Αν ζούσε...

maronitis.jpg

Δημήτρης Μαρωνίτης (1929-2016) ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΧΑΡΗΣ ΑΚΡΙΒΙΑΔΗΣ

Οσο ζούσε ό,τι έγραφε ήταν αιχμηρό. Είτε συμφωνούσες είτε διαφωνούσες μαζί του, δεν γινόταν να μην παραδεχτείς ότι μίλαγε και έγραφε με το θάρρος ενός ανθρώπου που ήξερε ότι επηρεάζει με τη φωνή του άλλους πολλούς και ότι η μόρφωσή του δεν του επιτρέπει να κλείνει το στόμα και να εφησυχάζει ζαρώνοντας αυτάρεσκα μέσα στο κουκούλι της «γενικής αποδοχής».

Οσο ζούσε, τα γραπτά του απουσίαζαν από τις πανελλαδικές στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας –που την υπόθεσή της υπηρέτησε μαχητικά στην πρώτη γραμμή όλη του τη ζωή-, από την εξέταση της οποίας παρελαύνουν επαναλαμβανόμενα και με ελάχιστες εξαιρέσεις (π.χ. Κορνήλιος Καστοριάδης, Νίκος Καζαντζάκης) οι κλασικοί στοχαστές του γενικόλογου ανθρωπισμού, αυτοί που εκφράζουν λίγο-πολύ την καθεστηκυία αντίληψη για την κοινωνία και την ηθική λειαίνοντας συνήθως τις επικίνδυνες γωνίες, αναμασώντας ενοχοποιητικές γενικότητες, επιρρίπτοντας τις ευθύνες σε θολά κοινωνικοπολιτικά περιγράμματα και αναζητώντας την επίλυση όλων των προβλημάτων στην ανθρώπινη βούληση, την αναγεννημένη από μια «θαυματουργό» παιδεία και μια σχεδόν ενορατική σύλληψη του καθήκοντος.

Τώρα όμως που δεν ζει, φαίνεται ότι αποφάσισαν να «τιμήσουν» τον Δημήτρη Μαρωνίτη επιλέγοντας δικό του κείμενο για τις φετινές εισαγωγικές εξετάσεις, που τιτλοφορείται «Παιδεία και εκπαίδευση», φιλοξενήθηκε σε δύο συνέχειες στο κυριακάτικο «Βήμα» τον Μάρτιο του 2009 και κρίθηκε φρόνιμο να «διασκευαστεί» για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που «έπρεπε» να ικανοποιήσει.

Πόσο, όμως, μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο το κείμενο ενός διανοητή; Πόσο απέχει η διασκευή από τη λογοκρισία;

Πόσο «τιμητικό» είναι απαλείφοντας παραγράφους και πετσοκόβοντας άλλες να παραδίδεται στους μαθητές ένα κείμενο άνευρο, τυπολογικό, «απαλλαγμένο» από τις κριτικές πλευρές του, από τον ανατρεπτικό του προβληματισμό, από τον ιδεολογικό πυρήνα του, ακόμα και από το σκωπτικό του χιούμορ, ένα κείμενο που στην τελική του μορφή θυμίζει περισσότερο λήμμα εννοιολογικού λεξικού παρά το άρθρο άποψης που ήταν;

Πόσο είναι δεοντολογικά σωστό να αφαιρούνται τα σημεία όπου η «παιδεία» ταυτίζεται με την καλλιέργεια και τον πολιτισμό, με την αμφισβήτηση, εκφρασμένη προνομιακά στον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών, με την παραγωγή νέας γνώσης, συχνά ενοχλητικής για τις βεβαιότητες που αναπαράγονται από τον εκπαιδευτικό θεσμό, ή να αφαιρούνται τα σημεία όπου ασκείται κριτική στις εθνικές και θρησκευτικές προμετωπίδες της «εκπαίδευσης», στην καθοριστική σχέση της με την εξουσία, στην επιβολή του «ενός και αποκλειστικού διδακτικού συγγράμματος», της «αποστήθισης» και της «αντιγραφής», και να κατασκευάζεται, στο όνομα πάντα της απλοποίησης του κειμένου και της διευκόλυνσης των μαθητών, ένα κείμενο «αποκαθαρμένο» από τις αιχμές, «κατάλληλο» για πανελλαδικές εξετάσεις;

Θα ήθελες να ζούσε, για να απολαύσεις την απάντηση που θα τους έδινε!

* συγγραφέας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας