Το ζώο που διαλέγει

«Είναι απαραίτητο, ιδίως σε εποχές κρίσης, να αναπτύξουμε οράματα ή τουλάχιστον ιδέες που δεν τις έχουμε σκεφτεί ποτέ πριν. Μπορεί να μοιάζουν αφελείς, αλλά δεν είναι. Εξάλλου, τι θα μπορούσε να είναι πιο αφελές από το να φανταστούμε ότι το τρένο που φέρνει την καταστροφή σε μεγάλη κλίμακα θα αλλάξει ταχύτητα και πορεία αν οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα σ’ αυτό τρέξουν προς την αντίθετη κατεύθυνση;».

Οι σκέψεις αυτές ανήκουν στον Γερμανό κοινωνιολόγο Χάραλντ Βέλτσερ, συγγραφέα μιας εξαιρετικά ενδιαφέρουσας μελέτης για τις ιστορικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες προκαλούνται από το σημερινό τρόπο ζωής και την επιδίωξη της ευτυχίας μέσω της διαρκούς κατανάλωσης. Οπως το διατυπώνει ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, «τα προβλήματα δεν λύνονται με τον τρόπο σκέψης που τα γέννησε».

Στο επίκεντρο αυτού του προβληματισμού βρίσκονται οι αξίες που ορίζουν τον τρόπο ζωής μας και φυσικά έτσι γεφυρώνεται το κοινωνικό πρόβλημα με το οικολογικό. Από τη σύνδεση αυτή πρέπει να ξεκινά και το νήμα ενός πολιτικού προγράμματος για την Αριστερά, εάν θέλει να ενοποιήσει σε μια κοίτη τους δύο μεγάλους παραποτάμους των σημερινών κινημάτων: του αντικαπιταλιστικού και του περιβαλλοντικού.

Φυσικά ένα βασικό πρόβλημα αποτελεί ο αποπροσανατολισμός των πολιτών, μεγάλη μερίδα των οποίων -χτυπημένη από την οικονομική κρίση- ψηφίζει συστηματικά ενάντια στα συμφέροντά της. Ο Τραμπ, για παράδειγμα, είναι κατά των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων και της προστασίας του περιβάλλοντος, άρα αποτελεί και κίνδυνο για τον λαό του και τον κόσμο ολόκληρο.

Από την άλλη, δεν είναι τυχαίο πως ιδιαίτερη συμβολή στην απαξίωση πολλών προοδευτικών καθεστώτων της Λατινικής Αμερικής (και παρά τις σημαντικές κατακτήσεις προς όφελος των πολλών) είχε η συνέχιση των παραγωγικών και εξορυκτικών μοντέλων του παρελθόντος και η παραμέριση των κοινωνικών κινημάτων, τα οποία υποβιβάστηκαν σε μια «αδρανή ύλη» μέσω μιας προνοιακής και επιδοματικής πολιτικής των κυβερνήσεων.

Ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν, ο οποίος έφυγε πρόσφατα από κοντά μας, έλεγε πως είτε το θέλουμε είτε όχι, ανήκουμε στο είδος homo eligens: «Είμαστε το επιλέγον ζώο και καμιά ποσότητα πίεσης, όσο εξαναγκαστική, σκληρή και άκαμπτη κι αν είναι, δεν έχει καταφέρει ποτέ να καταπιέσει εντελώς τις επιλογές μας και συνεπώς να καθορίσει ξεκάθαρα και άκαμπτα τη συμπεριφορά μας [...] είμαστε, ούτως ειπείν, καταδικασμένοι να είμαστε ελεύθεροι».

Και μάλιστα, όσο και εάν προσπαθούμε να αποφύγουμε το πικρό ποτήρι των επιλογών μας, «πάντα θα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πάνω από έναν δρόμο ενώπιόν μας». Η πολιτική ανάθεση σε κόμματα, ηγέτες και «σωτήρες» κάθε είδους αποτελεί αυτό το «παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο», αλλά, τελικά, η πείρα δείχνει ότι μ’ αυτήν την πολιτική αναγκαζόμαστε να πιούμε το φαρμάκι μέχρι την τελευταία σταγόνα.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η βεντάλια των δυνατοτήτων για το μέλλον είναι ανοιχτή μπροστά μας και η επιλογή που θα κάνουμε θα καθορίσει για πολλές δεκαετίες τις ζωές τις δικές μας και των παιδιών μας.

Προϋπόθεση είναι η αφύπνιση από την υπνωτιστική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, εγκλωβισμένοι στις παραισθήσεις μιας εικονικής πραγματικότητας πολύχρωμης, πολύμορφης και δηλητηριώδους.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας