτερες εγγυήσεις για την τήρηση της εκεχειρίας, τόνισε η Sheline.

«Η περιοχή παραμένει ενεργό πεδίο μάχης», πρόσθεσε η Sheline. «Είναι απολύτως κατανοητό ότι ακόμη και η Ινδονησία, που υποθετικά έχει δηλώσει ότι θα συνεισφέρει στρατεύματα, πιθανότατα θα πει ότι δεν θα το κάνει μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση».

Προσωπικά κίνητρα

Ειδικοί σημειώνουν ότι ο Τραμπ συνδέει στενά την επιτυχία του συμβουλίου με την προσωπική του εικόνα, προβάλλοντας τον εαυτό του ως «chief peacemaker» και επιδιώκοντας πιθανή υποψηφιότητα για Νόμπελ Ειρήνης. Αν και ενδιαφέρεται για ειρήνη, οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι οι προσωπικοί του στόχοι και η επικοινωνιακή διάσταση της δράσης του παραμένουν έντονα στοιχεία.

Με πληροφορίες από το Al Jazeera