Σε πολύωρες μάχες εκ του συστάδην, με τις Αρχές της ΠΓΔΜ να βάλλουν στο ψαχνό, οδηγήθηκε η χθεσινή απόπειρα εκατοντάδων προσφύγων της Ειδομένης να περάσουν μαζικά τον φράχτη.
Το συνοριακό πέρασμα μεταβλήθηκε σε πολεμικό πεδίο, καθώς οι πρόσφυγες που προσπάθησαν να ρίξουν τον φράχτη και να περάσουν στην άλλη πλευρά των συνόρων, αντιμετωπίστηκαν ως εισβολείς με βροχή από χημικά, πλαστικές σφαίρες, αύρες νερού και συνεχείς πτήσεις ελικοπτέρων.
Για περισσότερες από οχτώ ώρες εκατοντάδες νεαροί πρόσφυγες προσπαθούσαν να ανοίξουν τρύπες σε διάφορα σημεία του φράχτη και αντιμετωπίζονταν με χαρακτηριστική ωμότητα από τις δυνάμεις ασφαλείας της ΠΓΔΜ.
Ο απολογισμός και μόνο των Γιατρών Χωρίς Σύνορα αργά το απόγευμα απεικονίζει όσα δραματικά συνέβησαν.
Οπως δήλωσε ο υπεύθυνος των ΓΧΣ, Αχιλλέας Τζέμος, «δεχτήκαμε 300 περιστατικά με αναπνευστικά προβλήματα ή προβλήματα όρασης που αφορούσαν παιδιά και γυναίκες του καταυλισμού και νεαρούς άντρες που τους έφερναν από τα επεισόδια στον φράχτη. Από αυτούς, 30 άτομα είχαν μεικτά τραύματα από χτυπήματα ή τραυματισμούς από τα συρματοπλέγματα, στην προσπάθειά τους να ανοίξουν τρύπες στον φράχτη. Και, το χειρότερο, 30 άτομα είχαν δεχτεί στο σώμα και το κεφάλι ακόμη πλαστικές σφαίρες. Τρία από αυτά τα περιστατικά διακομίστηκαν στο Νοσοκομείο Κιλκίς».
Μέσα στα δακρυγόνα, που έπεφταν ακόμη και εντός του καταυλισμού, κλήθηκε το σύνολο της ιατρικής δύναμης των ΓΧΣ, 25 γιατροί, ενώ το απόγευμα -για πρώτη φορά από συστάσεως του καταυλισμού- οι ΓΧΣ συνασπίστηκαν με τους Γιατρούς του Κόσμου, για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.
Φρούδες ελπίδες
Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή του Θανάση Μακρή από το «Οικόπολις» για το τι επικρατούσε στον καταυλισμό πριν αρχίσουν τα επεισόδια: «Ερχονταν άνθρωποι που γνωριζόμαστε από την καθημερινή μας συναναστροφή δύο μήνες τώρα και με χαιρετούσαν. Ηταν φορτωμένοι τα πράγματά τους και μου έλεγαν ότι σήμερα θα περάσουν τα σύνορα. Πίστευαν στ’ αλήθεια ότι θα περνούσαν, κάνοντας απλώς μια μαζική πορεία».
Είχε προηγηθεί το προηγούμενο 48ωρο ανοιχτός επικοινωνιακός πόλεμος, καθώς η Ειδομένη είχε πλημμυρίσει χαρτιά γραμμένα στα αραβικά που καλούσαν τους πρόσφυγες να περάσουν μαζικά τα σύνορα.
Ποιοι κυκλοφόρησαν την ανακοίνωση είναι άγνωστο ακόμη, το σίγουρο όμως είναι ότι οι συντάκτες της γνωρίζουν πολύ καλύτερα την ψυχολογία των προσφύγων απ’ ό,τι οι ελληνικές αρχές και γι’ αυτό τα ανώνυμα γραπτά τους είναι «ελκυστικά», συνεπώς γίνονται ακόμη πιστευτά.
Επισήμως, η αστυνομία δεν επιβεβαιώνει ότι τα εμπρηστικά κείμενα έχουν γραφεί από ομάδες αλληλέγγυων και ότι έχουν εντοπιστεί ήδη συγκεκριμένα άτομα, οι πληροφορίες όμως επιμένουν ότι η έρευνα των Αρχών έχει καταλήξει σε συγκεκριμένα πρόσωπα με ευρωπαϊκά διαβατήρια.
Ετσι φτάσαμε σ’ αυτό που χθες άλλοι αποκαλούσαν «η έκρηξη του ηφαιστείου που αναμέναμε» κι άλλοι -περισσότερο σκεπτικιστές- απέδιδαν την ένταση σε «μέτρα που ακόμη δεν έχουν ληφθεί και γι’ αυτό τρέφονται οι απερισκεψίες».
Το χρονικό
Ο καθηγητής της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ, Γιώργος Τσιάκαλος, που ήταν παρών στην έναρξη των επεισοδίων, συνοδεύοντας δύο βουλευτές των Πρασίνων του Βαυαρικού Κοινοβουλίου (Κριστίνε Καμ και Ούρλιχ Λάινερ), χαρακτηρίζει τον τρόπο αντιμετώπισης των διαδηλωτών «απαράδεκτη κατάσταση. Δεν έριχναν καπνογόνα μόνο μπροστά στον φράχτη, αλλά και μέσα στις σκηνές του καταυλισμού, ενώ οι βολές με πλαστικές σφαίρες δεν γίνονταν κατά του πλήθους που προσπαθούσε να ανοίξει τα συρματοπλέγματα, αλλά κατά μεμονωμένων προσφύγων μακριά από το σημείο της έντασης».
Η αρχή έγινε λίγο πριν από τις 12 το μεσημέρι, όταν πενταμελής αντιπροσωπεία των προσφύγων προσπάθησε να διαπραγματευτεί με τις αστυνομικές αρχές της γειτονικής χώρας, προκειμένου να τους επιτραπεί να περάσουν τα σύνορα.
Η αρνητική απάντηση που έλαβαν, οδήγησε αυτόματα σε συγκρούσεις σε διάφορα σημεία του φράχτη, με τους αστυνομικούς της ΠΓΔΜ να απαντούν στον πετροπόλεμο με ευθείες βολές δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών, χαμηλές πτήσεις πολεμικών ελικοπτέρων και το δειλινό ακόμη και με αύρες νερού (οι οποίες ήταν εν πολλοίς άχρηστες, αφού -εν τω μεταξύ- σαν μην έφταναν όλα όσα είχαν συμβεί, άρχισε και να βρέχει).
Χαρακτηριστική και η δήλωση του εκπροσώπου του Συντονιστικού για το Προσφυγικό, Γιώργου Κυρίτση: «Η χρήση χημικών, σφαιρών από καουτσούκ και βομβίδων κρότου-λάμψης από τις δυνάμεις της ΠΓΔΜ, άνευ διακρίσεων, εναντίον ευάλωτων πληθυσμών, και μάλιστα χωρίς να συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, είναι πρακτική επικίνδυνη και καταδικαστέα. Καλούμε τις Αρχές της ΠΓΔΜ να αντιληφθούν τους δυνητικούς κινδύνους που εγκυμονεί η χρήση βίας εναντίον προσφύγων και μεταναστών. Καλούμε επίσης τους πρόσφυγες να μην πιστεύουν τις φήμες και τις ψευδείς πληροφορίες που διακινούν με εγκληματική ανευθυνότητα άγνωστοι και να συνεργαστούν με τις ελληνικές Αρχές που εγγυώνται την ασφαλή μετακίνησή τους στους οργανωμένους χώρους προσωρινής φιλοξενίας».
Προφορικό διάβημα
Το υπουργείο Εξωτερικών προέβη σε προφορικό διάβημα προς την ΠΓΔΜ, ενώ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα ζητηθεί και από τον Νίκο Τόσκα διμερής με τον ομόλογό του.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν υπήρξε περιστατικό παραβίασης των ελληνικών συνόρων, ενώ άλλη πηγή έβαλε κατά των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, σημειώνοντας ότι «οι χώρες που είχαν επιδείξει μεγάλη σπουδή, όταν συγκαλούσαν σύσκεψη στο Ζάγκρεμπ, χωρίς να καλέσουν την Ελλάδα, και έδειξαν ανάλογα μεγάλη σπουδή για τη φύλαξη των συνόρων, δεν βλέπουμε να επεμβαίνουν ώστε να γίνει η διαχείριση των συνόρων με ανθρώπινους όρους».
Από την πλευρά τους, οι Αρχές της ΠΓΔΜ αρκέστηκαν σε μια ξερή και άχρωμη καταγραφή των γεγονότων, κάνοντας λόγο για «τρεις ομάδες μεταναστών, αποτελούμενες από 500 έως 700 άτομα, που προσπάθησαν να περάσουν παράνομα και με τη βία στο έδαφος της ΠΓΔΜ, προκαλώντας φθορές στον φράχτη, έριξαν πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών δυνάμεων της ΠΓΔΜ, οι οποίες αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν δακρυγόνα και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης, για να τους απωθήσουν».
Τις τελευταίες ώρες απαντήθηκαν αρκετές απορίες σχετικά με την άρνηση των προσφύγων να φύγουν από την Ειδομένη, προκειμένου να μεταφερθούν σε κατ’ ευφημισμόν «κέντρα φιλοξενίας».
Διότι, αν τα Διαβατά -για παράδειγμα- ή το στρατόπεδο στη Βέροια, ακόμη και η αποθήκη του λιμανιού στη Θεσσαλονίκη μπορούν να παρέχουν εχέγγυα για στοιχειώδη αξιοπρέπεια των ανθρώπων που θα μένουν εκεί, τι να πει κανείς για το κέντρο στην Πέτρα Ολύμπου.
Σκηνές καταμεσής του Ολύμπου προσιδιάζουν περισσότερο σε ημερήσια διαμονή κυνηγών… αγριογούρουνων και όχι σε μόνιμη διαβίωση εκατοντάδων ανθρώπων.
Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ Πιερίας διαμήνυαν προς κάθε κατεύθυνση ότι ο χώρος δεν προσφέρεται και σίγουρα δεν διασφαλίζει στοιχειωδώς κάποια αξιοπρέπεια για τους πρόσφυγες, αφού ακόμη και οι αλληλέγγυοι θα είχαν πρόβλημα να φτάσουν για να προσφέρουν υπηρεσίες.
Κι ήρθαν τα γεγονότα των τελευταίων 48 ωρών να τους επιβεβαιώσουν.
Οι Σύροι πρόσφυγες, που την Παρασκευή είχαν κλείσει την εθνική οδό Λάρισας-Τρικάλων, στο ύψος του 17ου χλμ., ζητώντας να μεταφερθούν σε άλλον καταυλισμό από αυτόν του Κουτσόχερου λόγω των προβλημάτων που -όπως έλεγαν- αντιμετώπιζαν με τους Αφγανούς μετανάστες, επιβιβάστηκαν σε 10 λεωφορεία για να μεταφερθούν στην Πέτρα.
Οι 484 πρόσφυγες αρνήθηκαν ακόμη και να κατέβουν από τα λεωφορεία, όταν είδαν πού ήθελαν να τους κατεβάσουν.
Μετά από μια περιπέτεια επιστροφής στη Μάνδρα Λάρισας, τελικά 5 λεωφορεία κατευθύνθηκαν σε χώρους φιλοξενίας στο Κιλκίς, 4 λεωφορεία στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας και το ένα… από βλάβη έμεινε προσωρινά καθηλωμένο.
Είναι να απορεί κανείς, με τόσους ανθρώπους με προσφυγική καταγωγή στην Κατερίνη, δεν μπορεί ο δήμος ή η περιφέρεια να συγκαλέσουν μια σύσκεψη με όλους τους φορείς (εθελοντές, φορείς, Εκκλησία) να βρουν ένα σημείο, όπου μπορούν να φιλοξενηθούν αυτοί οι κακοπαθημένοι άνθρωποι;
Μας επέστρεψαν 25
Δεν είναι μόνο η βία των Αρχών της ΠΓΔΜ χθες στον φράχτη της Ειδομένης. Μία μέρα νωρίτερα επαναπροώθησαν, και όχι διά της επίσημης οδού, Ιρακινούς και Σύρους πρόσφυγες, σηκώνοντας απλώς σημείο του φράχτη.
Οπως δήλωσαν οι 25 πρόσφυγες, ενώ είχαν περάσει εδώ και ημέρες τα σύνορα, εγκλωβίστηκαν τελικά σε σερβικό έδαφος.
Εκεί τους είπαν ότι θα τους μετέφεραν σε κέντρο φιλοξενίας, αλλά αντ’ αυτού βρέθηκαν ξανά στην ΠΓΔΜ, οι αρχές της οποίας τους μετέφεραν στην Ελλάδα.
