Eξωση... τώρα στον «Τειρεσία ενοικιαστών»!

Στοπ στον «Τειρεσία ενοικιαστών» με καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα! Πρωτοφανή έμπνευση της κυβέρνησης για μαζική οικονομική επιτήρηση καταγγέλλει η Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι η στέγη είναι δικαίωμα - όχι προνόμιο για όσους «περνάνε τη βάση»...

Η σχετική καταγγελία έγινε στις 2 Μαρτίου από την Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), βάζοντας στο στόχαστρο τις κυβερνητικές εξαγγελίες για τη δημιουργία, εντός του 2026, «πιστοποιητικού φερεγγυότητας ενοικιαστών», συνδεδεμένου με το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, γνωστού στον δημόσιο διάλογο ως «Τειρεσίας ενοικιαστών».

«Δημόσιες πληροφορίες»

Η Ενωση επικαλείται «δημόσιες πληροφορίες» σύμφωνα με τις οποίες το σύστημα θα διασυνδέει δεδομένα από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και παρόχους κοινής ωφέλειας με στόχο τη δημιουργία ενιαίου «προφίλ φερεγγυότητας» ή πιστοληπτικού σκορ! Το πιστοποιητικό θα ζητείται από εκμισθωτές πριν από τη σύναψη μίσθωσης, καθιστώντας την πρόσβαση σε κατοικία εξαρτώμενη από ένα συνολικό οικονομικό προφίλ...

«Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση με αρνητικές κοινωνικές συνέπειες. Αντί για την προστασία του δικαιώματος στη στέγη, η κυβέρνηση προωθεί τον στεγαστικό αποκλεισμό των πολιτών με βάση το χρέος τους», καταγγέλλει η Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης.

Τη στιγμή που, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα μισά νοικοκυριά στην Ελλάδα έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα και με μια ήδη ασύδοτη αγορά ενοικίων, που ισοδυναμεί με οικονομική αφαίμαξη για τους ενοικιαστές, η κυβέρνηση ετοιμάζει ένα εργαλείο αποκλεισμού και εκβιασμού που, όπως είναι φυσικό, θα πλήξει πρώτα τους πιο ευάλωτους.

Η καταγγελία που κατατέθηκε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα επισημαίνει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

● Σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με τον GDPR. Η προτεινόμενη επεξεργασία συγκρούεται με βασικές αρχές προστασίας δεδομένων, όπως ο περιορισμός του σκοπού (δευτερογενής χρήση φορολογικών, ασφαλιστικών και τραπεζικών δεδομένων για πρόσβαση σε στέγη), η ελαχιστοποίηση δεδομένων (ευρεία και οριζόντια άντληση οικονομικών στοιχείων) και η νομιμότητα της επεξεργασίας, ιδίως όταν το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ο αποκλεισμός από ένα βασικό κοινωνικό αγαθό. Επιπλέον, δεδομένου ότι το πιστοποιητικό θα καταστεί de facto προϋπόθεση μίσθωσης, η «συγκατάθεση» στη χρήση των προσωπικών στοιχείων παύει να είναι ελεύθερη.

● Ζητήματα profiling και αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων. Ενα σύστημα που κατατάσσει τους πολίτες και επηρεάζει άμεσα τη δυνατότητά τους να νοικιάσουν κατοικία είναι μορφή profiling. Αν μάλιστα η βαθμολογία παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη, τίθενται πρόσθετες υποχρεώσεις και απαιτούνται επιπλέον εγγυήσεις, ιδίως ως προς τη διαφάνεια, την επεξηγησιμότητα, την ποιότητα δεδομένων και την αποφυγή διακρίσεων. Ο κίνδυνος μαζικού και αδιαφανούς στεγαστικού αποκλεισμού είναι προφανής.

● Η ελληνική στεγαστική πραγματικότητα κάνει το μέτρο ακόμα πιο επικίνδυνο. Η Ελλάδα, αντίθετα με άλλες χώρες που εφαρμόζουν αντίστοιχα συστήματα, δεν διαθέτει απόθεμα κοινωνικής κατοικίας και δεν έχει μηχανισμούς ελέγχου (πλαφόν) ενοικίων. Σε αυτές τις συνθήκες, η εισαγωγή κρατικά οργανωμένου «πιστοποιητικού φερεγγυότητας» θα οξύνει τη στεγαστική επισφάλεια και θα διευρύνει τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Υπό αυτές τις συνθήκες οι προσφεύγοντες ζητούν από την ΑΠΔΠΧ αυστηρή εποπτεία του σχεδιασμού, ενημέρωση για το αν έχει ζητηθεί (από την Αρχή), όπως ορίζει ο νόμος, γνωμοδότηση στο πλαίσιο εκπόνησης Εκτίμησης Αντικτύπου (DPIA), καθώς και αντίστοιχη εκτίμηση αλγοριθμικού αντικτύπου. Σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζουν επίσης την ανάγκη για θέσπιση «σαφών φραγμών» ώστε να μη δημιουργηθεί ενιαίο προφίλ χρέους προσβάσιμο σε ιδιώτες που θα μπορούν αυθαίρετα να στερούν από τα νοικοκυριά το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη στέγη.

«Η φιγούρα που θέλει να παρουσιάσει η ΠΟΜΙΔΑ, ότι ένας ενοικιαστής μπορεί να χρωστάει ενοίκια δύο ετών, δεν υπάρχει. Με τον πρόσφατο νόμο της κυβέρνησης, αν κάποιος οφείλει ενοίκια, ο εκμισθωτής μπορεί να τον βγάλει απ’ το σπίτι σε έναν με δύο μήνες»
Θοδωρής Καρυώτης, εκπρόσωπος της Ενωσης Ενοικιαστ(ρι)ών και δρ Πολιτικής Επιστήμης

«Η “προστασία” των εκμισθωτών δεν μπορεί να περνά από μηχανισμούς μαζικής οικονομικής επιτήρησης. Η στέγη είναι δικαίωμα - όχι προνόμιο για όσους “περνάνε τη βάση”», επισημαίνουν.

Παιχνίδι ιδιοκτητών

«Καταρχήν όλη η συζήτηση προέρχεται από μια απαίτηση της ΠΟΜΙΔΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων) που εκπροσωπεί τους εκμισθωτές και ουσιαστικά είναι ένα τέχνασμα για να πάει η κουβέντα αλλού... Να ρίξει το βάρος της στεγαστικής κρίσης στα θύματα, τους ενοικιαστές. Αυτή η φιγούρα που θέλουν να παρουσιάσουν, ότι ένας ενοικιαστής μπορεί να χρωστάει ενοίκια δύο ετών, δεν υπάρχει. Με τον πρόσφατο νόμο της κυβέρνησης, αν κάποιος οφείλει ενοίκια, ο εκμισθωτής μπορεί να τον βγάλει απ’ το σπίτι σε έναν με δύο μήνες», λέει στην «Εφ.Συν.» ο εκπρόσωπος της Ενωσης Ενοικιαστ(ρι)ών, Θοδωρής Καρυώτης (δρ Πολιτικής Επιστήμης), για να εξηγήσει:

«Αν υπάρχουν κάποιοι που δεν μπορούν να πληρώσουν το ενοίκιό τους, είναι από οικονομική αφαίμαξη. Κερδίζουν οι εκμισθωτές και τα θύματα μένουν στον δρόμο. Με τον “Τειρεσία” στην πραγματικότητα θολώνουν την κουβέντα για την απουσία ουσιαστικής στεγαστικής πολιτικής από την κυβέρνηση».

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Ενωσης, δύο είναι οι πυλώνες για την ανάσχεση των τιμών των ενοικίων: Αφενός μέσα από ένα σύστημα πλαφόν, όπως συμβαίνει στα 2/3 των ευρωπαϊκών χωρών, ως απάντηση στην ασυδοσία της αγοράς. Αφετέρου, μια ουσιαστική δημόσια επένδυση και επίβλεψη ενός πραγματικού προγράμματος κοινωνικής κατοικίας κι όχι αυτού που παρουσιάζουν με 30 σπίτια ώς το 2027 στη Θεσσαλονίκη, που είναι σταγόνα στον ωκεανό...