Από τις αντιπυρικές φιέστες στην επιχειρησιακή αποτυχία

«Μάνη, Κύθηρα, Ζάκυνθος, Κάλαμος, Βαρνάβας... Οργή για την ανικανότητα, συμπαράσταση στους συμπολίτες μας». Κυριάκος Μητσοτάκης, αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης, 14 Αυγούστου 2017. Εύβοια (πάλι μετά το καταστροφικό 2021), Κύθηρα (πάλι), Μεσσηνία (πάλι), Αττική (πάλι).

Ηταν η πρώτη πραγματικά πολύ δύσκολη εβδομάδα βάσει μετεωρολογικών συνθηκών κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο και ο κρατικός μηχανισμός αποδείχθηκε πάλι κατώτερος των περιστάσεων και των θριαμβευτικών κυβερνητικών εξαγγελιών, παρά τις εξαντλητικές υπερπροσπάθειες πυροσβεστών, εθελοντών και κατοίκων.

Ο πρωθυπουργός Κυριακός Μητσοτάκης μίλησε «για τιτάνιο αγώνα», για «δεκάδες παράλληλες πυρκαγιές σε όλη τη χώρα» και επισήμανε πως «η Πολιτεία ήταν παρούσα». Αν η Πολιτεία ήταν παρούσα, γιατί σχεδόν όλο το Σάββατο –πλην μιάμισης ώρας– δεν πετούσε κανένα εναέριο μέσο πάνω από τα Κύθηρα, στα οποία καταστράφηκε σε μία μέρα το 1/5 του νησιού;

Δεν έχουν περάσει ούτε τρεις εβδομάδες από τη φιέστα που έστησαν ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, σχετικά με την παράδοση 164 νέων οχημάτων του Πυροσβεστικού Σώματος. «Στη φετινή αντιπυρική περίοδο αντιπαρατάσσουμε τις περισσότερες δυνάμεις που είχαμε ποτέ: 18.000 μόνιμους και εποχικούς πυροσβέστες, πάνω από 1.500 δασοκομάντος, επιπλέον προσωπικό. Εχουμε στη διάθεσή μας 85 αεροσκάφη, πάνω από 80 drones και σχεδόν 4.000 οχήματα διαφορετικού τύπου», έλεγε τότε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Αν έχουμε στη διάθεσή μας 85 αεροσκάφη, πόσα άραγε επιχείρησαν το Σάββατο; Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Πυροσβεστικής για τα τέσσερα μεγάλα μέτωπα, στα Κυθηρα επιχείρησαν 3 ελικόπτερα και 6 αεροσκάφη (αριθμός που δεν επιβεβαιώνεται από το ρεπορτάζ), στην Πολυθέα Μεσσηνίας διατέθηκαν 2 ελικόπτερα και 7 αεροσκάφη (κάποια εκ των οποίων ήταν αυτά των Κυθήρων), στην Εύβοια επιχείρησαν 7 ελικόπτερα και 6 αεροσκάφη, στα Χανιά 1 ελικόπτερο και στην Αττική 7 ελικόπτερα και 10 αεροσκάφη. Σύνολο, έστω και έτσι, 49 εναέρια μέσα. Ο πραγματικός αριθμός όσων επιχείρησαν ήταν μικρότερος. Πού ήταν τα υπόλοιπα;

Εξάλλου, αν υπήρχε επάρκεια, γιατί η χώρα μας ζήτησε (σωστά) τη συνδρομή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να μας δώσει έξι επιπλέον αεροσκάφη;

«Δεν είναι δυνατόν»

Δεν ήταν η πρώτη φετινή καταστροφή. Στη Χίο τον Ιούνιο έγιναν στάχτη πάνω από 50.000 στρέμματα. Πριν από λίγες μέρες στον Φενεό Κορινθίας καταστράφηκε σπάνιο ελατόδασος σε περιοχή Natura, το οποίο δύσκολα θα μπορέσει να αναγεννηθεί.

Σε ανάρτησή του προς τον υφυπουργό Κεφαλογιάννη ο πρώην υπαρχηγός της Πυροσβεστικής, Ανδριανός Γκουρμπάτσης, ανέφερε: «Κύριε υπουργέ, κάτι συμβαίνει με τον μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας. Δεν είναι δυνατόν με 27 πτητικά μέσα, 500 πυροσβέστες και 75 πυροσβεστικά οχήματα να μην μπορεί να σβήσει μια πυρκαγιά 10.000 στρεμμάτων».

Ο ίδιος σχολίασε την πρόσφατη νέα προσθαλάσσωση αεροσκάφους στον Κορινθιακό κόλπο: «Μέχρι σήμερα υπήρξαν προσθαλασσώσεις σε Α/Φ CL-215 ή 415 και Air Tractor. Αν άρχισαν να προσθαλασσώνται και τα Ε/Π Βαρέος Τύπου Erickson, τότε κάτι δεν πάει καλά με τα μισθωμένα πτητικά μέσα για την αεροπυρόσβεση!».

Στις 20 Ιουλίου ο υπουργός κ. Κεφαλογιάννης υποστήριζε ότι φέτος «βλέπουμε μείωση 20% στις ενάρξεις πυρκαγιών, 34% σε καμένες εκτάσεις και 90-95% στα καμένα δάση». Κι όμως, σύμφωνα με το σύστημα EFFIS της Ε.Ε., οι καμένες εκτάσεις έως τις 15 Ιουλίου ήταν 84.550 στρέμματα, ενώ ο μέσος αριθμός καμένων εκτάσεων για το ίδιο διάστημα την περίοδο 2006-2024 ήταν 46.740 στρέμματα. Και όλα αυτά πριν από την καταστροφική τελευταία εβδομάδα.

Τα ερωτήματα για τη διαχειριστική επάρκεια και τον αποτελεσματικό επιχειρησιακό συντονισμό των πυροσβεστικών μέσων πληθαίνουν και ενώ ελάχιστα μέτρα έχουν ληφθεί στον κρισιμότερο τομέα, αυτόν της πρόληψης. Οπως εξηγούν επανειλημμένα οι δασολόγοι, αναφερόμενοι στη σημασία της πρόληψης: «Οι πυρκαγιές σβήνονται τον χειμώνα».