«Ο αυτοσχεδιασμός απελευθερώνει και τον μουσικό και τον ακροατή»

6daexit1.jpg

Συνέντευξη 6daEXIt: Μια ομάδα καλλιτεχνών που παίζει μουσική χωρίς κανόνες και τρέφεται από τον πειραματισμό

Η πειραματική μουσική κάθε μορφής, ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός είναι είδη δύσκολα για το αυτί, αλλά συνάμα απελευθερωτικά τόσο για τους μουσικούς όσο και για τους ακροατές.

Αυτό μας λένε οι 6daEXIt, μία ομάδα μουσικών που μετράει κάτι παραπάνω από δέκα χρόνια ζωής, και μας εξηγούν το «μυστικό».

«Στην ουσία, ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός είναι ο αυτοσχεδιασμός που δεν υπόκειται σε μουσικά στυλ, κανόνες, συστήματα και δεξιοτεχνικούς περιορισμούς. Αυτό σημαίνει ότι είναι η πιο καθολική, άμεση και προσβάσιμη, καθώς και κοινωνικά υγιής μορφή μουσικής πράξης. Αν και είναι αρχικά δύσκολη για τον ακροατή που δεν είναι εξοικειωμένος μ’ αυτήν, αν πειστεί να συμμετάσχει ο ίδιος στον αυτοσχεδιασμό, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα του φανεί μία τουλάχιστον ενδιαφέρουσα εμπειρία. Βασίζεται τόσο στην επικοινωνία των μελών μεταξύ τους όσο και στην εσωτερική ανάγκη για προσωπική έκφραση» μας αναφέρουν.

Λίγο πριν βρεθούν στην Στέγη γραμμάτων και τεχνών για να συμμετέχουν στο αφιέρωμα για τα 50 χρόνια από τον Μάη του ’68 λένε στην efsyn city ότι τα κομμάτια τους οδηγούν σε διαφορετικά αποτελέσματα κάθε φορά, ενώ, μέσω του πειραματισμού, οι ίδιοι εκφράζουν την ανάγκη τους να ξεφύγουν μερικές φορές από τον πιο «συμβατικό» δυτικό μουσικό κόσμο.

Νομίζω ότι πρέπει να ξεκινήσουμε «παραδοσιακά» και να μας πείτε λίγα λόγια για την ομάδα και κυρίως για το όνομά σας!

Η ομάδα δημιουργήθηκε το 2007 από τον Αλέξη Πορφυριάδη και μια μικρή ομάδα φοιτητών του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ως συνέχεια του μαθήματος του αυτοσχεδιασμού. Από το 2012 και μετά η ομάδα εγκατέλειψε το πλαίσιο του πανεπιστημίου και δρα αυτόνομα, έχοντας ως βάση της διάφορους χώρους στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Στις δράσεις της τα 10 χρόνια λειτουργίας της έχουν λάβει μέρος πολλοί άνθρωποι, από σπουδαστές μουσικής μέχρι ζωγράφους, video artists, χορευτές και μη-μουσικούς. Το όνομα προέρχεται από το λεωφορείο 66 που οδηγεί στο ΤΜΣ. Ασχολούμαστε κυρίως με δύο είδη μουσικής: τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό και την εκτέλεση παρτιτούρων που είναι γραμμένες με λέξεις ή γραφήματα (λεκτικές και γραφικές παρτιτούρες). Ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός είναι η εξερεύνηση και η παραγωγή ήχων χωρίς προ-συνεννόηση μεταξύ των μελών για το τι πρόκειται να συμβεί. Η εκτέλεση λεκτικών και γραφικών παρτιτούρων απαιτεί την αποδοχή από τον εκτελεστή των περιορισμών που μπορεί να παρουσιάζουν καθώς και προετοιμασία όπως συμβαίνει σε κάθε γραμμένο κομμάτι μουσικής.

Το κομμάτι της αυτοσχεδιαστικής πειραματικής μουσικής, τουλάχιστον στο επίπεδο που ασχολείστε εσείς, είναι ένα ύφος αρκετά δύσκολο για το αυτί. Όχι; Ποια είναι τα βασικά στοιχεία του και πως «γεννιέται»; Είναι ένα είδος επικοινωνιακό ή περισσότερο «εσωτερικό;»

Στην ουσία, ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός είναι ο αυτοσχεδιασμός που δεν υπόκειται σε μουσικά στυλ, κανόνες, συστήματα και δεξιοτεχνικούς περιορισμούς. Αυτό σημαίνει ότι είναι η πιο καθολική, άμεση και προσβάσιμη, καθώς και κοινωνικά υγιής μορφή μουσικής πράξης. Αν και είναι αρχικά δύσκολη για τον ακροατή που δεν είναι εξοικειωμένος μ’ αυτήν, αν πειστεί να συμμετάσχει ο ίδιος στον αυτοσχεδιασμό, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα του φανεί μία τουλάχιστον ενδιαφέρουσα εμπειρία. Βασίζεται τόσο στην επικοινωνία των μελών μεταξύ τους όσο και στην εσωτερική ανάγκη για προσωπική έκφραση.

Η μουσική που παίζετε πιστεύεται ότι έχει στοιχεία από άλλα είδη μουσικής; Εγώ ας πούμε ακούω και στοιχεία jazz στην πιο παρανοϊκή εκδοχή της.

Ιστορικά, το είδος αυτό προήλθε από μουσικούς που προέρχονταν από τη free jazz σκηνή και ήθελαν να εισάγουν στοιχεία που δίνουν έμφαση στον πειραματισμό με τους ήχους/θόρυβους, τις ανορθόδοξες μεθόδους παραγωγής ήχου και στη δημιουργία μουσικής που δεν απαιτεί απαραίτητα μουσικές γνώσεις.

Τα κομμάτια που παίζετε είναι δουλεμένα προφανώς σε αρκετές πρόβες. Είναι όμως η δομή τους η ίδια σε κάθε εκτέλεσή τους ή τα κομμάτια «αναπνέουν» και αλλάζουν ανάλογα με την εμφάνιση, ή τους συντελεστές;

Τα κομμάτια πειραματικής μουσικής έχουν ως χαρακτηριστικό τη διαρκή ύπαρξη αστάθμητων παραγόντων που οδηγούν σε νέα αποτελέσματα κάθε φορά, βάσει όμως της διαδικασίας που αυτά περιγράφουν. Ο αριθμός των εκτελεστών, τα διαφορετικά τους background, οι αποφάσεις που παίρνουν, τα όργανα και η διάρκεια εκτέλεσης μιας εκδοχής ενός κομματιού είναι μερικοί απ’ αυτούς τους παράγοντες.

Πόσο απελευθερωτικός μπορεί να είναι ο αυτοσχεδιασμός στη μουσική εν γένει; Και πόσο αυτοσχεδιαστικοί μπορούν να γίνουν οι  6daEXIt.

Ο αυτοσχεδιασμός αποτελεί μια δραστηριότητα που είναι στη βάση της απελευθερωτική τόσο για τον μουσικό που παίζει χωρίς μουσικό κείμενο, όσο και για τον μη-μουσικό που του γίνεται αντιληπτό ότι μπορεί να παίξει μουσική μαζί με άλλους ανθρώπους χωρίς να έχει μουσικές γνώσεις με την παραδοσιακή έννοια. Αυτό από μόνο του είναι βαθιά απελευθερωτικό και σχεδόν επαναστατικό στο πλαίσιο της έντεχνης δυτικής μουσικής κουλτούρας.

Τα μέλη της ομάδας ασχολούνται και περαιτέρω με τη μουσική; Ενδεχομένως και με πιο «συμβατικό τρόπο;»

Αυτή τη στιγμή τα μέλη είναι όλοι μουσικοί με την παραδοσιακή έννοια του όρου, και όλοι ασχολούμαστε με πιο «συμβατικές» μουσικές, αλλά διαφορετικές ο καθένας και η καθεμία. Άλλωστε δεν έχουμε το ίδιο μουσικό backround. Όμως είμαστε και άτομα που έχουμε απόλυτη ανάγκη κάθε τόσο να ξεφεύγουμε από τους περιορισμούς της μουσικής την οποία έχουμε διδαχθεί.

Την Κυριακή εμφανίζεστε στο Open Day της Στέγης γραμμάτων και τεχνών που είναι αφιερωμένο στα πενήντα χρόνια από τον Μάη του '68. Τι ακριβώς θα παρουσιάσετε;

Θα παρουσιάσουμε τρεις συνθέσεις από τη συλλογή λεκτικών παρτιτούρων του Karlheinz Stockhausen ‘Aus den Sieben Tagen’. Πρόκειται για ένα είδος ‘διαισθητικής μουσικής’ όπως την ονόμαζε ο συνθέτης. Οι οδηγίες του Stockhausen καλούν σε αυτοσχεδιασμό μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Η παρουσία και οι αποφάσεις του κάθε εκτελεστή μπορεί να έχουν άμεσο αντίκτυπο στις αποφάσεις των άλλων και σε ένα από τα κομμάτια θα πρέπει διαισθητικά οι συμμετέχοντες να φτάσουν σε ‘απόλυτη αρμονία΄ (όπου ‘αρμονία’ θα πρέπει κανείς εκλάβει τον όρο με την ευρεία του έννοια).

Και τι σημαίνει για τους 6daEXit η συγκεκριμένη επέτειος και το μήνυμα του Μάη του '68;

Οι 6daEXIt λειτουργούν χωρίς ιεραρχική δομή, ‘αρχηγό’ ή manager και χωρίς σταθερή σύσταση μελών, πράγμα που δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της έννοιας του συνόλου και όχι των προσωποποιημένων ενεργειών. Είναι μία δραστηριότητα με την οποία μπορεί να ασχοληθεί οποιοσδήποτε, και μπορεί να προσληφθεί ως παράδειγμα μίας κοινωνικής συνθήκης στην οποία κυριαρχεί η ισότητα και ο διάλογος ανάμεσα στην ελευθερία έκφρασης και τις συλλογικές αποφάσεις. Ο τρόπος λειτουργία των 6daEXIt έχει άμεση σχέση λοιπόν με τα μηνύματα του Μάη του 68 για ισότητα, αμφισβήτηση των κυρίαρχων δομών και εναντίωση στον συντηρητισμό.